Các thái giám không ngờ cả đời họ còn có cơ hội gặp lại Phổ Nghi nên ai cũng bật khóc, lập tức quỳ xuống lạy và gọi to theo thói quen cũ.

Trong hoàng cung thời phong kiến ở Trung Quốc, ngoài Hoàng đế và phi tần, thái giám là sự tồn tại không thể thiếu. Dưới chế độ hà khắc, thái giám chỉ có thể sống một cách nhỏ bé trong cung cấp nguy nga, địa vị thấp kém, làm việc lao lực suốt năm, bị bào mòn cả thể chất lẫn tinh thần.

Sau đó, nhà Thanh sụp đổ, Hoàng đế cuối cùng Phổ Nghi thoái vị, cung nữ và thái giám trong Tử Cấm Thành bị đuổi khỏi cung, hoàn toàn chìm trong dòng chảy lịch sử. Sau khi Phổ Nghi ra tù, ông đến thăm thái giám đã chăm sóc mình. Các thái giám nhìn thấy Phổ Nghi thì phấn khích đồng loạt nói lên ba chữ, khiến ông không khỏi bật khóc.

Tháng 12/1959, Phổ Nghi được ân xá ra tù, cuối cùng ông cũng lấy lại được tự do sau chừng ấy năm.

Giống như những người bình thường khác, ông tự nuôi sống bản thân bằng chính đôi tay của mình. Cuộc sống không phải khá giả, nhưng đủ ăn đủ mặc, muốn gì làm đó, tự do tự tại.

Một lần, Phổ Nghi đến “nhà cũ” Tử Cấm Thành cùng với đồng nghiệp. Nhưng lúc này Tử Cấm Thành đã trở thành Cố cung, và Phổ Nghi cần phải mua vé nếu muốn vào trong tham quan.


Nghĩ cũng chua xót, nơi từng thuộc về mình, nhưng giờ đây phải mua vé mới được vào. Đây cũng là dòng cảm nghĩ mà ông thể hiện trong cuốn hồi ký của mình vào những năm cuối đời.

Khoảnh khắc Phổ Nghi bước vào Tử Cấm Thành, mọi thứ trong quá khứ cứ tua lại trong đầu ông như một cuốn phim. Dù sao ông cũng đã sống ở đây 18 năm và có quá nhiều kỷ niệm buồn vui.

Khi đến bên cạnh chiếc ghế rồng (long ỷ) trong Kim Loan điện, Phổ Nghi nhớ lại cảnh tượng hàng trăm văn võ bá quan quỳ lạy, đồng thời cũng nhớ đến những thái giám và cung nữ đã đồng hành cùng ông khi lớn lên.

Sau đó, Phổ Nghi hỏi thăm về những thái giám đã từng phục vụ mình. Cuộc sống của họ sau khi rời Tử Cấm Thành thật sự không hề dễ dàng, mặc dù khi rời đi đều được cấp một khoản tiền hậu hĩnh, nhưng họ khó có thể an cư lạc nghiệp khi bước vào một môi trường khác hẳn hoàng cung.

Được biết, khi còn phục vụ trong cung cấm, các thái giám có chức quyền đều tranh thủ dành dụm, để sau này bản thân già yếu sẽ về quê an hưởng những năm cuối đời. Thái giám địa vị bình thường thì cùng nhau góp tiền lập quỹ, xây dựng chùa chiền hoặc một chỗ đơn giản để sau này về già có nơi tá túc. Nhưng không phải thái giám nào cũng làm được điều này!

Đa số thái giám đều không có con cái chăm sóc nên hàng chục người trong số họ chỉ có thể sống thành từng nhóm để tiện chăm sóc lẫn nhau. Thời gian đầu, họ mua đất xây nhà và sống bằng nghề lượm đồng nát. Nhưng thời đại chuyển dời, vật giá leo thang, cuộc sống trôi qua chỉ mong đủ ăn, đủ mặc, không cần giàu có cao sang.

Phải đến sau này, chính phủ mới bố trí nhà ở và trợ cấp chi phí sinh hoạt hàng tháng cho mỗi người nên họ mới có cuộc sống ổn định.

Sau khi biết được nơi ở của các thái giám, Phổ Nghi đã đến thăm họ ngay lập tức. Các thái giám không ngờ cả đời họ còn có cơ hội gặp lại Hoàng đế, ai cũng bật khóc, lập tức quỳ xuống lạy và gọi to theo thói quen cũ: "Vạn tuế gia". Đây chính là cách gọi Hoàng đế của thái giám. Nhưng hiện tại chế độ phong kiến không còn, Hoàng đế đã trở thành quá khứ, cách gọi như vậy không còn phù hợp.

Nghe được cách gọi quen thuộc này, Phổ Nghi không khỏi bật khóc, nhanh chóng đỡ họ dậy, nói với họ rằng bây giờ bản thân ông cũng chỉ là một công dân bình thường như bao người khác, và sau này mọi người đừng gọi ông là "Vạn tuế gia" nữa.

Phổ Nghi thăm hỏi các thái giám một lúc rồi rời đi. Lần tạm biệt này cũng là lời từ biệt với quá khứ. Hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh giờ đây chỉ là một phần trong lịch sử đã qua.

Vietbf @ Sưu tầm

Chu Nguyên Chương từng có cách khiến công thần không hiểu rằng, bất cứ một đặc ân nào của hoàng đế cũng đi kèm với điều kiện, kể cả với kim bài miễn tử.

Chu Nguyên Chương là một trong những vị hoàng đế khai quốc đặc biệt của Trung Quốc, nổi tiếng với việc giết hại các công thần sau khi đăng cơ. Tuy sự đa nghi của ông ta bị nhiều người lên án, nhưng tư duy trị vì của ông cũng luôn có những điều đáng để bàn.

Khi nhà Minh mới thành lập, trong ngoài còn chưa yên, Chu Nguyên Chương vì muốn nhanh chóng ổn định cục diện, làm yên lòng những cận thần đã cùng mình vào sinh ra tử, đã nhanh chóng ban cho họ những "kim bài miễn tử" (kim bài miễn tội chết).

