Toàn cảnh xung đột Trung Đông: "Quân bài tẩy" của Iran chính thức lộ diện

[vuitoichat]

Theo như lực lượng Houthi, đồng minh thân cận và cũng là một trong những "quân bài tẩy" của Iran, mới đây lại tuyên bố đã phóng một loạt tên lửa đạn đạo vào "các mục tiêu quân sự nhạy cảm của Israel", đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục sát cánh cùng chính quyền Tehran trong cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã chứng kiến sự leo thang đáng báo động với việc lực lượng Houthi ở Yemen chính thức tham cuộc chiến này.

Bước ngoặt xung đột: "Quân bài tẩy" của Iran chính thức lộ diện

Hôm 28/3, lực lượng Houthi, đồng minh thân cận và cũng là một trong những "quân bài tẩy" của Iran, tuyên bố đã phóng một loạt tên lửa đạn đạo vào "các mục tiêu quân sự nhạy cảm của Israel", đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục trong những ngày tới cho đến khi Israel “ngừng các cuộc tấn công và hành động gây hấn”, theo Guardian.

Israel xác nhận đã đánh chặn một tên lửa xuất phát từ Yemen. Người phát ngôn của Houthi, Yahya Saree, sau đó cho biết nhóm này đã thực hiện đợt tấn công thứ hai bằng "một loạt tên lửa hành trình và UAV" nhắm vào các mục tiêu ở Israel.

Sự tham gia của Houthi vào cuộc xung đột đặt ra mối đe dọa trực tiếp đối với eo biển Bab al-Mandab ở phía nam biển Đỏ, một điểm nghẽn quan trọng thứ hai trong chuỗi cung ứng năng lượng - hàng hóa thương mại toàn cầu.

Với việc Iran gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, việc đóng cửa Bab al-Mandab sẽ làm trầm trọng thêm tác động nghiêm trọng của chiến tranh đối với nền kinh tế toàn cầu.

Điều này cũng có thể làm bùng phát lại cuộc xung đột giữa Ả rập Xê út và Yemen, vốn đã gây ra thảm họa nhân đạo to lớn trong 7 năm trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn năm 2022.

Trong khi đó, Mỹ tuyên bố đã tàn phá quân đội Iran, nhưng Reuters dẫn nguồn tin tình báo cho biết Washington chỉ chắc chắn đã phá hủy 1/3 kho tên lửa và UAV của Iran.

Ngược lại, Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả rập Xê út đã làm bị thương ít nhất 12 binh sĩ Mỹ, sân bay quốc tế Kuwait cũng bị tấn công, gây thiệt hại đáng kể cho hệ thống radar.

Farea Al-Muslimi, một nhà nghiên cứu tại Chatham House, nhận định: "Quyết định của lực lượng Houthi tham gia vào cuộc xung đột rộng lớn hơn ở Trung Đông đánh dấu một sự leo thang nghiêm trọng đáng lo ngại. Tác động tiềm tàng đối với các tuyến đường hàng hải thương mại quan trọng, đặc biệt là ở biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab, là không thể xem nhẹ. Đồng thời, cơ sở hạ tầng kinh tế - quân sự quan trọng trên khắp khu vực Vùng Vịnh có thể ngày càng bị đe dọa".

Một sự leo thang như vậy, có thể kết hợp với sự đối đầu trực tiếp mới giữa Ả rập Xê út và lực lượng Houthi, có thể dẫn đến một cuộc xung đột lớn trong khu vực, chuyên gia Al-Muslimi cho biết. "Bất kỳ cuộc chiến nào như vậy có thể sẽ dữ dội hơn, tàn phá hơn, thậm chí hủy diệt hơn các vòng giao tranh trước đây".

Bản đồ toàn cảnh xung đột Trung Đông tính đến ngày 28/3 (Ảnh: Rybar).

Những diễn biến đáng chú ý

Cuộc chiến dường như đang diễn ra theo kịch bản đã định: liên quân Mỹ - Israel đang nhắm mục tiêu một cách có hệ thống vào cơ sở hạ tầng công nghiệp - quân sự của Iran, trong khi Tehran liên tục đáp trả bằng các cuộc tập kích vào các quốc gia Vùng Vịnh, đồng thời gây áp lực thông qua eo biển Hormuz.

Iran tiếp tục bị ném bom

Liên quân tiếp tục tấn công Iran, nhắm mục tiêu vào các cơ sở công nghiệp quốc phòng, các cơ sở chương trình tên lửa gần Yazd, các tàu hải quân gần các cảng phía Nam cũng như cơ sở hạ tầng ở Tehran.

