Những bảng tên biến mất: Khi lịch sử bị "thanh lọc" theo sắc lệnh

"Đời người như bóng câu qua cửa sổ", nhưng những gì tổ tiên để lại vốn được khắc ghi vào sử sách để con cháu đời sau soi xét. Thế nhưng, tại các công viên quốc gia Mỹ mùa xuân này, du khách sẽ ngỡ ngàng khi thấy những dòng chữ quen thuộc bỗng dưng "không cánh mà bay". Điển hình là tại Công viên Quốc gia Grand Teton, tấm bảng dưới chân bức tượng nhà thám hiểm Gustavus Cheyney Doane đã bị gỡ bỏ. Tấm bảng ấy từng đặt ra câu hỏi đầy suy ngẫm: "Làm thế nào để chúng ta công nhận cả mặt tốt và mặt xấu của một nhân vật?", đồng thời nhắc nhở rằng dù Doane có công thành lập công viên quốc gia đầu tiên, ông cũng chính là người dẫn đầu cuộc thảm sát ít nhất 173 người da đỏ thuộc bộ tộc Piegan Blackfeet.

Sự thay đổi này không phải ngẫu nhiên. Nó là kết quả từ sắc lệnh hành pháp tháng 3/2025 của Tổng thống Donald Trump, chỉ đạo các cơ quan phải "hành động" chống lại các nội dung công cộng "xuyên tạc một cách không phù hợp về người Mỹ trong quá khứ hoặc hiện tại". Chính quyền lập luận rằng điều này nhằm đảm bảo lịch sử Hoa Kỳ được khắc họa dưới ánh sáng tích cực. Tuy nhiên, những người chỉ trích, như ông Tom Rodgers thuộc bộ tộc Blackfeet, lại cay đắng thốt lên: "Chúng ta đang giết chết họ thêm một lần nữa". Ông cho rằng: "Nếu bạn chỉ nói một nửa sự thật, bạn đã nói dối. Đó là kiểu tư duy của Orwell".

Từ Muir Woods đến Fort Sumter: Những mảng màu tối bị xóa nhòa

"Giấy không gói được lửa", nhưng những nỗ lực thay đổi trưng bày đang diễn ra trên diện rộng với ít nhất 45 thay đổi đã được thực hiện. Tại Muir Woods, California, các bảng tin về đóng góp của người bản địa và phụ nữ đã bị dỡ bỏ, bao gồm cả những ghi chú về việc John Muir từng có những lời lẽ phân biệt chủng tộc trong nhật ký. Thậm chí, các cảnh báo về biến đổi khí hậu tại Di tích Quốc gia Fort Sumter cũng chịu chung số phận. Bộ Nội vụ Mỹ cho rằng họ cần thay thế những tài liệu "không dựa trên khoa học thực tế" bằng những thông tin "chính xác và dựa trên bằng chứng".

Ngay tại thủ đô Washington, D.C., các tấm bảng về George Mason — một trong những người cha lập quốc — cũng bị chỉnh sửa để xóa đi sự "nghịch lý" khi ông vừa là người đấu tranh cho quyền cá nhân, vừa là một chủ nô. Những người ủng hộ bảo tồn cáo buộc chính quyền đang thực hiện một chiến dịch bền bỉ nhằm "xóa sổ lịch sử và làm suy yếu khoa học". Trong khi đó, Bộ Nội vụ khẳng định nỗ lực này nhằm đảm bảo các trưng bày phản ánh "toàn bộ câu chuyện của nước Mỹ, bao gồm cả những thành tựu phi thường và những thách thức" một cách cân bằng và phù hợp.

"Tẩy trắng" hay "Khôi phục niềm tự hào"?

"Thương cho roi cho vọt", lịch sử vốn dĩ cần sự công tâm, nhưng hiện tại nó đang trở thành tâm điểm của một cuộc chiến văn hóa. Một cơ sở dữ liệu nội bộ của Cục Công viên Quốc gia (NPS) cho thấy hàng trăm mục đã bị đưa vào danh sách xem xét, từ sách về nô lệ đến phim về công nhân nhà máy thế kỷ 19. Một bình luận trong danh sách này đặt câu hỏi đầy mỉa mai về tấm bảng mô tả vụ sát hại nhà bãi nô Elijah Parish Lovejoy: "Tài liệu này ghi 'đám đông giết hại' một người bãi nô. Liệu điều này có bôi nhọ những kẻ giết người không?".

Sự thay đổi này đã gây ra làn sóng bất bình từ nhiều nhà lập pháp và các tổ chức bảo tồn. Nghị sĩ Jared Huffman cảnh báo: "Lịch sử thực tế đang bị tẩy trắng và kiểm duyệt" ngay trước thềm kỷ niệm 250 năm ngày thành lập quốc gia. Phía Nhà Trắng vẫn kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình, cho rằng Tổng thống Trump đang "khôi phục cảm giác tự hào dân tộc" và chấm dứt những cách mô tả "gây chia rẽ và không chính xác" của phe cánh tả cực đoan. Tuy nhiên, với những người như ông Tom Rodgers, quyền lực không tồn tại mãi mãi, và sẽ có lúc lịch sử phải được trả lại đúng với bản chất thật sự của nó.

Tổ chức đám cưới dài 5 ngày xa hoa, cặp đôi gốc Ấn tại New York đã "phong tỏa" cả đại lộ Fifth Avenue, mời 400 khách, biên đạo nhạc kịch riêng và chi phí ước tính hàng triệu USD.
Đám cưới của cặp đôi gốc Ấn 'náo loạn' đại lộ sầm uất nhất thế giới Xin giấy phép từ Sở Cảnh sát New York, Pankti Doshi và Avish Jain đã đóng cửa một phần đại lộ Fifth Avenue (New York, Mỹ) để tổ chức hôn lễ.
Khi phần lớn các cặp đôi tại New York tổ chức đám cưới, hiếm khi sự kiện của họ có thể “phong tỏa” cả đại lộ Fifth Avenue (New York, Mỹ). Càng hiếm hơn việc một đám cưới trải dài qua 5 địa điểm, có 6 DJ, 8 đơn vị cung cấp dịch vụ ăn uống, 10 biên đạo, 16 nhà thiết kế thời trang/trang sức, 400 khách mời và tới 8.000 bông hoa.