Điều này không chỉ thể hiện sự ưu ái của vị hoàng đế với công thần, mà còn cho thấy ông hoàn toàn tin tưởng vào sự trung thành của họ.

Tuy nhiên, có một điều đáng ngạc nhiên là rất nhiều người trong những công thần được ban "kim bài miễn tử" đều bị xử tội chết, vậy kim bài miễn tử kia rốt cuộc có vấn đề gì?

Năm Hồng Vũ thứ 13 (1380), Chu Nguyên Chương xử trảm thừa tướng Hồ Duy Dung tội mưu phản, tru di tam tộc, nhiều phe đảng của ông ta cũng không thoát tội.

Vài năm sau, vị khai quốc công thần Hàn Quốc Công Lý Thiện Trường, là người có liên quan tới vụ mưu phản đó, bị xử tội "thông đồng với kẻ phản nghịch", cũng bị ban chết. Trước sau, những kẻ chủ mưu và liên quan bị xử chém có tới hàng trăm nghìn người.

Tương truyền, trước khi bị đưa ra pháp trường, công thần Lý Thiện Trường từng đưa ra kim bài miễn tử được Chu Nguyên Chương ban cho ngày trước. Lúc đó, vị hoàng đế chỉ nói: " Nhà ngươi nhìn kỹ lại đi!".

Hóa ra, có một điều mà các vị đại thần này đều không chú ý tới, đó là trên góc của mỗi tấm kim bài miễn tử, Chu Nguyên Chương đều đặc biệt cho khắc 4 chữ "Mưu nghịch bất hựu" (không tha thứ cho kẻ có mưu đồ mưu phản) rất nhỏ. Các vị đại thần đều đã mắc phải điều đại kỵ trên tấm kim bài, hiển nhiên không thể được miễn tội chết.

Chu Nguyên Chương nổi tiếng là kẻ tâm cơ, ông ta lại là một vị hoàng đế, chắc chắn sẽ nghĩ ra những phương kế khác nhau để không cho kẻ khác phản bội mình. Đây chính là điều mà người khác không làm nổi.

Thời đại quân chủ đã qua, mỗi người chúng ta cũng không còn cần phải toàn tâm toàn ý phục tùng thiên tử như trước nữa.

Song từ câu chuyện về tấm kim bài miễn tử của Chu Nguyên Chương, chúng ta có thể hiểu được một triết lý, một sự thật rằng: Quyền lợi thì luôn đi kèm với nghĩa vụ, đặc ân thì luôn đi kèm với điều kiện đặc biệt. Mối quan hệ giữa người với người giống như một bản hợp đồng vậy, khi anh vi phạm nguyên tắc đã ký, anh phải trả giá.

Vietbf @ Sưu tầm

Xét lẽ, Lý Tư là trung thần. Nếu ngay cả thừa tướng cũng dùng sai người thì con mắt nhìn người của Tần Thủy Hoàng quả thật quá kém. Nhưng trong lòng Lý Tư lại chất chứa một mối oán.

Trong lịch sử Trung Hoa, Lý Tư thường được nhắc đến như một công thần bậc nhất của triều đại nhà Tần. Ông là người góp phần quan trọng giúp Tần Thủy Hoàng hoàn thành đại nghiệp thống nhất lục quốc, đặt nền móng cho một đế chế trung ương tập quyền, thống nhất về văn tự, đo lường và pháp luật. Xuất thân từ kẻ áo vải đất Sở, nhờ tài năng và tham vọng, Lý Tư từng bước leo lên vị trí thừa tướng, đứng đầu bách quan. Thế nhưng, chính con người từng được xem là “trung thần” ấy lại trở thành một mắt xích quan trọng khiến đế quốc Tần sụp đổ nhanh chóng sau khi Tần Thủy Hoàng qua đời. Bi kịch đó không phải là một biến cố nhất thời, mà là kết quả của cả một quá trình biến đổi trong tâm lý và lựa chọn chính trị của Lý Tư.

Từ thuở hàn vi, Lý Tư đã sớm nhận ra quy luật khắc nghiệt của cuộc đời qua câu chuyện “chuột nhà xí và chuột nhà kho”. Nhận thức ấy khiến ông tin rằng con người muốn thành công phải chọn đúng môi trường và thời thế. Chính vì vậy, ông rời bỏ nước Sở, tìm đến nước Tần – nơi đang trên đà cường thịnh. Dưới trướng Lã Bất Vi, rồi sau đó được trọng dụng bởi Tần vương, Lý Tư nhanh chóng khẳng định tài năng. Ông từng viết “Gián trục khách thư” để thuyết phục nhà vua thu hồi lệnh trục xuất hiền tài, cho thấy tầm nhìn chính trị và bản lĩnh hiếm có. Khi Tần thống nhất thiên hạ, ông trở thành người thiết kế bộ máy cai trị, đề xuất bỏ chế độ phong kiến phân quyền, thay bằng quận huyện tập quyền – một quyết sách mang tính bước ngoặt.

Tuy nhiên, cũng chính trong quá trình nắm quyền, con người Lý Tư dần thay đổi. Nếu trước kia ông coi trọng nhân tài, thì về sau lại trở nên đa nghi, đố kỵ. Bi kịch với Hàn Phi – bạn học cũ bị ông hãm hại – là dấu hiệu cho thấy Lý Tư đã bắt đầu đặt lợi ích cá nhân lên trên đạo nghĩa. Khi quyền lực đạt đến đỉnh cao, ông không còn là kẻ “cầu hiền” nữa, mà trở thành người tìm cách loại bỏ mọi mối đe dọa đối với địa vị của mình.