Quân đội Israel đã ném bom Tehran bằng một “làn sóng tấn công quy mô lớn”, gây thiệt hại cho các khu dân cư, cơ sở hạ tầng dân sự, các tòa nhà nghiên cứu và giáo dục. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cũng cho biết họ đã tấn công kho vũ khí hải quân của Iran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, đã lên án Mỹ - Israel vì “cố tình” tấn công “nhiều trường đại học và trung tâm nghiên cứu” ở Iran, bao gồm Đại học Công nghệ Isfahan ở miền Trung và Đại học Khoa học - Công nghệ ở Tehran.

Trong một bài đăng trên X, ông Baghaei cáo buộc Mỹ - Israel đang cố gắng phá hủy “nền tảng khoa học, di sản văn hóa của đất nước bằng cách nhắm mục tiêu một cách có hệ thống vào các trường đại học, trung tâm nghiên cứu, di tích lịch sử, các nhà khoa học nổi tiếng”.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đe dọa tấn công các trường đại học của Mỹ và Israel trong khu vực, để trả đũa các cuộc tấn công vào các cơ sở giáo dục của họ.

Bản đồ các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran tính đến hết ngày 28/3 (Ảnh: Rybar).

Tình hình ở Israel đang xấu đi

Tên lửa Iran liên tục xuyên thủng lưới lửa phòng không, lao xuống vùng Trung tâm Israel, gây thương vong. Các vấn đề trong việc đánh chặn đầu đạn hạng nặng cho thấy Tel Aviv có thể thiếu hụt vũ khí chống tên lửa và khả năng phòng không hạn chế.

Bản đồ các cuộc tấn công trả đũa của Iran vào Israel tính đến ngày 28/3 (Ảnh: Rybar).

Trong khi đó, lực lượng Houthi ở Yemen đã tuyên bố tham chiến và đã phóng một tên lửa đạn đạo vào Israel. Cuộc tấn công đơn lẻ này đã gây ảnh hưởng mạnh mẽ trên truyền thông và làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Ở miền nam Li Băng, không có thay đổi đáng kể nào xảy ra: các đơn vị thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang củng cố các vị trí đã chiếm đóng trước đó, trong khi nhóm vũ trang Hezbollah tiếp tục cố gắng tấn công các xe tăng, thiết giáp của Israel, gây ra một số hư hại.

Trung Đông dậy sóng: Căn cứ Mỹ trúng đạn, thiệt hại nặng

Kuwait vẫn đang bị Iran đáp trả, với căn cứ không quân Ali al-Salim, sân bay quốc tế và cảng Mubarak al-Kabir đều bị tấn công, làm hư hại hệ thống radar. Không có thương vong nào được báo cáo.

Đồng thời, UAE ghi nhận sự gia tăng đáng kể các cuộc tấn công trong ngày qua, cho biết họ đã đối phó với 20 tên lửa đạn đạo và 37 UAV được phóng từ Iran. Giới chức cho biết mảnh vỡ từ một vụ đánh chặn tên lửa đã làm bị thương 6 người ở Abu Dhabi. Nhà máy Emirates Global Aluminum ở Tawillah bị trúng đạn.

Hai UAV khác cũng nhắm mục tiêu vào một tàu gần cảng thương mại Salalah của Oman, làm bị thương một công nhân. Quân đội Iran cho biết họ đang nhắm mục tiêu vào một "tàu hỗ trợ quân sự" của Mỹ gần cảng này.

Trong khi đó, eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa hiệu quả. Ngay cả các quốc gia "thân thiện" cũng không được đảm bảo quyền đi lại: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đang chặn các tàu thuyền bất chấp các thỏa thuận chính thức. Tình hình tương tự với Thái Lan - có sự cho phép, nhưng mọi thứ sẽ phụ thuộc vào các tuyến đường vận chuyển.

CNN đưa tin, Iran đã cho phép 20 tàu chở dầu Pakistan đi qua eo biển Hormuz. Phó Thủ tướng Pakistan, Ishaq Dar, cho biết sẽ có 2 tàu đi qua mỗi ngày. Nước này đang đóng vai trò trung gian hòa giải quan trọng trong cuộc xung đột, và Islamabad sẽ sớm tổ chức các cuộc đàm phán với các quan chức từ Ả rập Xê út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập nhằm mục đích chấm dứt chiến tranh.

Lực lượng Iran tiếp tục thể hiện khả năng tấn công cơ sở hạ tầng của Mỹ. Một số máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-3 Sentry cũng như máy bay tiếp nhiên liệu trên không KC-135 tại các căn cứ ở Ả rập Xê út được báo cáo là đã bị trúng đạn, Wall Street Journal cho hay.

Iran được cho là đã tấn công tên lửa vào căn cứ không quân Mỹ trong khu vực, phá hủy 1 máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-3 Sentry trị giá 500 triệu USD (Ảnh: RT).

Đồng thời, cuộc xung đột cũng đang ảnh hưởng đến chương trình nghị sự quốc tế. Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan đang thảo luận về các hành động khiêu khích có thể xảy ra, cố gắng tránh bị cuốn vào cuộc xung đột.