Nhưng với Pankti Doshi và Avish Jain - cặp đôi gốc Nam Á sinh sống tại New York - họ không phải là những người “bình thường”. Đám cưới của họ, diễn ra từ 21 đến 25/4, được thiết kế như “bức thư tình gửi Manhattan”, theo New York Post.

Doshi (33 tuổi) là chuyên gia tư vấn di truyền ban ngày và giám đốc sáng tạo sự kiện ban đêm, đồng sáng lập lễ hội âm nhạc Nam Á Masala Mixtape. Trong khi đó, Jain (30 tuổi) là ca sĩ, vũ công Bollywood được đào tạo bài bản, đồng thời đang hoàn thành chương trình nội trú chuyên ngành nội tiết.

Cặp đôi quen nhau vào tháng 11/2023 khi Doshi thuê Jain biểu diễn tại hộp đêm Somewhere Nowhere NYC. Ban đầu giữ mối quan hệ chuyên nghiệp, họ nhanh chóng “bén duyên” nhờ sự kết nối của bạn bè và quyết định đi đến hôn nhân.

Đám cưới hoành tráng mở màn ngay tại nơi cặp đôi gặp nhau, với khoảng 150 khách mời. Tại đây, khách mời thưởng thức các tiết mục nhảy Bollywood do chính Jain biên đạo, các món ăn nhẹ kết hợp ẩm thực Ấn Độ và châu Á, cùng nghi thức vẽ henna truyền thống.


Các chương trình, tiết mục trong đám cưới được dàn dựng công phu.
Tiếp đó là trải nghiệm LED quy mô lớn tại trung tâm Rockefeller Center, với tác phẩm nghệ thuật sắp đặt cao 9 m, trải dài từ sàn đến trần nhà. Đây cũng là nơi cặp đôi tổ chức nghi lễ Haldi (một nghi thức trước đám cưới, trong đó cô dâu và chú rể được bôi một lớp bột nghệ, tượng trưng cho sự bảo vệ tâm linh và những lời chúc tốt đẹp) và các điệu múa dân gian Garba, Dandiya của quê nhà Ấn Độ.

Điểm nhấn đặc biệt là buổi Sangeet (lễ nghi trước đám cưới của Ấn Độ, nơi những người thân biểu diễn các bài hát dân gian, nhảy múa và ăn uống) được nâng cấp thành một vở nhạc kịch hoàn chỉnh tại Polonsky Shakespeare Center. Gia đình, bạn bè và chính cô dâu chú rể cùng biểu diễn 25 tiết mục kể lại câu chuyện tình yêu của họ.

Ngày cưới chính (24/4) bắt đầu tại khách sạn Lotte New York Palace. Cô dâu xuất hiện trong trang phục truyền thống màu xanh ngọc thêu vàng, trước khi cùng chú rể tham gia đoàn rước baraat trên xe diễu hành.

Với giấy phép từ Sở Cảnh sát New York, cặp đôi được đóng cửa một phần đại lộ Fifth Avenue trong một giờ, biến tuyến phố thành lễ hội với trống dhol, âm nhạc Bollywood và 400 khách mời nhảy múa. Người dân xung quanh cũng hòa vào không khí, biến khoảnh khắc này thành một “bữa tiệc đường phố” hiếm có.


Hàng trăm khách mời hòa vào bữa tiệc của cặp đôi trên đường phố.
Dù cặp đôi không tiết lộ chi phí cụ thể để xin giấy phép sử dụng đường phố tại Fifth Avenue, mức phí này có thể dao động rất lớn. Cụ thể, phí theo ngày cho các sự kiện trên phố thường từ 3.100 đến hơn 66.000 USD (87 triệu đồng-1,7 tỷ đồng), tùy quy mô, chưa kể các khoản phụ thu như tiền đặt cọc an ninh hoàn lại 3.000 USD (79 triệu đồng) đối với những sự kiện riêng tư, quy mô lớn.

Cuối cùng, lễ cưới diễn ra trên sân thượng Radio City Music Hall, nơi cô dâu diện sari đỏ của mẹ, còn chú rể chuẩn bị riêng một bản nhạc cầu hôn làm nhạc nền. Nghi thức được chủ trì bởi một nữ tu sĩ Jain (Kỳ Na giáo), kết hợp tiếng Anh, tiếng Phạn, Gujarati và Hindi.

Sau chuỗi sự kiện kéo dài, cặp đôi kết thúc bằng tiệc nhẹ tại Sony Hall và lễ nhập gia tại New Jersey. Dù không tiết lộ chi phí cụ thể, họ thừa nhận đây là một dự án kéo dài 6 tháng - không chỉ là đám cưới, mà còn là “một tuyên ngôn văn hóa”.

“Chúng tôi kiệt sức, nhưng theo cách tuyệt vời nhất. Đây là bức thư tình dành cho New York và cho tất cả những người đã đồng hành cùng chúng tôi", Doshi chia sẻ.

VietBF@ sưu tập

Sư tử và bò đang uống bia, vợ sư tử gọi hỏi: "Mấy giờ về?".
- Em yêu, anh đang về. Đường tắc quá!
Sư tử lắp bắp đáp rồi vội vã đứng dậy. Bò cười khẩy:
- Vợ em mà gọi thì em vả vỡ a lô.
- Im mồm ngay đi, đồ bò đực ngu ngốc! - sư tử tức giận quát - Vợ mày là bò cái, vợ tao là sư tử cái. So bì thế nào được!
- !!!

VietBF@sưu tập

Số ca nhiễm giang mai ghi nhận tại TP.HCM đã tăng gấp đôi trong 5 năm qua và các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) đang diễn biến phức tạp.


Vết loét lớn trên lưng ở bệnh nhân mắc giang mai tiến triển đến giai đoạn II. Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM.
Thông tin được chia sẻ tại cuộc họp giao ban về chương trình phòng, chống bệnh phong và các nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục (STI) do Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) phối hợp cùng Bệnh viện Da Liễu TP.HCM tổ chức. Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo hai đơn vị cùng đại diện 132 trạm y tế và các cơ sở y tế công - tư trên địa bàn.

Theo HCDC, số liệu báo cáo giai đoạn 2020 - 2025 cho thấy bệnh sùi mào gà vẫn ghi nhận số ca mắc cao nhất, đỉnh điểm vào năm 2023 với hơn 38.000 trường hợp.