Trong triều đình Tần, bầu không khí chính trị vốn đã nặng nề bởi sự đa nghi của Tần Thủy Hoàng. Một sự việc tưởng như nhỏ – việc Lý Tư mang theo nhiều tùy tùng khi ra ngoài – lại trở thành mầm mống khiến ông bất an. Sự nghi kỵ của hoàng đế, cộng với việc những người xung quanh bị giết chỉ vì “đoán ý”, đã khiến Lý Tư nhận ra rằng, dưới quyền một bậc quân chủ tuyệt đối, công lao không đồng nghĩa với an toàn. Từ đó, tâm lý phòng thủ và lo sợ bắt đầu chi phối hành vi của ông.

Năm 210 TCN, bước ngoặt lịch sử xảy ra khi Tần Thủy Hoàng băng hà trong chuyến tuần du. Người kế vị hợp pháp là công tử Phù Tô, lúc đó đang trấn thủ biên cương cùng danh tướng Mông Điềm. Tuy nhiên, quyền lực thực tế lại rơi vào tay hoạn quan Triệu Cao, kẻ nắm giữ chiếu thư và ấn tín. Triệu Cao nhanh chóng nhìn ra rằng nếu Phù Tô lên ngôi, địa vị của mình sẽ không được đảm bảo. Vì vậy, hắn tìm cách liên kết với Lý Tư để thay đổi cục diện.

Đây chính là thời khắc quyết định số phận của Lý Tư. Nếu giữ vững lập trường của một trung thần, ông hoàn toàn có thể ủng hộ Phù Tô – người có uy tín và được quân đội ủng hộ. Nhưng Lý Tư đã không làm vậy. Nỗi sợ hãi quyền lực, cùng với sự tính toán cá nhân, khiến ông lựa chọn đứng về phía Triệu Cao, lập Hồ Hợi – một vị hoàng tử non yếu, dễ thao túng. Quyết định này không chỉ là sự phản bội di chiếu của Tần Thủy Hoàng, mà còn là bước ngoặt đẩy cả đế quốc vào con đường diệt vong.

Hệ quả đến rất nhanh. Dưới danh nghĩa chiếu thư giả, Phù Tô bị buộc tự sát, còn Mông Điềm – trụ cột quân sự của triều đình – cũng bị loại bỏ. Ba trăm nghìn quân tinh nhuệ ở biên cương mất đi người chỉ huy, khiến sức mạnh quân sự của nhà Tần suy giảm nghiêm trọng. Tệ hơn, việc loại bỏ những nhân vật trung kiên đã phá vỡ sự cân bằng quyền lực, mở đường cho Triệu Cao thao túng triều chính.

Sau khi Hồ Hợi lên ngôi, triều đình rơi vào vòng xoáy bạo ngược và thanh trừng. Những chính sách hà khắc vốn đã tồn tại từ thời Tần Thủy Hoàng nay càng trở nên cực đoan hơn. Khởi nghĩa nông dân nổ ra khắp nơi, tiêu biểu là lực lượng của Trần Thắng và Ngô Quảng. Trong bối cảnh đó, Lý Tư không còn là người định đoạt chính sự, mà trở thành kẻ bị cuốn theo cơn lốc quyền lực do chính mình góp phần tạo ra.

Bi kịch lớn nhất của Lý Tư là ông không nhận ra rằng, khi đã trao quyền lực cho Triệu Cao và Hồ Hợi, ông cũng đồng thời đánh mất quyền kiểm soát số phận của chính mình. Từ một thừa tướng quyền khuynh triều dã, ông dần bị cô lập, rồi bị vu tội mưu phản. Cuối cùng, ông phải chịu “ngũ hình” – hình phạt tàn khốc mà chính ông từng góp phần xây dựng. Cái chết của Lý Tư không chỉ là sự kết thúc của một cá nhân, mà còn là biểu tượng cho sự sụp đổ của cả một hệ thống chính trị dựa trên pháp trị hà khắc và quyền lực tuyệt đối.

Nhìn lại toàn bộ quá trình, có thể thấy Lý Tư không phải từ đầu đã là gian thần. Ông từng là người có lý tưởng, có năng lực và đóng góp to lớn cho sự thống nhất Trung Hoa. Nhưng chính tham vọng, nỗi sợ hãi và sự tha hóa khi nắm quyền đã khiến ông đánh mất nguyên tắc ban đầu. Quyết định liên kết với Triệu Cao không đơn thuần là một sai lầm cá nhân, mà là hệ quả tất yếu của một môi trường chính trị nơi quyền lực tuyệt đối không có cơ chế kiểm soát.

Câu hỏi “vì sao một trung thần lại trở thành kẻ gây họa” thực chất không chỉ dành cho Lý Tư, mà còn phản ánh quy luật của lịch sử. Khi con người đứng trước lựa chọn giữa đạo nghĩa và lợi ích, giữa an toàn cá nhân và trách nhiệm quốc gia, không phải ai cũng đủ bản lĩnh để giữ vững lập trường. Lý Tư đã chọn con đường bảo vệ bản thân, nhưng chính lựa chọn ấy lại đẩy ông vào kết cục bi thảm, đồng thời góp phần chôn vùi triều đại mà ông từng dốc lòng xây dựng.

Vietbf @ Sưu tầm

Doanh thu từ việc bán dầu của Iran đã tăng mạnh kể từ khi xung đột nổ ra, khi nước này vẫn là nhà xuất khẩu duy nhất qua eo biển Hormuz, hãng tin Bloomberg đưa tin.


Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố một đoạn video tuyên bố cho thấy các cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran vào các mục tiêu trong khu vực.
“Iran có thể đã thu về hàng trăm triệu USD doanh thu bổ sung từ dầu mỏ kể từ khi chiến tranh bắt đầu, tận dụng sự tăng vọt giá dầu sau khi trở thành nhà xuất khẩu lớn duy nhất được phép sử dụng eo biển Hormuz” - bài báo cho biết.

