Tư lệnh Hải quân Iran, Chuẩn Đô đốc Shahram Irani cho biết Tehran đang theo dõi chặt chẽ mọi di chuyển của nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln của quân đội Mỹ.


Tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Nimitz USS Abraham Lincoln (CVN-72) di chuyển để hỗ trợ Chiến dịch Epic Fury, ngày 3/3/2026. Ảnh: Hải quân Mỹ

Tư lệnh Hải quân Iran, Chuẩn Đô đốc Shahram Irani cảnh báo tàu sân bay USS Abraham Lincoln của quân đội Mỹ sẽ phải đối mặt với hỏa lực tên lửa từ bờ ra biển nếu tiến vào khu vực mà ông mô tả là nằm trong tầm tấn công của Iran.

Theo kênh Iran International ngày 29/3, ông Irani cho biết Tehran đang theo dõi chặt chẽ mọi di chuyển của nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln cũng như các yêu cầu mà họ gửi tới các quốc gia trong khu vực theo thời gian thực.

Vị Chuẩn Đô đốc này cũng nói thêm rằng khu vực phía Đông của Eo biển Hormuz và Biển Oman mà ông mô tả là cửa ngõ dẫn vào Eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư, hiện nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Hải quân Iran.

Trong phát biểu của mình, kênh Al Jazeera của Qatar ngày 29/3 cho biết thêm vị chỉ huy này còn tuyên bố rằng tàu sân bay USS Abraham Lincoln đã buộc phải di chuyển ra xa hàng trăm dặm khỏi vùng lãnh hải Iran do các hoạt động và triển khai tên lửa của Iran.

Trong khi đó, theo các nguồn thạo tin của hãng thông tấn Reuters (Anh), Mỹ hiện chỉ có thể khẳng định chắc chắn rằng đã vô hiệu khoảng 1/3 kho tên lửa đồ sộ của Iran, trong bối cảnh chiến dịch chung của Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào quốc gia này sắp bước sang tháng thứ hai.

Tình trạng của số tên lửa còn lại vẫn chưa rõ ràng, song các nguồn tin đánh giá rằng những đợt oanh kích từ ngày 28/2 nhiều khả năng đã làm hư hại, phá hủy hoặc chôn vùi chúng trong đường hầm và boongke ngầm.

Một nguồn tin khác tiết lộ rằng đánh giá tình báo đối với năng lực thiết bị bay không người lái (UAV) của Iran cũng tương tự, với mức độ chắc chắn rằng khoảng 1/3 phi đội đã bị phá hủy.

Đánh giá này cho thấy dù phần lớn tên lửa của Iran đã bị phá hủy hoặc không còn khả năng sử dụng, nhưng Tehran vẫn sở hữu kho tên lửa đáng kể. Bên cạnh đó, Iran có thể khôi phục một số tên lửa bị chôn vùi hoặc hư hại sau khi giao tranh kết thúc.

Đánh giá tình báo này trái ngược với phát biểu trong ngày 26/3 của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi ông cho rằng Iran “chỉ còn rất ít tên lửa”. Song ông cũng dường như thừa nhận rằng số tên lửa và thiết bị bay không người lái còn lại của Iran vẫn có thể đe dọa các chiến dịch trong tương lai của Mỹ nhằm bảo vệ Eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump cùng ngày phát biểu: “Vấn đề với các eo biển là giả sử chúng ta làm rất tốt. Chúng ta nói rằng đã đánh chặn được 99% số tên lửa của họ. Nhưng chỉ 1% còn lại thôi cũng là không thể chấp nhận, bởi đó có thể là quả tên lửa xuyên vào thân con tàu trị giá tới 1 tỷ USD”.

Khi được Reuters đề nghị bình luận, một quan chức Lầu Năm Góc cho biết các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran đã giảm khoảng 90% kể từ khi xung đột bắt đầu. Quan chức này nói thêm rằng Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) đã “làm hư hại hoặc phá hủy hơn 66% các cơ sở sản xuất tên lửa, thiết bị bay không người lái và cơ sở đóng tàu của Iran”.

VietBF@sưu tập

Ngày 29/3, Công an thành phố Hà Nội thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 8 bị can trong đường dây giết mổ, tiêu thụ lợn mắc dịch bệnh xảy ra tại thành phố Hà Nội.

