Chỉ qua cách nói chuyện, người xưa tin có thể đo được phúc khí của người phụ nữ. Ý nghĩa thật sự của câu dạy này là gì, và nhận diện ra sao trong đời sống hiện đại?


Người xưa có một quan sát rất tinh tế: không cần nhìn bề ngoài, chỉ cần nghe cách một người phụ nữ nói chuyện cũng có thể đoán được phần nào phúc khí của họ. Câu nói tưởng đơn giản nhưng ẩn chứa nhiều tầng nghĩa, liên quan đến tính cách, cách sống và cả vận mệnh lâu dài.



1. Lời nói phản ánh tâm tính – gốc rễ của phúc khí

Trước hết, “nghe lời nói biết phúc đàn bà” không phải là đánh giá sự khéo miệng hay giỏi giao tiếp, mà là nhìn vào tâm tính phía sau từng câu chữ. Người có phúc thường nói năng điềm đạm, rõ ràng, không vội vàng, không cay nghiệt. Lời nói của họ có chừng mực, không làm tổn thương người khác.

Ngược lại, người dễ buông lời nặng nề, châm chọc, hay than vãn, thường mang trong mình nhiều bất an. Tâm không yên thì lời khó đẹp. Người xưa tin rằng tâm thế nào thì cuộc đời sẽ dần đi theo hướng đó, nên lời nói chính là dấu hiệu sớm của vận khí.

Điểm cốt lõi nằm ở sự nhất quán: nói điều tích cực không phải để “diễn”, mà là phản ánh một nội tâm ổn định. Người giữ được lời nói ôn hòa lâu dài thường cũng biết kiểm soát cảm xúc, từ đó giữ được các mối quan hệ bền vững – nền tảng của phúc khí.

2. Cách nói chuyện thể hiện cách đối nhân xử thế

Một người phụ nữ có phúc không phải lúc nào cũng nói lời hay ý đẹp, mà là biết nói đúng lúc, đúng chỗ. Khi cần mềm thì mềm, khi cần rõ ràng thì rõ ràng, không nói quá, không nói thiếu. Sự tinh tế này giúp họ tránh được xung đột không đáng có.

Người xưa đặc biệt coi trọng việc “giữ miệng”. Không phải im lặng mọi lúc, mà là biết khi nào nên nói, khi nào nên dừng. Người hay nói nhiều, nói không kiểm soát dễ vướng thị phi, làm mất đi cơ hội tốt mà chính mình không nhận ra.

Ngược lại, người nói chuyện có chừng mực thường tạo được cảm giác tin cậy. Trong gia đình hay công việc, họ dễ được tôn trọng và lắng nghe. Chính sự ổn định trong giao tiếp giúp họ tích lũy dần các mối quan hệ tốt – một dạng “phúc” rất thực tế.

3. Ngôn từ hé lộ tầm nhìn và cách sống

Lời nói không chỉ là cảm xúc tức thời mà còn thể hiện cách một người nhìn nhận cuộc sống. Người có phúc thường không nói những lời bi quan kéo dài, không đổ lỗi, không chìm trong tiêu cực. Họ có xu hướng nhìn vấn đề theo hướng giải quyết.

Người hay phàn nàn, trách móc, hoặc chỉ nhìn thấy khó khăn thường tự tạo ra vòng lặp tiêu cực. Dần dần, cách nói ấy ảnh hưởng ngược lại đến hành động và kết quả cuộc sống. Vì vậy, người xưa mới xem lời nói như một “tín hiệu sớm” của vận trình.

Điều đáng chú ý là sự lạc quan ở đây không phải mơ hồ, mà là thực tế và có kiểm soát. Lời nói tích cực nhưng không viển vông, vẫn giữ được sự tỉnh táo. Đó là kiểu tư duy giúp người phụ nữ từng bước xây dựng cuộc sống ổn định.

4. Lời nói quyết định chất lượng các mối quan hệ

Phúc khí của một người phụ nữ, theo quan niệm xưa, gắn chặt với gia đình và các mối quan hệ xung quanh. Lời nói chính là cầu nối hoặc cũng có thể là rào cản. Một câu nói đúng có thể giữ hòa khí, một câu sai có thể làm rạn nứt lâu dài.