Theo thông tin của Bloomberg, xuất khẩu dầu của Iran trong tháng này vẫn duy trì ở mức gần tương đương trước chiến tranh - khoảng 1,6 triệu thùng/ngày. Điều này trái ngược rõ rệt với tình trạng phong tỏa trên thực tế áp đặt đối với nguồn cung từ các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư khác, bài viết nhận định.

“Ngay cả khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích hằng ngày nhằm vào Iran, các nỗ lực quân sự của họ vẫn bị suy yếu bởi khả năng duy trì ổn định tài chính của Tehran” - bài báo nhấn mạnh.


Ngoài ra, Tehran có thể còn được hưởng lợi nhiều hơn sau khi Washington tạm thời đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với phần lớn lượng dầu của Iran đang ở trên biển trong các tàu chở dầu.

Hãng tin dẫn lời ông Richard Nephew, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia, cho biết: “Chính quyền Trump gần như đang cầu xin Iran bán dầu”.

Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran đã diễn ra từ ngày 28/2. Kể từ đó, hai bên liên tục trao đổi các đòn tấn công.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hai bên được cho là đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn, vì vậy ông ra lệnh tạm dừng các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng của Iran trong 5 ngày. Tuy nhiên, phía Tehran khẳng định không có cuộc đàm phán nào diễn ra.

Theo Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, Tổng thống Mỹ đang lan truyền tin giả nhằm thao túng thị trường. Tuy nhiên, các thông tin mới nhất từ Iran cho biết, Mỹ đang gửi đến Iran các thông điệp thông qua các trung gian hòa giải là Pakistan và một vài nước khác. Pakistan đã khẳng định điều này.

Trước đó, tờ New York Times dẫn nguồn tin giấu tên cho biết Washington được cho là đã chuyển tới Tehran một kế hoạch 15 điểm nhằm giải quyết xung đột. Kế hoạch này bao gồm việc Iran từ bỏ chương trình hạt nhân và hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm ở nước ngoài, mở cửa eo biển Hormuz, cũng như hạn chế số lượng và tầm bắn tên lửa. Đổi lại, Mỹ đề xuất dỡ bỏ trừng phạt và hỗ trợ phát triển năng lượng hạt nhân dân sự, cụ thể là tại Nhà máy điện hạt nhân Bushehr.

Vietbf @ Sưu tầm

Theo tờ Jerusalem Post, Trung tướng Eyal Zamir, Tham mưu trưởng quân đội Israel, đã cảnh báo về nguy cơ sụp đổ của quân đội.

"Nếu không tìm ra giải pháp cho tình trạng thiếu nhân lực, quân đội Israel có thể sớm sụp đổ", Trung tướng Eyal Zamir, Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel, cảnh báo trong bài phát biểu tại cuộc họp nội các an ninh.

Trong khi đó, Lãnh đạo phe đối lập Israel Yair Lapid cũng đã cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đẩy đất nước vào một “thảm họa an ninh” khi chiến tranh leo thang.

Phát biểu vào ngày thứ 27 của cuộc chiến giữa Israel và Iran, ông Lapid cho biết quân đội đang bị dàn trải quá mức và thiếu nguồn lực để duy trì các hoạt động trên nhiều mặt trận.

“Các phi công, các chiến binh của chúng ta hiện đang viết nên những chương huy hoàng trong lịch sử Nhà nước Israel… Nhưng quân đội Israel đang bị đẩy đến giới hạn, vượt quá giới hạn của nó,” ông nói, đồng thời cảnh báo rằng chính phủ đã bỏ mặc “quân đội bị thương, bị bỏ rơi trên chiến trường".

Ông nói thêm: “Chính phủ đang đưa quân đội ra chiến trường trên nhiều mặt trận mà không có chiến lược, không có nguồn lực cần thiết và với số lượng binh lính quá ít”.

Ngày 28/2, Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống lại Iran. Tehran đáp trả bằng cách tấn công lãnh thổ Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Tel Aviv tuyên bố mục tiêu của họ là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Washington đe dọa sẽ phá hủy tiềm lực quân sự của nước này và kêu gọi người dân lật đổ chế độ. Trong khi đó, Tehran nhấn mạnh sự sẵn sàng tự vệ và cho rằng không có lý do gì để nối lại đàm phán.

Vietbf @ Sưu tầm

Mỹ đã “đặt bẫy” các quốc gia Arab đồng minh tại Vùng Vịnh khi sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ của họ để tiến hành các hành động chống lại Iran, trong khi bản thân Washington lại rút phần lớn lực lượng quân sự khỏi đó - Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tuyên bố.

Như ông Lavrov nêu trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình France TV, bất kỳ ai am hiểu về quân sự đều hiểu rằng các căn cứ của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh đã được sử dụng để thu thập và truyền tải dữ liệu tình báo, cũng như thông tin từ vệ tinh.

“Việc các căn cứ này hiện đang bị tấn công định kỳ là hệ quả của một cuộc phiêu lưu được khởi xướng mà không có bất kỳ lý do nào. Không phải ngẫu nhiên mà người Mỹ đã sơ tán phần lớn binh sĩ khỏi các căn cứ này. Điều đó cũng cho thấy họ biết trước điều gì sẽ xảy ra. Khi phát động hành động gây hấn, họ đã đặt bẫy, khiến các đồng minh Ả Rập của mình rơi vào thế bị động”, ông Lavrov nói.

Theo lời Bộ trưởng Ngoại giao Liên bang Nga, Moscow đã nhiều lần phát tín hiệu tới Mỹ về sự cần thiết phải thiết lập đối thoại nhằm giải quyết các vấn đề tại Vùng Vịnh và toàn bộ khu vực Trung Đông.

Tấn công Iran giữa lúc đàm phán làm dấy lên câu hỏi đối với Mỹ

Người đứng đầu ngành ngoại giao Nga Lavrov nhận định việc Mỹ nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran bắt đầu từ ngày 28/2, ngay trong khi tiến hành đàm phán, người ta không thể không đặt ra những câu hỏi đối với các nhà đàm phán phía Mỹ.