Trong số 8 bị can, có 4 bị can gồm: Nguyễn Thị Hiền (sinh năm 1995, trú tại xã Ngọc Hồi, thành phố Hà Nội), Đỗ Văn Thanh (sinh năm 1983, trú tại xã Đại Bình, tỉnh Phú Thọ), Nguyễn Thị Bình (sinh năm 1973, trú tại xã Hồng Vân, thành phố Hà Nội), Nguyễn Văn Thành (sinh năm 1971, trú tại xã Hồng Vân, thành phố Hà Nội; Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn thực phẩm Cường Phát) cùng bị khởi tố về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” (theo quy định tại Điều 317 – Bộ luật Hình sự).

Ba bị can thuộc Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ, Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y thành phố Hà Nội gồm: Lê Ngọc Anh (sinh năm 1974, Trạm trưởng), Nguyễn Phong Nam (sinh năm 1983, cán bộ), Nguyễn Thị Phương Lan (sinh năm 1984, cán bộ) cùng bị khởi tố về tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” (theo quy định tại Điều 355 – Bộ luật Hình sự).

Bị can Vũ Kim Tuấn (sinh năm 1973, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ) bị khởi tố về tội “Giả mạo trong công tác” (theo quy định tại Điều 359- Bộ luật Hình sự).

Trước đó, ngày 17/3, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an thành phố Hà Nội) tiến hành kiểm tra hoạt động giết mổ lợn tại lò mổ của Nguyễn Thị Hiền trong Cơ sở giết mổ gia súc tập trung Vạn Phúc (thôn 3, xã Nam Phù, thành phố Hà Nội). Đây là lò mổ cung cấp số lượng thịt lợn lớn cho các chợ đầu mối, chợ dân sinh và các công ty cung cấp thực phẩm lớn của thành phố Hà Nội.

Quá trình kiểm tra, cơ quan công an phát hiện Nguyễn Thị Hiền tổ chức giết mổ lợn mắc dịch tả lợn châu Phi. Nhằm qua mặt lực lượng chức năng, Hiền cùng một số đối tượng khác đã cấu kết chặt chẽ, hình thành đường dây khép kín từ khâu thu gom lợn bệnh tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang vận chuyển về Hà Nội, giết mổ tập trung và đưa ra tiêu thụ trên thị trường. Bên cạnh đó, các đối tượng này còn móc nối với một số cán bộ kiểm dịch để bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, cho phép lợn bệnh, thậm chí lợn đã chết được đưa vào giết mổ.

Cơ quan công an xác định, từ đầu năm 2026 đến nay, các đối tượng trên đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn). Số thịt lợn bệnh này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty trách nhiệm hữu hạn thực phẩm Cường Phát. Đáng chú ý, công ty này cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Căn cứ vào tài liệu thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm; Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản; Giả mạo trong công tác" xảy ra tại Hà Nội và các địa phương liên quan, đồng thời khởi tố 8 bị can về các tội danh nêu trên.

VietBF@sưu tập

Ngày 29/3, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao thông tin, đã ban hành cáo trạng truy tố Phạm Anh Tài (tức Tài "đen", 36 tuổi) và Lê Văn Ân (35 tuổi) về các tội: Cướp tài sản, tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và rửa tiền.


Đối tượng Phạm Anh Tài, còn gọi là Tài “đen”, sinh năm 1990, hộ khẩu thường trú số 21 Đặng Thái Thân, phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi, tại cơ quan Công an. Ảnh: TTXVN phát

Hai bị can gây ra vụ cướp hơn 1,8 tỷ đồng tại Phòng giao dịch Trà Bá của Ngân hàng Vietcombank, tỉnh Gia Lai. Sau hơn 10 ngày, Cục Cảnh sát hình sự (C02 Bộ Công an) ra kết luận điều tra, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã ban hành cáo trạng vụ án.

Trước đó, xác định đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, có sử dụng vũ khí, Bộ Công an đã thành lập Ban chỉ đạo chuyên án do Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, làm Trưởng ban; Trung tướng Trần Ngọc Hà, Cục trưởng Cảnh sát hình sự, là Phó Trưởng ban Thường trực.

Theo hồ sơ, Phạm Anh Tài bị truy nã từ năm 2018 trong vụ án dùng súng AK làm 2 người tử vong tại quán bar. Lê Văn Ân cũng là nghi phạm trong một vụ cố ý gây thương tích và đang lẩn trốn.

Cuối năm 2023, Tài mua 4 khẩu súng cùng 54 viên đạn, cất giấu tại nơi lẩn trốn ở Quảng Ngãi. Đến tháng 10/2025, Tài rủ Ân đến phòng trọ ở Gia Lai để bàn kế hoạch cướp ngân hàng.