Đáng chú ý, số ca nhiễm giang mai đã tăng gấp đôi chỉ trong vòng 5 năm, từ 4.899 ca (năm 2020) lên 9.511 ca (năm 2025).

Sự chênh lệch về giới tính cũng được thể hiện rõ rệt khi tỷ lệ mắc giang mai ở nam giới cao gấp 3 lần nữ giới, và bệnh lậu ở nam giới cao hơn gần 11 lần so với nữ giới.

Giang mai là bệnh nhiễm trùng do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra. Bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn, đường máu và từ mẹ sang con trong thời kỳ mang thai. Thống kê của Bệnh viện Da liễu TP.HCM năm 2024, trong gần 71.000 lượt khám và điều trị bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), có hơn 9.400 ca giang mai, trải đều ở mọi giai đoạn: 239 ca giai đoạn I, 1.870 ca giai đoạn II, 189 ca kín sớm và 7.183 ca giai đoạn muộn.

Trên phạm vi toàn cầu, WHO ước tính năm 2022 có khoảng 8 triệu người từ 15-49 tuổi mắc giang mai, trong đó nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) có tỷ lệ mắc cao nhất. Trong khi đó, bệnh lậu do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra, lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn với người nhiễm.

Điều đáng lo ngại là không ít nam giới mắc bệnh nhưng không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến việc phát hiện chậm trễ và làm tăng nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Bệnh thường gặp ở nhóm người trong độ tuổi hoạt động tình dục, đặc biệt là thanh thiếu niên 15-24 tuổi.

Trước thực tế đó, HCDC cho biết chương trình phòng chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục năm 2026 đặt ra 3 mục tiêu cốt lõi: Nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở, giảm tỷ lệ mắc các bệnh STI phổ biến và quyết tâm loại trừ lây truyền giang mai từ mẹ sang con.

Song song với các bệnh STI, công tác phòng, chống bệnh phong tại TP.HCM cũng đạt được những cột mốc quan trọng khi hoàn thành loại trừ bệnh phong quy mô tuyến huyện từ năm 2025 theo quy định của Bộ Y tế.

Hiện Thành phố quản lý 246 bệnh nhân. Tỷ lệ trẻ em mắc bệnh mới duy trì ở mức 0% trong suốt giai đoạn 2021-2025, cho thấy nguy cơ lây truyền trong cộng đồng được kiểm soát rất tốt. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo đa số ca bệnh mới phát hiện hiện nay đều thuộc thể nhiều vi khuẩn, đòi hỏi công tác tầm soát sớm cần được tăng cường hơn nữa.

Trong năm 2026, Thành phố kiên trì mục tiêu duy trì kết quả loại trừ bệnh phong với tỷ lệ lưu hành bệnh dưới 0,2/10.000 dân và đảm bảo 100% người khuyết tật do bệnh phong được chăm sóc phục hồi chức năng.

Dù đạt được nhiều kết quả khả quan nhờ sự chỉ đạo sát sao của Sở Y tế và mạng lưới chuyên khoa rộng khắp, tại cuộc họp, các đại biểu cũng đã thẳng thắn nhìn nhận những thách thức về nguồn nhân lực tại y tế cơ sở sau khi hợp nhất khu vực, cũng như rào cản về tâm lý kỳ thị trong cộng đồng.

VietBF@ sưu tập

Ông chồng nghiêng người và hỏi vợ: "Em có nhớ lần đầu tiên anh đưa em tới ... thiên đường hơn năm mươi năm trước không? Chúng ta đã đi ra sau quán rượu của làng, em tựa vào hàng rào phía sau và chúng ta ... yêu nhau."
"Vâng," bà đáp, "em nhớ rất rõ."
"Vậy thì," ông nói, "hay mình đi dạo qua đó một lần nữa và ôn lại ngày xưa nhé?"
"Ô, anh thật là quỷ quyệt, nghe có vẻ điên rồ, nhưng cũng là ý tưởng hay đó!"
Một viên cảnh sát ngồi ở bàn bên cạnh nghe thấy cuộc trò chuyện của họ, vừa cười thầm vừa nghĩ, mình phải xem kiểu yêu nhau của hai ông bà già này dựa vào hàng rào mới được. Anh quyết định theo dõi để đảm bảo không có rắc rối gì xảy ra.
Cặp đôi bước đi loạng choạng, tựa vào nhau để đỡ, còn dùng thêm gậy để hỗ trợ. Cuối cùng, họ đến phía sau quán rượu và tiến đến hàng rào. Bà cụ ... vén phứa lên, còn ông cụ thì kéo xuống. Khi bà cụ tựa vào hàng rào, ông cụ tiến lại gần ... Rồi bất ngờ họ bùng nổ giống như trong một phim sex mãnh liệt nhất mà viên cảnh sát từng thấy. Họ cứ thế suốt khoảng mười phút, cả hai đều rên rỉ và la hét inh ỏi. Cuối cùng, họ gục xuống, thở hổn hển trên mặt đất.
Viên cảnh sát kinh ngạc. Anh nghĩ mình đã học được điều gì đó về cuộc sống và tuổi già mà trước đây chưa biết. Sau khoảng nửa tiếng nằm thở, cặp đôi này mới gượng dậy và mặc lại quần áo. Viên cảnh sát vẫn đứng quan sát và tự nhủ, thật đáng kinh ngạc, mình phải hỏi họ bí quyết là gì mới được.
Vì vậy, khi cặp đôi đi ngang qua, anh nói: "Xin lỗi, nhưng chuyện vừa rồi thật là kỳ diệu. Hai bác hẳn đã có đời sống tình dục tuyệt vời cùng nhau. Có bí quyết nào không ạ?"
Run rẩy, ông cụ chỉ vừa đủ sức trả lời:
"Hồi năm mươi năm trước, chỗ này chưa phải là hàng rào điện."

VietBF@sưu tập

Ung thư dạ dày đang có xu hướng gia tăng và trẻ hóa, trong khi nhiều người vẫn chủ quan với các thói quen ăn uống, sinh hoạt hàng ngày là những yếu tố âm thầm làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Ung thư dạ dày là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến tại Việt Nam và nhiều quốc gia châu Á. Điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chỉ phát hiện khi đã muộn.