“Hơn nữa, đây đã là lần thứ hai liên tiếp hành động gây hấn chống lại quốc gia này diễn ra ngay giữa lúc đàm phán. Điều đó được tất cả thừa nhận. Không thể không đặt ra câu hỏi đối với các nhà đàm phán Mỹ, những người đã tiến hành tiến trình chính trị - ngoại giao này”, ông nói.

Nga ủng hộ bảo đảm lợi ích của Iran

“Chúng tôi ủng hộ việc bảo đảm lợi ích của Iran cũng như tất cả các quốc gia trong khu vực, bao gồm cả các đối tác chiến lược thân cận của chúng tôi trong Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), những nước cũng đang chịu ảnh hưởng từ các hành động gây hấn do Mỹ và Israel khởi xướng”, ông Lavrov nhấn mạnh.

Nga đã cung cấp sản phẩm quân sự cho Iran

Nga đã cung cấp một số sản phẩm quân sự cho Iran, song không chấp nhận các cáo buộc về việc hỗ trợ thông tin tình báo - Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết.

“Chúng tôi có thỏa thuận hợp tác kỹ thuật – quân sự. Chúng tôi đã cung cấp cho Iran một số loại sản phẩm quân sự nhất định, nhưng không thể đồng ý với những cáo buộc cho rằng chúng tôi hỗ trợ Iran về mặt tình báo”, Ngoại trưởng Nga nói.

Vietbf @ Sưu tầm

Thành phố tên lửa Iran là một mạng lưới căn cứ quân sự ngầm và sâu đến mức vô hiệu hóa ưu thế không kích của Mỹ và Israel, làm thay đổi toàn bộ bài toán chiến lược tại Trung Đông. Nó được Tehran tạo ra sau 30 năm âm thầm xây dựng.

Trong nhiều thập kỷ, ưu thế không quân luôn là “quyền lực tuyệt đối” của Mỹ trong các cuộc chiến hiện đại, nơi những oanh tạc cơ tàng hình như B-2 Spirit cùng các loại bom xuyên phá khổng lồ có thể xóa sổ gần như mọi mục tiêu trên mặt đất, kể cả những công trình kiên cố nhất.

Tuy nhiên, một thực tế mới đang dần được hé lộ trong chiến tranh Iran khi phơi bày giới hạn của đòn không kích của Mỹ. Cụ thể, đã có những mục tiêu mà ngay cả vũ khí mạnh nhất của Mỹ cũng không thể chạm tới – đó là các “thành phố tên lửa Iran" nằm sâu dưới lòng đất.

“Thành phố tên lửa Iran”: Không chỉ là hầm chứa, mà là pháo đài dưới lòng đất
Khái niệm “thành phố tên lửa” không mang tính ẩn dụ đơn thuần. Theo các phân tích từ Forbes và Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), đây là những tổ hợp quân sự ngầm hoàn chỉnh, bao gồm hệ thống đường hầm kéo dài hàng kilomet, kho chứa vũ khí, bệ phóng tên lửa, trung tâm điều khiển và mạng lưới hậu cần.

Một số video do Iran công bố cho thấy các đường hầm rộng đủ cho xe tải quân sự di chuyển, với tên lửa được bố trí sẵn sàng phóng trong thời gian rất ngắn. Điều này cho thấy các cơ sở này không chỉ dùng để lưu trữ, mà còn có khả năng triển khai chiến đấu ngay lập tức.

Đặc biệt, các “thành phố tên lửa” này thường được xây dựng sâu trong lòng núi hoặc dưới các lớp địa chất dày đặc, tận dụng địa hình tự nhiên để tăng khả năng bảo vệ. Nhiều cơ sở được cho là nằm ở độ sâu vượt xa khả năng xuyên phá của các loại bom xuyên phá hầm ngầm thông thường.

Euromaidan Press ngày 23/3/2026 dẫn lời chuyên gia hàng không Tom Cooper cho biết, Iran đã bắt đầu xây dựng hệ thống cơ sở quân sự ngầm từ giữa những năm 1990 và kiên trì phát triển trong suốt khoảng 30 năm. Đây không phải là phản ứng nhất thời trước căng thẳng khu vực, mà là một chiến lược dài hạn, được chuẩn bị bài bản nhằm đối phó với ưu thế vượt trội của Mỹ và Israel về không quân.

“Những người như tôi đã theo dõi chương trình này từ năm 1995–1996… Iran luôn trong trạng thái chuẩn bị”, ông Cooper nhấn mạnh. Từ khoảng năm 2005, Tehran đã đẩy nhanh tiến độ, đưa vũ khí và cơ sở hạ tầng xuống sâu dưới lòng đất với quy mô ngày càng lớn. Điều đặc biệt hơn nữa là không chỉ một, mà có rất nhiều "thành phố tên lửa Iran" nằm rải rác ở nhiều khu vực, khiến nỗ lực xóa sổ chúng của Mỹ trở nên vô ích.

Khi siêu bom Mỹ chạm trần giới hạn
Bom xuyên phá boong-ke hạng nặng GBU-57 của Mỹ thường được triển khai bởi oanh tạc cơ B-2, được xem là vũ khí xuyên phá mạnh nhất thế giới hiện nay, với khả năng xuyên sâu hàng chục mét bê tông cốt thép hoặc lớp đất đá trước khi phát nổ. Tuy nhiên, theo Tom Cooper, ngay cả loại vũ khí này cũng không đảm bảo tiêu diệt được toàn bộ các cơ sở ngầm của Iran.

“Có những kho vũ khí được đặt sâu đến mức ngay cả GBU-31 hay thậm chí GBU-57 cũng không thể chạm tới”, chuyên gia này nói. Điều này đồng nghĩa với việc một phần đáng kể năng lực quân sự của Iran gần như “miễn nhiễm” trước các đòn tấn công từ trên không của Mỹ và Israel.