Sau khi khảo sát, hai bị can chọn Phòng giao dịch Trà Bá của Ngân hàng Vietcombank làm mục tiêu. Tài chuẩn bị súng, phân công mỗi người một khẩu, đồng thời lên sẵn phương án tẩu thoát bằng cách thay đổi quần áo để tránh bị nhận diện, thay biển số, đổi màu sơn xe máy, sử dụng nhiều phương tiện khác nhau nhằm xóa dấu vết.

Theo cáo trạng, quá trình chuẩn bị kéo dài hơn 3 tháng. Hai bị can chuẩn bị súng đạn, ba lô, quần áo và 4 xe máy gắn biển số giả.

Chiều 19/1/2026, cả hai thay quần áo, mang theo 2 khẩu súng đã lên đạn giấu trong người. Ân đi xe máy Exciter gắn biển số giả chở Tài đến Phòng giao dịch Trà Bá của Ngân hàng Vietcombank. Tại đây, Tài đi vào phía quầy giao dịch, tháo găng tay, cầm súng chĩa về phía nhân viên và hô lớn yêu cầu đứng im. Cùng lúc, Ân cũng rút súng, đe dọa những người có mặt bên trong.

Khi các nhân viên bỏ chạy, Tài trèo qua vách ngăn quầy giao dịch, xông vào bên trong nhặt các cọc tiền rồi ném ra ngoài. Ân nhặt tiền bỏ vào ba lô, sau đó cả hai cùng tẩu thoát. Tổng số tiền bị cướp được xác định là hơn 1,8 tỷ đồng.

Cơ quan tố tụng xác định trước khi gây án, hai bị can đã lên kế hoạch rất tỉ mỉ. Chúng chọn khu vực đồi thông cách ngân hàng khoảng 5km làm nơi cất giấu, tiêu hủy tang vật và đào hố chôn xe máy. Tài còn chuẩn bị sẵn một tấm ván đặt trên miệng hố để sau khi gây án có thể nhanh chóng quay về chôn giấu phương tiện.

Sau khi cướp ngân hàng, hai bị can chôn xe máy, đốt áo khoác, ba lô, giày dép và mũ bảo hiểm. Số tiền cướp được bỏ vào 2 chiếc gùi, rồi cả hai giả làm người dân tộc thiểu số đi làm rẫy, lái xe đến khu vực Biển Hồ để phi tang chiếc xe cùng chiếc xẻng đã dùng đào hố trước đó.

Nhằm tẩu tán tài sản, Tài và Ân mang số tiền cướp được vào Thành phố Hồ Chí Minh mua vàng, sau đó đưa vàng về khu vực tỉnh Bình Dương cũ để bán. Tuy nhiên, do việc mua bán vàng bị lỗ, cả hai dừng kế hoạch này và quay về phòng trọ của Tài ở Quảng Ngãi.

Đến chiều 21/1/2026, Tài và Ân chia nhau số tiền cướp được, mỗi người khoảng 910 triệu đồng rồi bỏ trốn riêng. Khoảng 2 tuần sau, cả hai lần lượt bị bắt giữ.

VietBF@sưu tập

Theo như lực lượng Houthi, đồng minh thân cận và cũng là một trong những "quân bài tẩy" của Iran, mới đây lại tuyên bố đã phóng một loạt tên lửa đạn đạo vào "các mục tiêu quân sự nhạy cảm của Israel", đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục sát cánh cùng chính quyền Tehran trong cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã chứng kiến sự leo thang đáng báo động với việc lực lượng Houthi ở Yemen chính thức tham cuộc chiến này.

Bước ngoặt xung đột: "Quân bài tẩy" của Iran chính thức lộ diện

Hôm 28/3, lực lượng Houthi, đồng minh thân cận và cũng là một trong những "quân bài tẩy" của Iran, tuyên bố đã phóng một loạt tên lửa đạn đạo vào "các mục tiêu quân sự nhạy cảm của Israel", đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục trong những ngày tới cho đến khi Israel “ngừng các cuộc tấn công và hành động gây hấn”, theo Guardian.

Israel xác nhận đã đánh chặn một tên lửa xuất phát từ Yemen. Người phát ngôn của Houthi, Yahya Saree, sau đó cho biết nhóm này đã thực hiện đợt tấn công thứ hai bằng "một loạt tên lửa hành trình và UAV" nhắm vào các mục tiêu ở Israel.

Sự tham gia của Houthi vào cuộc xung đột đặt ra mối đe dọa trực tiếp đối với eo biển Bab al-Mandab ở phía nam biển Đỏ, một điểm nghẽn quan trọng thứ hai trong chuỗi cung ứng năng lượng - hàng hóa thương mại toàn cầu.