Theo PGS.TS Võ Duy Long, Phó khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, phần lớn nguy cơ đến từ những thói quen rất quen thuộc trong đời sống hàng ngày.

Ăn uống thiếu lành mạnh, tích lũy nguy cơ qua thời gian
Một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu là chế độ ăn uống. Việc thường xuyên sử dụng thực phẩm hun khói, nướng cháy, đồ muối chua hoặc lên men lâu ngày có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày. Những thực phẩm này chứa nhiều chất có khả năng gây biến đổi tế bào nếu tích lũy trong thời gian dài.

“Đây là những thói quen phổ biến, đặc biệt trong văn hóa ẩm thực của nhiều nước châu Á. Nếu kéo dài, chúng có thể góp phần thúc đẩy quá trình chuyển sản, loạn sản và tiến triển thành ung thư,” bác sĩ Long cho biết.

Nhiễm vi khuẩn HP nhưng chủ quan không điều trị
Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) là một yếu tố nguy cơ quan trọng. Tuy nhiên, không ít người sau khi phát hiện nhiễm HP lại chủ quan hoặc điều trị không đúng cách.

Theo bác sĩ Long, HP không trực tiếp gây ung thư ngay lập tức, nhưng nếu tồn tại lâu dài trong dạ dày, vi khuẩn này có thể gây viêm mạn tính, từ đó dẫn đến biến đổi niêm mạc và làm tăng nguy cơ ung thư.

“Không phải ai nhiễm HP cũng bị ung thư, nhưng nếu không điều trị, nguy cơ sẽ tăng theo thời gian. Điều quan trọng là phải dùng thuốc đúng phác đồ và theo dõi lại sau điều trị", bác sĩ Long nhấn mạnh.

Bỏ qua các dấu hiệu “giống bệnh nhẹ”
Một trong những lý do khiến ung thư dạ dày khó phát hiện sớm là triệu chứng ban đầu rất dễ nhầm với bệnh lành tính như viêm dạ dày hoặc rối loạn tiêu hóa.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

Đau bụng âm ỉ
Đầy hơi, khó tiêu
Buồn nôn
Nhiều người tự mua thuốc uống mà không đi khám. Khi cơn đau kéo dài, không đáp ứng điều trị hoặc xuất hiện về đêm, bệnh có thể đã tiến triển nặng.

“Chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng rất khó phân biệt. Muốn chẩn đoán chính xác, bắt buộc phải nội soi và sinh thiết,” bác sĩ Long nói.

Không tầm soát khi chưa có triệu chứng
Một thực tế đáng báo động là nhiều bệnh nhân ung thư dạ dày không có triệu chứng trước đó. Họ chỉ phát hiện bệnh khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

Theo thống kê tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, tỷ lệ bệnh nhân trẻ dưới 40 tuổi mắc ung thư dạ dày chiếm gần 20%. Thậm chí có những trường hợp chỉ mới 20–30 tuổi.

“Có những người hoàn toàn khỏe mạnh, không có dấu hiệu gì, nhưng khi nội soi lại phát hiện ung thư, thậm chí ở giai đoạn muộn. Đây là lý do vì sao tầm soát rất quan trọng,” bác sĩ Long cho hay.

Chủ quan với yếu tố nguy cơ cá nhân
Những người có yếu tố nguy cơ như gia đình có người mắc ung thư dạ dày, viêm dạ dày mạn tính, dị sản, loạn sản niêm mạc và p olyp dạ dày, cần được theo dõi chặt chẽ. Tuy nhiên, nhiều người lại không ý thức được điều này hoặc không duy trì kiểm tra định kỳ.

Theo khuyến cáo, người có nguy cơ cao nên nội soi định kỳ 6 tháng đến 1-2 năm. Người không có nguy cơ cũng nên tầm soát sau 40 tuổi.

Tin tích cực là nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, ung thư dạ dày có thể điều trị hiệu quả với tỷ lệ sống sau 5 năm trên 90%, thậm chí hơn 95%. Hiện nay, với sự hỗ trợ của nội soi phóng đại, nhuộm màu và trí tuệ nhân tạo, bác sĩ có thể phát hiện những tổn thương rất nhỏ, từ đó can thiệp sớm.

“Chỉ cần nội soi dạ dày đúng thời điểm, chúng ta hoàn toàn có thể phát hiện bệnh sớm và điều trị hiệu quả,” bác sĩ Long nhấn mạnh.

Ung thư dạ dày không xuất hiện đột ngột mà thường là kết quả của một quá trình tích lũy lâu dài từ những thói quen tưởng chừng vô hại. Việc thay đổi lối sống, điều trị triệt để các yếu tố nguy cơ và chủ động tầm soát định kỳ là chìa khóa để phòng ngừa và phát hiện bệnh sớm.

VietBF@ sưu tập

Trong giờ thi vấn đáp, giáo sư khoa sản hỏi một sinh viên:

– Anh cho tôi biết có những kiểu sinh đẻ nào?

Cậu sinh viên nhanh nhảu đáp:

– Thưa thầy, có ba kiểu ạ!

Giáo sư gật đầu:

– Tốt. Anh nói rõ hơn xem.

– Dạ, kiểu thứ nhất là sinh sớm.
– Kiểu thứ hai là sinh trễ.
– Và kiểu thứ ba là sinh không đúng ạ!

Giáo sư nhíu mày:

– Thế nào là sinh sớm, sinh trễ và sinh không đúng?

Cậu sinh viên tự tin trả lời:

– Thưa thầy, sinh sớm là sinh trước khi cưới.
– Sinh trễ là sinh sau khi chồng mất đã ba năm.
– Còn sinh không đúng là… vợ mình không sinh mà cô hàng xóm lại sinh ạ!

Giáo sư: … 😳

VietBF@sưu tập

TP.HCM vừa đón cơn "mưa vàng" giải nhiệt sau chuỗi ngày nắng nóng. Theo chuyên gia, mùa ẩm năm nay được dự báo đến muộn hơn thường lệ, kèm nguy cơ lốc, sét và ngập cục bộ.

Sau nhiều tuần nắng nóng kéo dài, TP.HCM và các tỉnh Nam Bộ vừa đón cơn mưa lớn vào ngày 2/5. Đây là diễn biến thời tiết được người dân mong chờ, không chỉ giúp hạ nhiệt mà còn đánh dấu giai đoạn chuyển giao quan trọng giữa mùa khô và mùa mưa.