Một yếu tố khác là sự cạnh tranh về "kinh nghiệm quân sự": tại Ukraine, các công nghệ chống UAV đang được chào bán cho các quốc gia Vùng Vịnh trong bối cảnh các mối đe dọa mới gia tăng.

Israel tấn công, hạ sát 3 nhà báo ở Li Băng

Israel đã hạ sát 3 nhà báo trong một cuộc tấn công có chủ đích vào xe của họ ở miền nam Li Băng, điều mà Tổng thống Li Băng lên án là một “tội ác chiến tranh”.

Cuộc tấn công đã giết chết Ali Shoeib, phóng viên của đài truyền hình al-Manar thuộc sở hữu của Hezbollah, Fatima Ftouni và anh trai kiêm quay phim của cô, Mohammed Ftouni, thuộc kênh truyền thông ủng hộ Hezbollah al-Mayadeen.

Luật pháp quốc tế quy định rằng bất kể liên kết chính trị, các nhà báo đều được coi là thường dân và việc nhắm mục tiêu vào họ là một tội ác chiến tranh.

Tổng thống Li Băng Joseph Aoun đã lên án cuộc tấn công trong một tuyên bố: “Một lần nữa, hành động gây hấn của Israel vi phạm các quy tắc cơ bản nhất của luật pháp quốc tế, luật nhân đạo quốc tế và luật chiến tranh, bằng cách nhắm mục tiêu vào các nhà báo, những người cuối cùng là thường dân đang thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của mình”.

"Đạn đã lên nòng", Mỹ sẵn sàng cho chiến dịch đổ bộ Iran

Việc chính quyền Iran tồn tại sau một tháng bị ném bom đã khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump phải lựa chọn giữa việc tìm cách rút Mỹ khỏi cuộc chiến tốn kém hoặc tăng cường chiến dịch, có thể bao gồm cả việc triển khai quân trên bộ.

Hàng nghìn lính thủy đánh bộ cũng như lính dù Mỹ đã được triển khai trong khu vực những ngày gần đây, làm dấy lên suy đoán về một cuộc tấn công trên bộ vào đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran, hoặc các đảo ở eo biển Hormuz.

Tehran đã cảnh báo rằng, nếu điều đó xảy ra, họ sẽ đóng cửa hoàn toàn eo biển, tiếp tục leo thang các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng khu vực, bao gồm cả các nhà máy khử muối thiết yếu cho việc cung cấp nước ở một số quốc gia Vùng Vịnh.

Tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli, chở 3.500 thủy thủ và lính thủy đánh bộ Mỹ, đã đến Trung Đông, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trong một bài đăng trên X, khi Lầu Năm Góc đang cân nhắc các bước tiếp theo trong cuộc chiến với Iran.

“Các thủy thủ và lính thủy đánh bộ Mỹ trên tàu USS Tripoli (LHA 7) đã đến khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ vào ngày 27/3”, CENTCOM cho biết.

CNN đưa tin hồi đầu tháng này rằng Lầu Năm Góc sẽ triển khai một đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến (MEU) đến khu vực.

Các đơn vị như vậy theo truyền thống được sử dụng cho các nhiệm vụ như sơ tán quy mô lớn và các hoạt động đổ bộ từ tàu lên bờ, bao gồm cả các cuộc đột kích và tấn công. Họ cũng có thành phần chiến đấu trên bộ và trên không, và một số đơn vị được huấn luyện cho các hoạt động đặc biệt.

Một nguồn tin quen thuộc với việc triển khai trước đó đã nói rằng sự hiện diện của MEU mang lại cho các chỉ huy thêm lựa chọn cho một loạt các tình huống bất trắc.

Tuy nhiên, việc chuẩn bị cho một chiến dịch có thể xảy ra đang đi kèm với các vấn đề nội bộ trong nhóm của Mỹ. Việc triển khai quân đội ra khỏi căn cứ làm giảm hiệu quả chỉ huy và có thể ảnh hưởng đến sự nhất quán trong hành động khi leo thang xung đột.

Lời kêu gọi khẩn thiết của WHO

Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đã kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công vào nhân viên y tế sau khi 9 nhân viên y tế thiệt mạng ở miền Nam Li Băng hôm 28/3.

Họ đã bị sát hại khi đang làm việc tại hiện trường trong 5 cuộc tấn công riêng biệt vào các làng của Li Băng, Tedros cho biết, nâng tổng số nhân viên y tế thiệt mạng trong tháng này lên 51 người. Bảy nhân viên y tế khác cũng được báo cáo là bị thương.

Người đứng đầu WHO nói trong một tuyên bố: “Nhân viên y tế được bảo vệ theo luật nhân đạo quốc tế và không bao giờ nên bị nhắm mục tiêu. Cách duy nhất để chấm dứt những thảm kịch này là chấm dứt các cuộc tấn công vào ngành chăm sóc sức khỏe, ngay bây giờ!”.