Với việc Iran gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, việc đóng cửa Bab al-Mandab sẽ làm trầm trọng thêm tác động nghiêm trọng của chiến tranh đối với nền kinh tế toàn cầu.

Điều này cũng có thể làm bùng phát lại cuộc xung đột giữa Ả rập Xê út và Yemen, vốn đã gây ra thảm họa nhân đạo to lớn trong 7 năm trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn năm 2022.

Trong khi đó, Mỹ tuyên bố đã tàn phá quân đội Iran, nhưng Reuters dẫn nguồn tin tình báo cho biết Washington chỉ chắc chắn đã phá hủy 1/3 kho tên lửa và UAV của Iran.

Ngược lại, Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả rập Xê út đã làm bị thương ít nhất 12 binh sĩ Mỹ, sân bay quốc tế Kuwait cũng bị tấn công, gây thiệt hại đáng kể cho hệ thống radar.

Farea Al-Muslimi, một nhà nghiên cứu tại Chatham House, nhận định: "Quyết định của lực lượng Houthi tham gia vào cuộc xung đột rộng lớn hơn ở Trung Đông đánh dấu một sự leo thang nghiêm trọng đáng lo ngại. Tác động tiềm tàng đối với các tuyến đường hàng hải thương mại quan trọng, đặc biệt là ở biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab, là không thể xem nhẹ. Đồng thời, cơ sở hạ tầng kinh tế - quân sự quan trọng trên khắp khu vực Vùng Vịnh có thể ngày càng bị đe dọa".

Một sự leo thang như vậy, có thể kết hợp với sự đối đầu trực tiếp mới giữa Ả rập Xê út và lực lượng Houthi, có thể dẫn đến một cuộc xung đột lớn trong khu vực, chuyên gia Al-Muslimi cho biết. "Bất kỳ cuộc chiến nào như vậy có thể sẽ dữ dội hơn, tàn phá hơn, thậm chí hủy diệt hơn các vòng giao tranh trước đây".

Những diễn biến đáng chú ý

Cuộc chiến dường như đang diễn ra theo kịch bản đã định: liên quân Mỹ - Israel đang nhắm mục tiêu một cách có hệ thống vào cơ sở hạ tầng công nghiệp - quân sự của Iran, trong khi Tehran liên tục đáp trả bằng các cuộc tập kích vào các quốc gia Vùng Vịnh, đồng thời gây áp lực thông qua eo biển Hormuz.

Iran tiếp tục bị ném bom

Liên quân tiếp tục tấn công Iran, nhắm mục tiêu vào các cơ sở công nghiệp quốc phòng, các cơ sở chương trình tên lửa gần Yazd, các tàu hải quân gần các cảng phía Nam cũng như cơ sở hạ tầng ở Tehran.

Quân đội Israel đã ném bom Tehran bằng một “làn sóng tấn công quy mô lớn”, gây thiệt hại cho các khu dân cư, cơ sở hạ tầng dân sự, các tòa nhà nghiên cứu và giáo dục. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cũng cho biết họ đã tấn công kho vũ khí hải quân của Iran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, đã lên án Mỹ - Israel vì “cố tình” tấn công “nhiều trường đại học và trung tâm nghiên cứu” ở Iran, bao gồm Đại học Công nghệ Isfahan ở miền Trung và Đại học Khoa học - Công nghệ ở Tehran.

Trong một bài đăng trên X, ông Baghaei cáo buộc Mỹ - Israel đang cố gắng phá hủy “nền tảng khoa học, di sản văn hóa của đất nước bằng cách nhắm mục tiêu một cách có hệ thống vào các trường đại học, trung tâm nghiên cứu, di tích lịch sử, các nhà khoa học nổi tiếng”.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đe dọa tấn công các trường đại học của Mỹ và Israel trong khu vực, để trả đũa các cuộc tấn công vào các cơ sở giáo dục của họ.

Tình hình ở Israel đang xấu đi

Tên lửa Iran liên tục xuyên thủng lưới lửa phòng không, lao xuống vùng Trung tâm Israel, gây thương vong. Các vấn đề trong việc đánh chặn đầu đạn hạng nặng cho thấy Tel Aviv có thể thiếu hụt vũ khí chống tên lửa và khả năng phòng không hạn chế.

Bản đồ các cuộc tấn công trả đũa của Iran vào Israel tính đến ngày 28/3 (Ảnh: Rybar).