Tuy nhiên, theo chuyên gia khí tượng, sự xuất hiện của mưa dông lần này chưa đồng nghĩa Nam Bộ đã chính thức bước vào mùa mưa.

Bất ổn
Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Trần Văn Hưng, Phó giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, cho biết thời điểm chuyển mùa vốn luôn là giai đoạn phức tạp, khi nhiều hình thế thời tiết cùng tồn tại, tác động và cạnh tranh lẫn nhau trong khí quyển.

Ông cho biết năm nay, hiện tượng ENSO là nguyên nhân chính khiến thời tiết Nam Bộ diễn biến khác thường. Trong những tháng đầu năm, hiện tượng La Nina duy trì, tạo điều kiện cho nhiều đợt mưa trái mùa xuất hiện ngay giữa cao điểm mùa khô. Tuy nhiên, bước sang tháng 4, La Nina nhanh chóng suy yếu, chuyển sang trạng thái trung tính và đang có xu hướng tiến dần sang El Nino.

Sự chuyển pha này khiến quá trình thiết lập hoàn chỉnh của gió mùa Tây Nam bị chậm lại, kéo theo thời điểm chuyển mùa ở Nam Bộ muộn hơn so với trung bình nhiều năm. Thông thường, mùa mưa tại TP.HCM bắt đầu trong tuần đầu tháng 5, trong khi khu vực phía Bắc miền Đông Nam Bộ có thể sớm hơn, từ cuối tháng 4.

"Thế nhưng đến thời điểm hiện tại, khu vực TP.HCM vẫn chưa xuất hiện đợt mưa chuyển mùa rõ nét. Các mô hình dự báo liên tục điều chỉnh, phản ánh tính bất ổn cao của khí quyển trong giai đoạn giao mùa", ông Hưng cho hay.

Theo dự báo, trong những ngày tới, mưa dông sẽ bắt đầu xuất hiện đều hơn trên diện rộng tại TP.HCM và toàn Nam Bộ. Đây sẽ là dấu mốc quan trọng để xác định liệu khu vực đã bước thẳng vào mùa mưa hay vẫn còn trong giai đoạn chuyển tiếp.

Ông Hưng nhận định nếu mưa xuất hiện liên tục nhiều ngày, phạm vi rộng, cường độ ổn định, Nam Bộ có thể coi như đã bỏ qua giai đoạn chuyển mùa để bước trực tiếp vào mùa mưa. Ngược lại, nếu mưa chỉ kéo dài vài ngày rồi gián đoạn, giai đoạn cuối tháng 4 - đầu tháng 5 vẫn sẽ được xem là thời kỳ chuyển mùa, và mùa mưa chính thức có thể đến muộn hơn thường lệ.

So với các năm gần đây, mưa dông cuối tháng 4 năm nay nhìn chung không có dấu hiệu bất thường. Các cơn mưa vẫn chủ yếu hình thành vào chiều tối và tối, đặc trưng của mưa đối lưu nhiệt.

Phạm vi ảnh hưởng có thể bao phủ trên một nửa diện tích TP.HCM và các tỉnh lân cận. Một số nơi có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to trong thời gian ngắn.

Điều đáng lưu ý là thời tiết trong giai đoạn này thường biến động rất nhanh. Các bản tin dự báo có thể được cập nhật liên tục theo từng ngày, thậm chí từng giờ, để phản ánh chính xác hơn diễn biến thực tế của khí quyển.

Vì vậy, Phó giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ khuyên người dân cần thường xuyên theo dõi thông tin dự báo chính thức để chủ động sắp xếp công việc, kế hoạch đi lại trong kỳ nghỉ lễ cũng như những ngày đầu tháng 5.

Nhiệt độ giảm mạnh, nguy cơ dông lốc gia tăng
Sau chuỗi ngày oi bức, mưa dông diện rộng được ví như "vàng" đối với người dân TP.HCM. Ngay khi mưa xuất hiện, nền nhiệt có thể giảm nhanh từ 5-8 độ C, mang lại cảm giác dễ chịu rõ rệt.

Tuy nhiên, trong khoảng 10-15 phút đầu tiên, mặt đường và các khối bê tông tích nhiệt lâu ngày sẽ giải phóng hơi nóng mạnh, khiến không khí trở nên hầm hập, oi bức cục bộ. Đây là hiện tượng thường gặp trong những cơn mưa đầu mùa.

Cùng với sự giảm nhiệt, độ ẩm không khí cũng tăng đột ngột. Từ mức khô nóng dưới 50%, độ ẩm có thể vượt 80% chỉ sau một cơn mưa lớn.

Sự thay đổi nhanh chóng này khiến cơ thể khó thích nghi, đặc biệt với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh hô hấp. Các bệnh như cảm cúm, viêm mũi dị ứng, viêm đường hô hấp thường gia tăng trong giai đoạn này.

Không chỉ vậy, mưa dông đầu mùa luôn tiềm ẩn nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan. Khi nền nhiệt ban ngày vẫn duy trì ở mức cao, khí quyển tích tụ lượng năng lượng lớn. Đến chiều tối, sự va chạm giữa khối khí nóng và lạnh có thể tạo ra những cơn dông mạnh.

Nguy hiểm nhất là lốc xoáy, gió giật mạnh và sét đánh. Những luồng gió bất ngờ có thể quật ngã cây xanh, làm đổ biển quảng cáo hoặc gây hư hại các công trình tạm. Trong một số trường hợp khí quyển bất ổn mạnh, mưa đá cũng có thể xuất hiện, dù khả năng không cao.

Người dân cần đặc biệt chú ý khi di chuyển ngoài trời. Ngay khi thấy mây đen kéo đến kèm gió mạnh, nên nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn trong các tòa nhà kiên cố. Tuyệt đối không đứng dưới gốc cây lớn, gần cột điện, biển quảng cáo hoặc khu vực đang thi công. Đây là những vị trí có nguy cơ cao xảy ra tai nạn trong dông lốc.