Nhiều căn cứ ngầm nằm sâu dưới lòng đất của Iran gần như “miễn nhiễm” trước các đòn tấn công của Mỹ và Israel. Ảnh minh họa được tạo bởi AI/Dân Việt
Thực tế chiến trường phần nào củng cố nhận định này. Nếu các cơ sở ngầm dễ bị phá hủy, thì trong các chiến dịch không kích trước đây, kho uranium làm giàu hoặc các tài sản chiến lược khác của Iran đã bị xóa sổ. Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra.

Hệ quả là Mỹ và Israel buộc phải tập trung vào các mục tiêu trên mặt đất như căn cứ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), trung tâm chỉ huy hay cơ sở an ninh – những mục tiêu dễ tiếp cận hơn nhưng không phải là “trái tim” của sức mạnh quân sự Iran.

Chiến lược “đào sâu để sống sót” và bài học từ lịch sử
Theo Viện Nghiên cứu Trung Đông, chiến lược xây dựng cơ sở ngầm của Iran bắt nguồn từ những bài học đau đớn trong chiến tranh Iran – Iraq (1980–1988), khi các cơ sở quân sự của nước này thường xuyên bị không kích và chịu tổn thất nặng nề.

Sau cuộc chiến, Tehran nhận ra rằng việc cạnh tranh trực tiếp với các cường quốc về không quân là bất khả thi. Thay vào đó, họ chuyển sang chiến lược bất đối xứng: bảo vệ tài sản chiến lược bằng cách đưa chúng ra ngoài tầm với của đối phương.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng các “thành phố tên lửa Iran” trở thành trụ cột trong học thuyết quân sự của Tehran. Không chỉ giúp bảo vệ vũ khí, các cơ sở này còn đảm bảo khả năng phản công sau đòn đánh phủ đầu – yếu tố then chốt trong chiến lược răn đe.

Lá bài răn đe chiến lược của Tehran
Theo CSIS, Iran hiện sở hữu một trong những kho tên lửa đạn đạo lớn nhất Trung Đông, với khả năng tấn công mục tiêu cách xa hàng nghìn kilomet. Khi được đặt trong các cơ sở ngầm, những vũ khí này gần như không thể bị tiêu diệt hoàn toàn trước khi được sử dụng.

Điều này tạo ra một “lá chắn răn đe” hiệu quả: bất kỳ đối thủ nào cũng phải tính đến khả năng bị đáp trả, ngay cả khi thực hiện đòn tấn công phủ đầu quy mô lớn.

Ngoài tên lửa, các cơ sở ngầm còn được sử dụng để lưu trữ và triển khai máy bay không người lái, đặc biệt là dòng Shahed – loại UAV đã chứng minh hiệu quả trong nhiều cuộc xung đột gần đây. Việc cất giấu chúng dưới lòng đất giúp tăng khả năng sống sót và cho phép triển khai bất ngờ.


Các máy bay không người lái trinh sát và tấn công Kaman-12 của Iran bên trong một căn cứ ngầm kiên cố. Ảnh được công bố năm 2022. Nguồn ảnh: Hãng tin MEHR
Vì sao mạng lưới này gần như “không thể xóa sổ”?
Có ba yếu tố chính khiến “thành phố tên lửa Iran” trở thành bài toán nan giải đối với Mỹ và Israel.

Thứ nhất là độ sâu và mức độ kiên cố. Nhiều cơ sở được xây dựng vượt quá khả năng xuyên phá của các loại vũ khí hiện có.

Thứ hai là tính phân tán. Thay vì tập trung vào một vài địa điểm lớn, Iran xây dựng nhiều cơ sở nhỏ hơn, trải rộng trên khắp lãnh thổ. Điều này khiến việc tiêu diệt toàn bộ hệ thống trong một đòn tấn công gần như bất khả thi.

Thứ ba là sự kết hợp với chiến thuật linh hoạt. Theo Forbes, Iran có thể sử dụng các bệ phóng di động, chiến thuật “bắn rồi chạy” và thậm chí kiểm soát thông tin (như hạn chế internet) để làm giảm hiệu quả của các đòn tấn công chính xác.

Những điểm yếu hiếm hoi và giới hạn của “pháo đài ngầm”
Dù cực kỳ kiên cố, các “thành phố tên lửa Iran” không hoàn toàn bất khả xâm phạm. Các chuyên gia cho rằng những điểm yếu tiềm tàng có thể nằm ở các lối vào, hệ thống thông gió hoặc cơ sở hạ tầng hỗ trợ.

Nếu các điểm này bị phá hủy hoặc bị phong tỏa, hoạt động của toàn bộ cơ sở có thể bị gián đoạn. Tuy nhiên, việc xác định chính xác vị trí và tấn công hiệu quả các điểm này đòi hỏi năng lực tình báo cực kỳ cao.

Ngoài ra, trong tương lai, sự phát triển của các loại vũ khí xuyên phá thế hệ mới hoặc vũ khí năng lượng cao có thể làm thay đổi cán cân. Nhưng ở thời điểm hiện tại, chi phí và rủi ro để vô hiệu hóa hoàn toàn mạng lưới này vẫn là rất lớn.

Thay đổi luật chơi chiến tranh hiện đại
Sự tồn tại của “thành phố tên lửa Iran” đặt ra một thách thức căn bản đối với học thuyết quân sự dựa trên ưu thế không quân. Nó cho thấy rằng ngay cả những vũ khí mạnh nhất cũng có thể bị vô hiệu hóa nếu đối phương áp dụng chiến lược phù hợp.

Trong cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, đây không chỉ là cuộc so kè về công nghệ, mà còn là cuộc đấu trí về tư duy chiến lược. Một bên dựa vào sức mạnh tấn công áp đảo từ trên không, trong khi bên kia chọn cách “biến mất” dưới lòng đất.

Và chính trong không gian tối tăm, sâu hàng trăm mét dưới bề mặt Trái đất đó, Iran đang nắm giữ một lợi thế mà không một oanh tạc cơ nào có thể dễ dàng xóa bỏ - một hệ thống phòng thủ vừa thụ động, vừa chủ động, đủ sức khiến mọi kịch bản quân sự tại Trung Đông trở nên phức tạp hơn bao giờ hết..