Trong khi đó, lực lượng Houthi ở Yemen đã tuyên bố tham chiến và đã phóng một tên lửa đạn đạo vào Israel. Cuộc tấn công đơn lẻ này đã gây ảnh hưởng mạnh mẽ trên truyền thông và làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Ở miền nam Li Băng, không có thay đổi đáng kể nào xảy ra: các đơn vị thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang củng cố các vị trí đã chiếm đóng trước đó, trong khi nhóm vũ trang Hezbollah tiếp tục cố gắng tấn công các xe tăng, thiết giáp của Israel, gây ra một số hư hại.

Trung Đông dậy sóng: Căn cứ Mỹ trúng đạn, thiệt hại nặng

Kuwait vẫn đang bị Iran đáp trả, với căn cứ không quân Ali al-Salim, sân bay quốc tế và cảng Mubarak al-Kabir đều bị tấn công, làm hư hại hệ thống radar. Không có thương vong nào được báo cáo.

Đồng thời, UAE ghi nhận sự gia tăng đáng kể các cuộc tấn công trong ngày qua, cho biết họ đã đối phó với 20 tên lửa đạn đạo và 37 UAV được phóng từ Iran. Giới chức cho biết mảnh vỡ từ một vụ đánh chặn tên lửa đã làm bị thương 6 người ở Abu Dhabi. Nhà máy Emirates Global Aluminum ở Tawillah bị trúng đạn.

Hai UAV khác cũng nhắm mục tiêu vào một tàu gần cảng thương mại Salalah của Oman, làm bị thương một công nhân. Quân đội Iran cho biết họ đang nhắm mục tiêu vào một "tàu hỗ trợ quân sự" của Mỹ gần cảng này.

Trong khi đó, eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa hiệu quả. Ngay cả các quốc gia "thân thiện" cũng không được đảm bảo quyền đi lại: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đang chặn các tàu thuyền bất chấp các thỏa thuận chính thức. Tình hình tương tự với Thái Lan - có sự cho phép, nhưng mọi thứ sẽ phụ thuộc vào các tuyến đường vận chuyển.

CNN đưa tin, Iran đã cho phép 20 tàu chở dầu Pakistan đi qua eo biển Hormuz. Phó Thủ tướng Pakistan, Ishaq Dar, cho biết sẽ có 2 tàu đi qua mỗi ngày. Nước này đang đóng vai trò trung gian hòa giải quan trọng trong cuộc xung đột, và Islamabad sẽ sớm tổ chức các cuộc đàm phán với các quan chức từ Ả rập Xê út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập nhằm mục đích chấm dứt chiến tranh.

Lực lượng Iran tiếp tục thể hiện khả năng tấn công cơ sở hạ tầng của Mỹ. Một số máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-3 Sentry cũng như máy bay tiếp nhiên liệu trên không KC-135 tại các căn cứ ở Ả rập Xê út được báo cáo là đã bị trúng đạn, Wall Street Journal cho hay.

Đồng thời, cuộc xung đột cũng đang ảnh hưởng đến chương trình nghị sự quốc tế. Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan đang thảo luận về các hành động khiêu khích có thể xảy ra, cố gắng tránh bị cuốn vào cuộc xung đột.

Một yếu tố khác là sự cạnh tranh về "kinh nghiệm quân sự": tại Ukraine, các công nghệ chống UAV đang được chào bán cho các quốc gia Vùng Vịnh trong bối cảnh các mối đe dọa mới gia tăng.

Israel tấn công, hạ sát 3 nhà báo ở Li Băng

Israel đã hạ sát 3 nhà báo trong một cuộc tấn công có chủ đích vào xe của họ ở miền nam Li Băng, điều mà Tổng thống Li Băng lên án là một “tội ác chiến tranh”.

Cuộc tấn công đã giết chết Ali Shoeib, phóng viên của đài truyền hình al-Manar thuộc sở hữu của Hezbollah, Fatima Ftouni và anh trai kiêm quay phim của cô, Mohammed Ftouni, thuộc kênh truyền thông ủng hộ Hezbollah al-Mayadeen.

Luật pháp quốc tế quy định rằng bất kể liên kết chính trị, các nhà báo đều được coi là thường dân và việc nhắm mục tiêu vào họ là một tội ác chiến tranh.

Tổng thống Li Băng Joseph Aoun đã lên án cuộc tấn công trong một tuyên bố: “Một lần nữa, hành động gây hấn của Israel vi phạm các quy tắc cơ bản nhất của luật pháp quốc tế, luật nhân đạo quốc tế và luật chiến tranh, bằng cách nhắm mục tiêu vào các nhà báo, những người cuối cùng là thường dân đang thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của mình”.