Nếu đang điều khiển xe máy, người dân nên giảm tốc độ, dừng xe tại nơi an toàn thay vì cố di chuyển qua vùng mưa lớn. Trong trường hợp không kịp tìm nơi trú, cần tránh xa các vật kim loại như xe đạp, hàng rào sắt, ô kim loại. Ở khu vực trống trải, tư thế ngồi xổm, nhón chân là biện pháp giảm thiểu nguy cơ bị sét đánh.

Tại nhà, người dân nên đóng kín cửa sổ, rút phích cắm các thiết bị điện tử quan trọng để phòng tránh sét lan truyền.

Từ nay đến khi Nam Bộ chính thức bước vào mùa mưa, thời tiết sẽ mang đặc trưng "nắng xen mưa". Nắng nóng có xu hướng giảm dần, nhiệt độ phổ biến trong khoảng 32-35 độ C, song vẫn có ngày vượt ngưỡng 35 độ.

Tần suất mưa sẽ tăng dần theo từng tuần khi gió mùa Tây Nam dần thiết lập ổn định. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn thời tiết thất thường nhất trong năm. Các cơn mưa chiều tối thường đến nhanh, cường độ mạnh, kèm nguy cơ ngập cục bộ tại những khu vực trũng thấp.

Người dân TP.HCM vì thế nên chuẩn bị sẵn áo mưa, theo dõi dự báo hàng ngày và chủ động ứng phó với những thay đổi bất ngờ của thời tiết trong giai đoạn giao mùa sắp tới.

VietBF@ sưu tập

Lời cảnh cáo đanh thép từ Washington: 5.000 binh sĩ rời nước Đức

Có câu "Đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy" trong bàn cờ chính trị quốc tế hiện nay, dường như những quy tắc ứng xử giữa các đồng minh đang bị thách thức hơn bao giờ hết. Lầu Năm Góc vừa chính thức thông báo vào hôm thứ Sáu rằng Hoa Kỳ sẽ rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong vòng một năm tới. Đây không chỉ là một đợt luân chuyển quân thông thường mà theo lời Tổng thống Donald Trump, đây mới chỉ là "phần nổi của tảng băng chìm".

Quyết định này được đưa ra sau khi ông Trump kịch liệt chỉ trích Thủ tướng Đức liên quan đến những bình luận về cuộc chiến giữa Mỹ và Iran. Người phát ngôn Lầu Năm Góc, Sean Parnell, cho biết Bộ trưởng Bộ Chiến tranh đã ra lệnh rút quân sau khi rà soát kỹ lưỡng vị thế lực lượng tại châu Âu và căn cứ vào các yêu cầu thực tế trên thực địa. Dự kiến, quá trình rút quân này sẽ hoàn tất trong vòng 6 đến 12 tháng tới, tuy nhiên, ngay cả sau khi rút đi 5.000 người, vẫn còn hơn 30,000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại đây.

"Giọt nước tràn ly" từ những bất đồng trong cuộc chiến với Iran

"Ăn cây nào rào cây nấy", nhưng trong mắt ông Trump, các đồng minh châu Âu dường như đang không "rào" đủ chắc chắn cho liên minh NATO. Sự rạn nứt trở nên sâu sắc khi Mỹ phát động cuộc chiến với Iran mà không thông báo cho hầu hết các đồng minh NATO. Tổng thống Trump đã không ngần ngại bày tỏ sự phẫn nộ trước sự hỗ trợ mà ông cho là "không thỏa đáng" từ các nước này, đồng thời đe dọa sẽ cắt giảm quân số tại cả Ý và Tây Ban Nha.

Đỉnh điểm của mâu thuẫn là khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz thẳng thừng nhận định rằng Mỹ đang bị Iran "làm cho nhục nhã" do bước vào một cuộc chiến mà không có chiến lược rõ ràng. Ông Merz cáo buộc Washington đã hành động thiếu cân nhắc và cho rằng ban lãnh đạo Iran đang tỏ ra rất điêu luyện trong việc khiến người Mỹ phải ra về tay trắng sau các cuộc đàm phán tại Islamabad. Đáp lại, ông Trump chỉ trích ông Merz "chẳng biết mình đang nói gì" và ngay lập tức tuyên bố đang "nghiên cứu và xem xét" việc cắt giảm quân số.

Phản ứng trái chiều và nỗi lo về một tiền đồn trống trải

Trước động thái quyết liệt từ phía Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cố gắng giữ vẻ bình thản khi gọi thông báo này là điều "có thể dự báo trước". Ông cho rằng đây là lúc châu Âu cần phải tự chịu trách nhiệm lớn hơn về an ninh của chính mình. Tuy nhiên, tại quê nhà Mỹ, các nghị sĩ đảng Cộng hòa lại tỏ ra "rất lo ngại". Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers đã thúc giục Lầu Năm Góc không nên rút quân hoàn toàn khỏi châu Âu mà hãy chuyển họ sang phía Đông – nơi các đồng minh đang đầu tư mạnh mẽ để tiếp đón quân đội Mỹ nhằm tăng cường tuyến đầu của NATO và ngăn chặn những cuộc xung đột tốn kém hơn có thể xảy ra.

Thực tế, Đức lâu nay vẫn là "đại bản doanh" quan trọng của Mỹ tại châu Âu. Nơi đây có căn cứ không quân Ramstein, trụ sở của Lực lượng Không quân Hoa Kỳ tại châu Âu, chuyên trách các hoạt động không vận, thả dù và sơ tán y tế đường không. Tính đến tháng 12 năm 2025, có tới 36.436 quân nhân Mỹ thường trực tại Đức. Dù Đức đã cho phép Mỹ sử dụng cơ sở hạ tầng quân sự cho các hoạt động liên quan đến xung đột Iran, nhưng việc Berlin từ chối để các căn cứ này trở thành bàn đạp cho các cuộc tấn công trực tiếp đã khiến ông Trump không hài lòng.

Tương lai mịt mờ của mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Mặc dù Thủ tướng Merz đã cố gắng xoa dịu bằng cách hứa hẹn sẽ hỗ trợ thêm nếu cuộc xung đột bước vào giai đoạn hậu chiến, bao gồm cả việc tham gia sứ mệnh ổn định quốc tế, nhưng "nước xa không cứu được lửa gần". Berlin thậm chí đã thông báo triển khai tàu quét mìn đến Địa Trung Hải để chuẩn bị cho việc mở lại eo biển Hormuz sau khi chiến sự kết thúc, song những hành động này vẫn chưa thể làm hài lòng vị chủ nhân Nhà Trắng.