Vietbf @ Sưu tầm

Tổng thống Mỹ ca ngợi các cuộc đàm phán với Iran trong khi Ngoại trưởng Iran tuyên bố sẽ tiếp tục "đàm phán bằng bom đạn".


Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố các cuộc đàm phán với Tehran “đang diễn ra rất tốt” và hoãn các cuộc tấn công vào các cơ sở điện lực của Iran thêm mười ngày nữa – trong khi Israel đã tăng cường các cuộc tấn công và Lầu Năm Góc được cho là đang cân nhắc việc triển khai thêm quân đến khu vực.

Trong khi đó, Lực lượng Phòng vệ Iran (IDF) đã tiến hành một cuộc oanh tạc quy mô lớn "ở trung tâm Tehran" và nhiều nơi khác trên khắp Iran trong đêm qua, nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng không xác định Hội Chữ thập đỏ Iran cho biết các cuộc tấn công đã nhắm vào một số tòa nhà dân sự, và các hoạt động tìm kiếm cứu nạn đang được tiến hành tại thủ đô, thành phố Qom ở miền trung và Urmia thuộc tỉnh Tây Azerbaija.

Mặc dù ông Trump một lần nữa khẳng định trong cuộc họp nội các Nhà Trắng hôm thứ Năm rằng các cuộc đàm phán đang có tiến triển, nhưng Bộ Chiến tranh được cho là đang xem xét triển khai thêm tới 10.000 binh sĩ bộ binh đến Trung Đông. Nếu được chấp thuận, đợt triển khai mới này sẽ bổ sung vào 2.000 lính dù tinh nhuệ và tới 5.000 lính thủy đánh bộ đã được điều đến khu vực này.

Đặc biệt, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết: “Bộ Chiến tranh sẽ tiếp tục đàm phán với Iran bằng bom đạn".

Tehran đã phủ nhận việc đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Mỹ và được cho là đã vạch ra các điều khoản nghiêm ngặt riêng cho một thỏa thuận ngừng bắn, từ chối đàm phán theo các điều khoản của Washington, sau khi Mỹ và Israel đã hai lần "đâm sau lưng" Iran trong các cuộc đàm phán.

Trong diễn biến khác, theo thống kê mới nhất của Bộ Y tế, ít nhất 1.116 người đã thiệt mạng, trong đó có 81 phụ nữ và 121 trẻ em, và hơn 3.200 người bị thương kể từ khi Israel bắt đầu cuộc tấn công vào Lebanon.

Vietbf @ Sưu tầm

Một đơn vị đặc nhiệm Ukraine cho biết đã tiến hành cuộc tấn công nhằm vào khí tài quân sự Nga ngay trên lãnh thổ tỉnh Belgorod, phá hủy nhiều xe tăng và phương tiện hạng nặng trước khi chúng kịp được triển khai ra chiến trường gần biên giới Kharkov.

Theo thông báo đăng trên Facebook ngày 25/3 của nhóm Lasar thuộc Vệ binh Quốc gia Ukraine, chiến dịch diễn ra vào đầu tháng 3 với sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhiệm vụ trinh sát và tấn công bằng máy bay không người lái.

Lực lượng này cho biết quân đội Nga đã giấu khí tài trong một khu rừng nhằm tránh bị phát hiện, tuy nhiên các drone trinh sát của Ukraine đã xác định chính xác vị trí mục tiêu, sau đó truyền dữ liệu cho các tổ tấn công để tiến hành không kích.

Kết quả, tổng cộng 6 xe tăng và 2 phương tiện quân sự hạng nặng đã bị đánh trúng, trong đó một số mục tiêu bị phá hủy hoàn toàn. Theo phía Ukraine, số khí tài này nhiều khả năng được tập kết tại Belgorod để chuẩn bị triển khai tới tỉnh Kharkiv, và cuộc tấn công nhằm ngăn chặn chúng tham gia các chiến dịch trong tương lai.

Belgorod từ lâu được xem là bàn đạp quan trọng của Nga cho các hoạt động quân sự hướng về Kharkiv, khu vực giáp biên giới và là một trong những mặt trận then chốt trong suốt cuộc chiến. Ngay từ giai đoạn đầu năm 2022, lực lượng Nga đã sử dụng khu vực này làm nơi tập kết quân và hậu cần cho các đợt tiến công vào lãnh thổ Ukraine.

Dù Ukraine đã đẩy lùi phần lớn lực lượng Nga khỏi khu vực Kharkiv vào cuối năm 2022, nhiều vùng phía đông vẫn còn bị kiểm soát và giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn, với các cuộc pháo kích và đụng độ diễn ra thường xuyên.

Trong thời gian gần đây, Kiev liên tục cảnh báo về việc Nga đang tái tập trung lực lượng gần biên giới, làm dấy lên lo ngại về một đợt tấn công mới nhằm vào Kharkiv.

Trong bối cảnh đó, các chiến dịch tấn công xuyên biên giới bằng drone ngày càng trở thành công cụ quan trọng của Ukraine, cho phép nhắm vào các khu vực tập kết, trung tâm hậu cần và khí tài quân sự ngay trong lãnh thổ Nga, qua đó phá vỡ kế hoạch tấn công từ sớm và làm suy yếu năng lực chiến đấu của đối phương.

Vietbf @ Sưu tầm

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết nước này sẽ “tăng cường” các cuộc tấn công và nhắm vào phạm vi mục tiêu rộng hơn tại Iran.