"Đạn đã lên nòng", Mỹ sẵn sàng cho chiến dịch đổ bộ Iran

Việc chính quyền Iran tồn tại sau một tháng bị ném bom đã khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump phải lựa chọn giữa việc tìm cách rút Mỹ khỏi cuộc chiến tốn kém hoặc tăng cường chiến dịch, có thể bao gồm cả việc triển khai quân trên bộ.

Hàng nghìn lính thủy đánh bộ cũng như lính dù Mỹ đã được triển khai trong khu vực những ngày gần đây, làm dấy lên suy đoán về một cuộc tấn công trên bộ vào đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran, hoặc các đảo ở eo biển Hormuz.

Tehran đã cảnh báo rằng, nếu điều đó xảy ra, họ sẽ đóng cửa hoàn toàn eo biển, tiếp tục leo thang các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng khu vực, bao gồm cả các nhà máy khử muối thiết yếu cho việc cung cấp nước ở một số quốc gia Vùng Vịnh.

Tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli, chở 3.500 thủy thủ và lính thủy đánh bộ Mỹ, đã đến Trung Đông, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trong một bài đăng trên X, khi Lầu Năm Góc đang cân nhắc các bước tiếp theo trong cuộc chiến với Iran.

“Các thủy thủ và lính thủy đánh bộ Mỹ trên tàu USS Tripoli (LHA 7) đã đến khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ vào ngày 27/3”, CENTCOM cho biết.

CNN đưa tin hồi đầu tháng này rằng Lầu Năm Góc sẽ triển khai một đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến (MEU) đến khu vực.

Các đơn vị như vậy theo truyền thống được sử dụng cho các nhiệm vụ như sơ tán quy mô lớn và các hoạt động đổ bộ từ tàu lên bờ, bao gồm cả các cuộc đột kích và tấn công. Họ cũng có thành phần chiến đấu trên bộ và trên không, và một số đơn vị được huấn luyện cho các hoạt động đặc biệt.

Một nguồn tin quen thuộc với việc triển khai trước đó đã nói rằng sự hiện diện của MEU mang lại cho các chỉ huy thêm lựa chọn cho một loạt các tình huống bất trắc.

Tuy nhiên, việc chuẩn bị cho một chiến dịch có thể xảy ra đang đi kèm với các vấn đề nội bộ trong nhóm của Mỹ. Việc triển khai quân đội ra khỏi căn cứ làm giảm hiệu quả chỉ huy và có thể ảnh hưởng đến sự nhất quán trong hành động khi leo thang xung đột.

Lời kêu gọi khẩn thiết của WHO

Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đã kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công vào nhân viên y tế sau khi 9 nhân viên y tế thiệt mạng ở miền Nam Li Băng hôm 28/3.

Họ đã bị sát hại khi đang làm việc tại hiện trường trong 5 cuộc tấn công riêng biệt vào các làng của Li Băng, Tedros cho biết, nâng tổng số nhân viên y tế thiệt mạng trong tháng này lên 51 người. Bảy nhân viên y tế khác cũng được báo cáo là bị thương.

Người đứng đầu WHO nói trong một tuyên bố: “Nhân viên y tế được bảo vệ theo luật nhân đạo quốc tế và không bao giờ nên bị nhắm mục tiêu. Cách duy nhất để chấm dứt những thảm kịch này là chấm dứt các cuộc tấn công vào ngành chăm sóc sức khỏe, ngay bây giờ!”.

Cảng xuất dầu lớn nhất của Nga trên biển Baltic cháy ngùn ngụt do bị Ukraine tấn công lần thứ hai trong tuần, giữa lúc thị trường dầu thế giới khát nguồn cung.


Hình ảnh vệ tinh cho thấy khói đen dày tại cảng Ust-Luga sau khi bị drone Ukraine tấn công hôm 27-3 - Ảnh: REUTERS

Theo báo Kyiv Independent, ngày 29-3, Ukraine tuyên bố tấn công bằng máy bay không người lái (drone) vào cảng Ust-Luga, một trong những đầu mối xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất của Nga trên biển Baltic.

Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) xác nhận cuộc tấn công do đơn vị đặc nhiệm Alpha thuộc cơ quan này chỉ huy, đã gây ra "thiệt hại nghiêm trọng" kèm theo đám cháy lớn. Đây là lần thứ hai trong vòng chưa đầy một tuần cơ sở này bị tấn công.

Thống đốc vùng Leningrad Aleksandr Drozdenko thừa nhận cảng Ust-Luga bị hư hại sau vụ tấn công, cho biết lực lượng cứu hộ đang nỗ lực dập lửa tính đến khoảng 7h sáng (giờ địa phương).