"Thương nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau bồ hòn cũng méo", mối quan hệ giữa Trump và các lãnh đạo Đức dường như đang rơi vào vòng xoáy của sự ngờ vực. Đây không phải lần đầu ông Trump đe dọa rút quân; vào năm 2020, ông cũng từng làm điều tương tự dưới thời bà Angela Merkel. Với tuyên bố sẽ còn "cắt giảm xa hơn nữa", tương lai của sự hiện diện quân sự Mỹ tại Đức nói riêng và sự đoàn kết của khối NATO nói chung đang đứng trước những thử thách vô cùng khắc nghiệt.

World Cup 2026 có thể mang lại 13 tỷ USD, với nguồn thu chủ yếu từ bản quyền truyền hình, tài trợ và bán vé, cho thấy quy mô thương mại chưa từng có của giải đấu.


Toàn cảnh phiên họp tại Đại hội FIFA lần thứ 76 diễn ra ở Trung tâm Hội nghị Vancouver (Canada) ngày 30/4. Ảnh: Jennifer Gauthier/Reuters.
World Cup 2026, giải đấu mà Chủ tịch FIFA Gianni Infantino từng gọi là “sự kiện vĩ đại nhất mà nhân loại từng chứng kiến” đang dần hiện rõ như kỳ thể thao có khả năng sinh lời cao nhất lịch sử.

Trong nhiều năm qua, FIFA liên tục nâng dự báo doanh thu. Báo cáo tài chính mới nhất cho thấy tổ chức này ước tính thu về khoảng 13 tỷ USD trong chu kỳ bốn năm, khép lại bằng giải đấu mùa hè này, riêng năm 2026 đóng góp gần 9 tỷ USD. Để so sánh, Thế vận hội Mùa hè 2024 chỉ tạo ra khoảng 4,48 tỷ euro, tương đương 5,24 tỷ USD.

Từ mức tăng trưởng 18% giữa World Cup 2018 tại Nga và kỳ 2022 ở Qatar, đạt tổng doanh thu 7,5 tỷ USD, FIFA dự báo con số này sẽ tiếp tục tăng thêm 73% sau mùa hè năm nay. Việc vượt mục tiêu trong giai đoạn 2022-2026 cũng khiến tổ chức này nâng ngân sách cho chu kỳ bốn năm tiếp theo lên 14 tỷ USD.

Ricardo Fort, chuyên gia tư vấn tài trợ từng làm việc với các thương hiệu như Visa và Coca-Cola trong các thỏa thuận với FIFA, nhận định rằng nếu gạt sang một bên những tranh cãi và yếu tố chính trị, hiệu quả hoạt động của đội ngũ thương mại FIFA là rất đáng chú ý.

Những 'cỗ máy in tiền' của FIFA
Bản quyền truyền hình toàn cầu vẫn là nguồn thu lớn nhất của FIFA. Doanh thu dự kiến vượt mức 3,4 tỷ USD tại Qatar và 3,1 tỷ USD ở Nga trước đó. Việc mở rộng số đội từ 32 lên 48 là động lực chính cho tăng trưởng.

Số trận World Cup 2026 tăng từ 64 lên 104 giúp FIFA có nhiều nội dung hơn để bán cho các đài truyền hình. Khung giờ thi đấu cũng thuận lợi hơn cho thị trường Bắc Mỹ và châu Âu.

Bên cạnh quy mô và địa điểm, FIFA còn có thêm các bước đi mới. Lần đầu tiên, bản quyền World Cup nữ được bán riêng như một tài sản độc lập. Tổ chức này cũng bán quyền phát trực tiếp 10 phút đầu mỗi trận trên TikTok và YouTube nhằm thu hút khán giả trẻ về với truyền hình.

Nguồn thu lớn thứ hai là bán vé và các gói tiếp khách VIP, ước đạt khoảng 3 tỷ USD, con số này tăng vọt so với mức 950 triệu USD thu được tại Qatar. Số lượng trận đấu lớn hơn và nhu cầu mạnh mẽ từ thị trường Bắc Mỹ là những yếu tố then chốt, đặc biệt cho phép FIFA đẩy giá vé lên mức chưa từng thấy.

Trong khi chính sách định giá linh hoạt của FIFA khiến việc tính giá vé trung bình trở nên vô nghĩa. heo đơn khiếu nại của Football Supporters Europe gửi Ủy ban châu Âu tháng trước, một cổ động viên khuyết tật muốn theo dõi đội tuyển từ vòng đầu đến chung kết phải chi ít nhất 6.900 USD, cao gấp 5 lần so với kỳ trước.

Ở trận chung kết ngày 19/7 tại sân MetLife ở New Jersey (Mỹ), vé cao nhất có giá 10.990 USD, gần gấp 7 lần mức cao nhất tại chung kết World Cup 2022. FIFA cho biết vẫn có hơn 1.000 vé được bán với giá 60 USD. Trong hồ sơ đăng cai năm 2018, Mỹ, Canada và Mexico từng ước tính giá vé trung bình trận chung kết sẽ là 1.408 USD.

Dù gây nhiều tranh cãi, nhu cầu vẫn vượt xa nguồn cung. Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cho biết tổ chức này nhận hơn 500 triệu đơn đăng ký cho khoảng 7 triệu chỗ ngồi, dù vẫn còn vé đang được bán. Giải đấu diễn ra tại 16 thành phố, gồm 11 ở Mỹ, 3 ở Mexico và 2 ở Canada.

Ông cũng nói thêm lượng đăng ký trong 4 tuần tương đương 1.000 kỳ World Cup, vé được đặt từ hơn 200 quốc gia. Giá niêm yết có thể tăng hoặc giảm do cơ chế thị trường, nhưng nhu cầu vẫn rất lớn.

FIFA cũng thu lợi lớn từ các đối tác và nhà tài trợ, dự kiến mang về 2,7 tỷ USD, cùng 670 triệu USD từ bản quyền thương hiệu. Romy Gai, Giám đốc kinh doanh của FIFA, chia sẻ tại Hội nghị Kinh doanh Bóng đá ở Atlanta tháng trước: "Chúng tôi chứng kiến sự quan tâm chưa từng có từ các thương hiệu trên toàn cầu. Đây đã là chương trình thương mại thành công nhất trong lịch sử FIFA, và đà phát triển vẫn chưa dừng lại."