Giới chức Kuwait cho biết các cảng biển của nước này đã bị tấn công bằng “máy bay không người lái thù địch và tên lửa hành trình”, gây thiệt hại vật chất nhưng không có thương vong. Trước đó, một loạt UAV đã tấn công kho nhiên liệu tại Sân bay Quốc tế Kuwait, gây ra hỏa hoạn.
Israel đe dọa mở rộng danh sách mục tiêu, “tăng cường” tấn công Iran
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết nước này sẽ “tăng cường” các cuộc tấn công và nhắm vào phạm vi mục tiêu rộng hơn tại Iran, khi ông cáo buộc Tehran chỉ đạo phóng tên lửa nhằm vào dân thường Israel.

Theo tờ The Times of Israel, Katz nói với các quan chức quân sự rằng các đòn không kích của Israel vào Iran “sẽ được tăng cường và mở rộng sang các mục tiêu và lĩnh vực bổ sung, những nơi hỗ trợ chế độ này xây dựng và vận hành vũ khí chống lại dân thường Israel”.

Ông nói rằng Thủ tướng Benjamin Netanyahu và ông đã cảnh báo Iran ngừng bắn tên lửa vào dân thường Israel. Bất chấp cảnh báo, nhưng các vụ phóng vẫn tiếp diễn.

“Họ sẽ phải trả giá đắt… và chúng tôi sẽ tiếp tục hoạt động tại Iran với toàn bộ sức mạnh cho đến khi hoàn thành tất cả các mục tiêu chiến tranh”.

Pháp tuyên bố cuộc chiến Iran “không phải cuộc chiến của chúng ta”
Bộ trưởng Quốc phòng Pháp, Catherine Vautrin nói rằng cuộc chiến với Iran “không phải là của chúng ta”, nhấn mạnh cách tiếp cận của Paris ở Trung Đông hoàn toàn mang tính phòng thủ và tập trung vào ngoại giao để tránh leo thang hơn nữa.

“Mục tiêu, tôi xin nhắc lại, thực sự là tạo điều kiện thuận lợi cho con đường ngoại giao” - bà nói với Europe 1 và CNews.


Đề cập việc phong tỏa trên thực tế eo biển Hormuz, bà Vautrin nói thêm: “Mục tiêu thực sự là phương pháp ngoại giao này, đây là phương pháp duy nhất có thể đảm bảo lập lại hòa bình. Nhiều quốc gia đang lo ngại, và việc tìm ra giải pháp là vô cùng cần thiết”.

Hải quân Iran chặn tàu đi vào eo biển Hormuz
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran IRCG cho biết hải quân nước này đã chặn ba tàu container thuộc các quốc tịch khác nhau sau khi chúng cố gắng đi vào hành lang được chỉ định ở eo biển Hormuz.

Quân đội cho biết các tàu đã rút lui sau khi nhận được cảnh báo, đồng thời khẳng định eo biển vẫn đóng cửa bất chấp những "lời nói dối" của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng nó vẫn mở.

IRGC cảnh báo bất kỳ tàu nào đi qua trái phép sẽ phải đối mặt với “phản ứng kiên quyết”, và cho biết các tàu thuyền có liên hệ với các quốc gia ủng hộ Mỹ hoặc Israel “bị nghiêm cấm” đi qua.

Anh cáo buộc Iran giữ kinh tế toàn cầu làm con tin
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper đã cáo buộc Iran "giam giữ" nền kinh tế toàn cầu bằng cách chặn đường vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz.

“Chúng tôi hoàn toàn rõ ràng rằng cần phải có một giải pháp nhanh chóng cho cuộc xung đột này để khôi phục sự ổn định khu vực” - ông Cooper nói trước thềm cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao G7 tại Pháp.

“Iran không thể cứ mãi giữ nền kinh tế toàn cầu làm con tin vì vấn đề eo biển, vốn liên quan đến các tuyến đường vận chuyển quốc tế và quyền tự do hàng hải mà Liên Hợp Quốc đã hết sức ủng hộ”.

Những bình luận này được đưa ra cùng tuần mà Anh đe dọa tịch thu các tàu mang cờ Nga ở eo biển Anh.

Tuy nhiên, Iran đã cho phép các "tàu không thù địch" tiếp tục hành trình với điều kiện các quốc gia của họ "không tham gia cũng không ủng hộ các hành động gây hấn chống lại Iran" và tuân thủ đầy đủ các quy tắc an toàn và an ninh khi phối hợp với chính quyền Iran.

Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc họp khẩn
Phiên họp của Liên Hợp Quốc do Iran, Trung Quốc và Cuba triệu tập đã thảo luận về vụ tấn công của Israel và Mỹ vào một trường học ở Minab khiến 175 trẻ em và giáo viên thiệt mạng.

Tại phiên họp, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc Mỹ và Israel "bắt nạt", gọi "cuộc chiến bất hợp pháp" của họ chống lại Iran là "hoàn toàn phi lý và tàn bạo".

“Họ đã khởi xướng hành động gây hấn này vào ngày 28/2 trong khi Iran và Mỹ đang tham gia vào một tiến trình ngoại giao để giải quyết những lo ngại mà người Mỹ cho là có liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Họ đã phản bội nền ngoại giao lần thứ hai trong vòng chín tháng bằng cách phá hoại bàn đàm phán”.

Ông Araghchi nói: “Vụ tấn công vào trường học ở Minab không phải là một sự cố đơn thuần, cũng không phải là một tính toán sai lầm”, đồng thời cáo buộc Mỹ nhắm mục tiêu vào dân thường và cơ sở hạ tầng “mà không hề tôn trọng luật chiến tranh và các nguyên tắc cơ bản của nhân đạo”.

Ông cho rằng vụ tấn công này chỉ là phần nổi của một tảng băng chìm lớn hơn nhiều, "đó là việc bình thường hóa những hành vi vi phạm nhân quyền và luật nhân đạo, cùng với sự táo bạo khi phạm những tội ác tàn bạo mà không bị trừng phạt”.

Ông Araghchi cho biết hơn 600 trường học đã bị hư hại hoặc phá hủy trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran kể từ ngày 28/2, với hơn 1.000 học sinh và giáo viên thiệt mạng hoặc bị thương.

Vietbf @ Sưu tầm