Ông cho biết tổng cộng 36 drone Ukraine đã bị bắn hạ trên bầu trời vùng Leningrad trong đêm, nhưng không nêu chi tiết mức độ thiệt hại tại cảng.

Cảng Ust-Luga nằm ở phía tây thành phố Saint Petersburg, cách xa biên giới Ukraine. Cảng này xử lý khoảng 700.000 thùng dầu xuất khẩu mỗi ngày và đã vận chuyển 32,9 triệu tấn sản phẩm dầu trong năm 2025.

Vụ tấn công Ust-Luga nằm trong chiến dịch tấn công quy mô lớn nhắm vào hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ của Nga được Ukraine đẩy mạnh trong tháng 3.

Cả ba cảng xuất khẩu dầu lớn nhất phía tây nước Nga đều đã trúng đòn, gồm Novorossiysk trên biển Đen cùng Primorsk và Ust-Luga trên biển Baltic.

Không chỉ cảng biển, Ukraine còn tấn công nhà máy lọc dầu Kinef ở thành phố Kirishi phía đông nam Saint Petersburg hôm 26-3.

Theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu thị trường, ít nhất 40% năng lực vận chuyển dầu bằng đường biển của Nga đã bị đình trệ sau các đợt tấn công liên tiếp của Ukraine.

Các đòn tấn công trên vào hạ tầng dầu mỏ Nga đang gây gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng cho nhà xuất khẩu dầu lớn thứ hai thế giới, đúng thời điểm giá dầu đã vượt mốc 100 USD/thùng do tác động từ cuộc chiến tranh Iran.

Xung đột ở Trung Đông khiến tuyến vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, cộng thêm nguồn cung từ Nga bị siết chặt, đã đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào tình thế căng thẳng chưa từng có.

Trước tình hình này, Bộ Tài chính Mỹ hôm 12-3 đã phải ban hành giấy phép tạm thời cho phép các nước mua dầu Nga nhằm bình ổn giá năng lượng toàn cầu - một bước chuyển đáng chú ý trong chính sách trừng phạt của Washington.

Ukraine được cho là đẩy mạnh tấn công cơ sở năng lượng của Nga do lo ngại việc giá dầu tăng cao, kèm theo lệnh tạm ngừng trừng phạt của Mỹ, sẽ giúp Nga thu về khoản tiền đáng kể. Qua đó, nguồn lực phục vụ cho mục đích quân sự của Matxcơva cũng tăng.

Hành động này ít nhiều đấy lên những phản ứng trái chiều trên trường quốc tế, nhất là khi nhiều nước đang loay hoay tìm nguồn cung nhiên liệu bù đắp cho chuỗi cung ứng Trung Đông đang bị gián đoạn.

Trước các biến động trên thị trường năng lượng, ngày 27-3, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak đã chỉ đạo Bộ Năng lượng xây dựng dự thảo nghị quyết cấm xuất khẩu xăng, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-4.

VietBF@sưu tập

Cuộc tranh luận ai sẽ kế thừa di sản của ông Trump nóng lên khi Tổng thống Mỹ được cho là liên tục hỏi dò các đồng minh thích ông Vance hay ông Rubio hơn.


Ông Trump (giữa) được cho là đang cân nhắc giữa ông Vance (trái) và ông Rubio (phải) làm người kế thừa di sản chính trị của mình - Ảnh: AP

Theo Hãng tin Reuters ngày 29-3, dù mới chỉ qua năm đầu tiên của nhiệm kỳ hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bắt đầu cân nhắc sẽ chọn ai kế thừa di sản của mình.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ hiện tại, hai ứng viên là Phó tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio đã nổi bật hơn cả.

Gần đây, câu hỏi về người kế nhiệm ông Trump một lần nữa nóng lên trong nội bộ Đảng Cộng hòa khi ông Trump được cho là đang liên tục hỏi các đồng minh và cố vấn thân cận: "Nên chọn JD hay Marco?".

Tác động lớn từ chiến sự Iran
Dù đều là cộng sự đặc biệt thân cận của ông Trump, ông Vance và ông Rubio lại có nhiều điểm khác biệt căn bản. Trong bối cảnh ấy, cuộc xung đột quân sự giữa liên quân Mỹ - Israel và Iran đang trở thành phép thử quan trọng cho cả hai ứng viên tiềm năng.

Trong vai trò Ngoại trưởng kiêm Cố vấn an ninh quốc gia, ông Rubio vừa là tiếng nói, vừa là người đại diện ông Trump trong nhiều cuộc thảo luận quan trọng với các đối tác tại Trung Đông.