FIFA đã ký 16 hợp đồng đối tác toàn cầu với các thương hiệu như Adidas, Aramco và Coca-Cola, cùng nhiều hợp đồng khu vực và địa phương.

Theo chuyên gia Ricardo Fort, điểm đáng chú ý là cách bán bản quyền linh hoạt. Doanh nghiệp có thể mua gói cơ bản rồi trả thêm để mở rộng quyền lợi, như tổ chức trải nghiệm World Cup cho khách mời hoặc ký hợp đồng ở nhiều khu vực.

Tiền chảy về đâu?
Là tổ chức phi lợi nhuận, FIFA cho biết sẽ tái đầu tư ít nhất 11,67 tỷ USD trong tổng doanh thu 13 tỷ USD để phát triển bóng đá toàn cầu. Con số này tăng 20% so với chu kỳ trước, nhưng cách phân bổ vẫn gây tranh cãi.

Khoảng 2,7 tỷ USD được phân bổ trực tiếp cho 211 liên đoàn thành viên và 6 liên đoàn châu lục. Nhiều ý kiến cho rằng cơ chế này giúp ban lãnh đạo hiện tại duy trì ảnh hưởng. Chi phí lớn nhất của FIFA là tổ chức các giải đấu. Tổng ngân sách trong 4 năm qua lên tới 7,6 tỷ USD. Riêng World Cup 2026 chiếm 3,8 tỷ USD, bao gồm chi phí vận hành và tiền thưởng.

Theo cơ chế mỗi liên đoàn một phiếu, mọi liên đoàn quốc gia từ Anh đến San Marino đều nhận 5 triệu USD mỗi chu kỳ 4 năm để duy trì hoạt động. Họ có thể xin thêm tối đa 3 triệu USD cho các dự án riêng. Sáu liên đoàn châu lục nhận 60 triệu USD mỗi chu kỳ để phát triển bóng đá khu vực.

Ngoài khoản hỗ trợ này, bên hưởng lợi trực tiếp từ giải đấu mùa hè chưa thực sự rõ ràng. FIFA từng công bố tăng quỹ thưởng thêm 50% so với World Cup 2022, lên 727 triệu USD. Mỗi đội trong 48 đội dự kiến nhận ít nhất 10,5 triệu USD, còn đội vô địch nhận 50 triệu USD.

Tuy nhiên, theo thông tin từ The Guardian, nhiều quốc gia không hài lòng với mức chi trả và lo ngại sẽ thua lỗ khi tham dự. Tuần trước, báo này cho biết FIFA đã sẵn sàng tăng thêm tiền thưởng và phí tham dự. Tại cuộc họp Hội đồng FIFA ở Vancouver ngày 28/4, các bên thống nhất tăng thêm 15%, nâng tổng quỹ lên 871 triệu USD, mức đảm bảo cho mỗi đội cũng tăng lên 12,5 triệu USD.

FIFA cũng đã tiến hành đàm phán vào phút chót để miễn thuế liên bang Mỹ cho các liên đoàn. Trước đó, phía Mỹ yêu cầu các liên đoàn chịu thuế 21%, còn thu nhập của cầu thủ có thể bị đánh thuế tới 37%. Ngoài ra còn có thuế bang và địa phương. Trong khi đó, Canada và Mexico đã miễn thuế cho các đội thi đấu trên lãnh thổ của họ.

FIFA được cho là đã đạt thỏa thuận miễn thuế liên bang. Tuy nhiên, mức thuế tại các bang và thành phố vẫn khác nhau, khiến gánh nặng tài chính không đồng đều.

Chuyên gia thuế Oriana Morrison, người tư vấn cho các liên đoàn Brazil và Bồ Đào Nha, cho biết một năm trước FIFA từng cam kết sẽ có thỏa thuận để không ai phải đóng thuế. Tuy nhiên, tại Mỹ, việc miễn thuế cho các tổ chức thể thao vấp phải nhiều phản đối.

Bà cho biết FIFA được miễn thuế tại Mỹ từ World Cup 1994, nhưng các liên đoàn thành viên và cầu thủ thì không. Các đoàn đại biểu chỉ được miễn nếu đến từ quốc gia có hiệp định thuế với Mỹ. Vì vậy, FIFA và cơ quan thuế Mỹ mới là những bên hưởng lợi lớn nhất.

Căng thẳng với các thành phố đăng cai
Mâu thuẫn giữa nhiều thành phố đăng cai tại Mỹ và FIFA đã gia tăng rõ rệt trong một năm qua. Theo hợp đồng, FIFA giữ toàn bộ nguồn thu từ bản quyền truyền hình, tài trợ, bán vé và cả các dịch vụ tại sân như phí đỗ xe. Trong khi đó, các thành phố phải tự chi trả cho an ninh, an toàn và bảo vệ.

Đầu tháng này, Thống đốc bang New Jersey Mikie Sherrill chỉ trích FIFA vì không hỗ trợ chi phí vận chuyển. Tranh cãi nổ ra sau khi hệ thống NJ Transit công bố giá vé khứ hồi từ Manhattan đến sân New York New Jersey là 150 USD. Bà cho rằng nếu không áp mức giá này, khoản chi 48 triệu USD sẽ phải chuyển sang người nộp thuế, điều bà không chấp nhận.

Chi phí tăng cao cũng khiến nhiều thành phố hủy hoặc thu hẹp kế hoạch tổ chức Lễ hội cổ động viên của FIFA. Sự kiện dự kiến tại công viên Liberty State ở New York đã bị hủy hoàn toàn. Trong số các thành phố còn lại, chỉ Philadelphia và Houston tổ chức lễ hội kéo dài 39 ngày như yêu cầu ban đầu.

Một nhân vật luôn xuất hiện xuyên suốt các hoạt động là Chủ tịch FIFA Gianni Infantino. Báo cáo tài chính năm 2025 cho thấy tiền thưởng của ông đã tăng từ 2 triệu lên 3 triệu USD nhờ thành công của FIFA Club World Cup, nâng tổng thu nhập lên khoảng 6 triệu USD mỗi năm. Nhiều khả năng con số này sẽ tiếp tục tăng sau World Cup 2026.

VietBF@ sưu tập