Ngay từ đầu chiến dịch, ông đã công khai bảo vệ các hành động quân sự chống Iran. Tại cuộc họp nội các hôm 27-3, ông khẳng định ông Trump "sẽ không để mối nguy hiểm (như Iran) tồn tại".

Giới phân tích nhận định nếu chiến sự kết thúc nhanh và có lợi cho Mỹ, ông Rubio sẽ là người hưởng lợi chính trị lớn nhất với tư cách người đứng mũi chịu sào trên mặt trận ngoại giao.

Ở chiều ngược lại, ông Vance từ đầu đã tỏ thái độ dè dặt với việc sử dụng vũ lực để giải quyết các mối lo ngại an ninh.

Dù công khai tuyên bố ủng hộ ông Trump trong cả chiến dịch quân sự tại Venezuela hồi tháng 1 lẫn tại Iran, truyền thông Mỹ tiết lộ nhiều thông tin hậu trường cho thấy ông Vance đã lên tiếng phản đối những lựa chọn này.

Bản thân ông Trump cũng thừa nhận giữa mình và cấp phó có "khác biệt về mặt triết lý", dù cả hai vẫn xây dựng hình ảnh đoàn kết trước công chúng.

Một quan chức cấp cao Nhà Trắng khẳng định ông Trump chấp nhận việc Phó tổng thống thường xuyên có quan điểm ngược lại, miễn là ông Vance giữ nguyên sự trung thành.

Thậm chí, quan điểm đối lập ấy còn được xem là sự bổ khuyết tốt, giúp Tổng thống hiểu rõ hơn tâm tư cử tri.


Giới phân tích cho rằng nếu cuộc chiến kéo dài, ông Vance có thể hưởng lợi khi chứng minh mình phản ánh đúng tâm lý phản chiến của một bộ phận cử tri Cộng hòa.

Ông Rubio thu hẹp dần khoảng cách

Kết quả khảo sát ý kiến không chính thức tại Hội nghị Hành động chính trị bảo thủ (CPAC) - một sự kiện thường niên quan trọng của Đảng Cộng hòa - ngày 28-3 cho thấy cuộc đua đang nóng lên rõ rệt.

Theo tờ Financial Times, ông Vance vẫn dẫn đầu với 53% ủng hộ từ những người tham dự, nhưng con số này đã giảm đáng kể so với mức 61% của năm 2025.

Trong khi đó, ông Rubio tăng vọt từ chỉ 3% lên 35%, phản ánh vai trò ngày càng trung tâm của ông trong chính quyền ông Trump, đặc biệt trên mặt trận đối ngoại.

Khảo sát riêng của Reuters/Ipsos tháng 3 cũng cho kết quả tương tự: 79% đảng viên Cộng hòa có cái nhìn tích cực về ông Vance, so với 71% dành cho ông Rubio. Tuy nhiên, cả hai con số này đều có thể thay đổi nếu ông Trump quyết định công khai ngả về một phía.

Về vấn đề này, một nguồn tin thân cận Nhà Trắng chia sẻ với Reuters: "Ai cũng nhìn thấy những tín hiệu nhỏ mà ông Trump dành cho ông Rubio, nhưng không thấy điều tương tự với ông Vance". Dù vậy, Nhà Trắng đã bác bỏ nhận định ông Trump đang thiên vị bên nào.

Đối đầu hay đồng hành?

Cũng không loại trừ khả năng ông Vance và ông Rubio sẽ chọn đi cùng nhau thay vì đối đầu. Bản thân ông Rubio từng tuyên bố sẽ không tranh cử tổng thống nếu ông Vance ứng cử tổng thống và sẵn sàng làm ứng viên phó tổng thống cho đồng nghiệp. Ông Trump cũng từng gợi ý rằng cặp đôi Vance - Rubio nếu tranh cử chung sẽ "rất khó bị đánh bại".

Điều này có cơ sở khi cả hai đều là chính khách dày dạn kinh nghiệm. Trước khi nắm giữ các vai trò hiện tại, ông Vance và ông Rubio đều từng là thượng nghị sĩ và được xem là đại diện cho thế hệ chính khách trẻ của Đảng Cộng hòa. Cả hai cũng được nghị sĩ lưỡng đảng đánh giá cao về năng lực.

Tuy nhiên, cả ông Vance lẫn ông Rubio đều chưa tuyên bố tranh cử và chưa loại trừ hoàn toàn khả năng này. Theo giới quan sát, nhiều khả năng sẽ không có động thái chính thức nào cho đến sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11, khi Đảng Cộng hòa đang tập trung giữ quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội.

VietBF@sưu tập