Người biết lựa lời thường tạo ra không khí dễ chịu trong gia đình. Họ không đẩy mâu thuẫn lên cao, cũng không để cảm xúc tiêu cực kéo dài. Nhờ đó, cuộc sống ít sóng gió hơn – đây chính là biểu hiện rõ ràng của “phúc”.

Trong môi trường hiện đại, điều này càng rõ. Người giao tiếp tốt, nói chuyện có chừng mực thường được tin tưởng giao việc, dễ có cơ hội phát triển. Như vậy, “phúc” không còn là khái niệm trừu tượng, mà thể hiện bằng những lợi thế rất cụ thể trong cuộc sống.

5. Hiểu đúng để tránh đánh giá phiến diện

Dù vậy, câu nói của người xưa không nên hiểu theo hướng cứng nhắc. Không phải ai nói nhỏ nhẹ cũng có phúc, và không phải ai thẳng thắn là kém may mắn. Điều quan trọng là sự chân thành và ổn định trong cách giao tiếp.

Mỗi người có cá tính khác nhau, hoàn cảnh khác nhau. Có người nói ít nhưng sâu sắc, có người nói nhanh nhưng rõ ràng. “Nghe lời nói biết phúc” thực chất là nhìn vào xu hướng lâu dài, không phải đánh giá qua vài câu nói nhất thời.

Hiểu đúng câu dạy này giúp tránh việc nhìn người một cách cảm tính. Thay vì chỉ nghe bề ngoài, cần quan sát cách họ nói trong nhiều tình huống khác nhau. Khi lời nói đi kèm với hành động nhất quán, đó mới là dấu hiệu đáng tin cậy.

“Nghe lời nói biết phúc đàn bà” không phải là lời phán xét, mà là một kinh nghiệm quan sát con người. Lời nói phản ánh tâm tính, cách sống và cách xây dựng mối quan hệ. Hiểu sâu câu dạy này không chỉ để nhận diện người khác, mà còn để tự điều chỉnh chính mình – vì phúc khí, suy cho cùng, được tạo nên từ những điều rất nhỏ mỗi ngày.

Vietbf @ Sưu tầm

Tổng thống Trump cảnh báo Iran sẽ nếm trải "địa ngục" nếu không mở cửa eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ tới.

"Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm nay.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, đồng minh thân cận của ông Trump, sau đó thông báo đã trao đổi với Tổng thống Mỹ và bày tỏ tin tưởng Washington sẽ sử dụng "lực lượng quân sự áp đảo" nếu Tehran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz và từ chối giải pháp ngoại giao.

Ông Graham cũng tái khẳng định ủng hộ Tổng thống Trump. "Nếu Iran và các nước khác vẫn chưa hiểu rằng ông ấy thật sự nghiêm túc với lời mình nói, tôi không biết khi nào họ mới hiểu ra điều đó", nghị sĩ Mỹ nói thêm.

Giới chức Iran chưa bình luận về tuyên bố trên.


Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng hôm 31/3. Ảnh: AP

Lãnh đạo Mỹ hôm 21/3 đe dọa sẽ "xóa sổ toàn bộ" nhà máy điện ở Iran, bắt đầu với cơ sở lớn nhất, nếu Iran không mở cửa hoàn toàn và ngừng đe dọa ở eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

Hai ngày sau, Tổng thống Trump thông báo Mỹ và Iran đã có "những cuộc trao đổi rất tốt đẹp và hiệu quả", thêm rằng ông quyết định hoãn tấn công các nhà máy điện trong 5 ngày. Đến hôm 26/3, ông tiếp tục thông báo hoãn kế hoạch trên trong 10 ngày, đặt thời hạn mới là 20h ngày 6/4 (7h ngày 7/4 giờ Hà Nội).

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, song lưu ý rằng điều đó không đồng nghĩa Tehran đang đàm phán với Washington. Ông khẳng định Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ sau nhiều bài học quá khứ.

Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm 2/4 cho biết Tổng thống Mỹ dự định đạt được thỏa thuận với Iran trước ngày 6/4. Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, các cuộc tiếp xúc với Iran vẫn tiếp tục, kể cả thông qua bên trung gian.

Tuy nhiên, Wall Street Journal ngày 3/4 dẫn nguồn tin cho biết những nỗ lực hòa giải nhằm hướng tới lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, do Pakistan làm trung gian, đã "đi vào bế tắc". Theo báo Mỹ, Tehran đã nói với các bên trung gian rằng họ không sẵn lòng cử quan chức tới Islamabad để đàm phán trong những ngày tới.

Ngoại trưởng Araghchi hôm nay ngầm bác bỏ thông tin trên, đồng thời khẳng định ưu tiên hàng đầu của Tehran là đạt được "những điều khoản giúp chấm dứt cuộc chiến phi pháp nhằm vào Iran một cách dứt điểm và lâu dài".

Trước khi xung đột nổ ra ngày 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Hiện khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ - Israel.

Theo dữ liệu của Kpler, khoảng 240 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong giai đoạn ngày 1/3-3/4, giảm 94% so với trước xung đột. Trong số này có 151 tàu chở dầu và khí đốt, chỉ tương đương mật độ hàng ngày trước khi chiến sự bùng phát.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 1/4 tuyên bố eo biển Hormuz tiếp tục "đóng cửa đối với các quốc gia thù địch" và hải quân nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn lưu thông.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm 2/4 cho biết "có những người ủng hộ khai thông eo biển Hormuz bằng vũ lực", thêm rằng Mỹ "đôi khi ủng hộ quan điểm này". Dù vậy, ông khẳng định Pháp coi đây là giải pháp "phi thực tế" và không bao giờ lựa chọn phương án đó.

VietBF@sưu tập

Iran tin họ đang chiếm ưu thế trước Mỹ nhờ chiến lược bất đối xứng và khả năng chịu đựng, dù cũng phải hứng chịu tổn thất đáng kể.

Sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ "cận kề thắng lợi", đồng thời đe dọa sẽ ném bom Iran "về thời kỳ đồ đá", truyền thông nhà nước Iran đăng bản đồ đế chế Achaemenid từng bao trùm khắp Trung Đông cách đây hơn 2.500 năm, kèm thông điệp: "Bản đồ này cho thấy Iran đang ở thời kỳ đồ đá. Các vị có chắc là muốn chúng tôi quay lại thời kỳ đó không?".

Trong 5 tuần chiến sự, Iran hứng chịu thiệt hại đáng kể trước sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ và Israel, nhưng những thông điệp như vậy cho thấy giới chức nước này vẫn sẵn sàng đối đầu đến cùng, nhằm kết thúc xung đột theo những điều khoản do Tehran đưa ra, theo giới quan sát.

"Với niềm tin vào Thượng đế toàn năng, cuộc chiến này sẽ tiếp diễn cho đến khi các người bị bẽ bàng, nhục nhã, vĩnh viễn phải hối hận và buông vũ khí đầu hàng", Ebrahim Zolfaqari, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, tuyên bố hôm 2/4.

Theo các chuyên gia, niềm tin của Iran rằng họ đang giành ưu thế trong cuộc chiến không phải là không có cơ sở. Với Tehran, chiến thắng không nhất thiết đồng nghĩa với đánh bại hoàn toàn đối phương trên chiến trường, mà là buộc Mỹ, Israel phải thay đổi hành vi.

"Các căn cứ đã bị nhắm mục tiêu. Nhiều chỉ huy quân sự thiệt mạng. Nhưng từ góc nhìn của họ, họ đang thắng trong cuộc chiến", Saeid Golkar, phó giáo sư khoa học chính trị Đại học Tennessee, chuyên gia về Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói. "Họ có thể khiến ông Trump quay lại bàn đàm phán".


Binh sĩ lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tại cuộc diễu hành ở Tehran tháng 1/2025. Ảnh: AFP

Chiến tranh bất đối xứng

Một trong những yếu tố then chốt giúp Iran duy trì niềm tin chiến thắng là chiến lược chiến tranh bất đối xứng. Thay vì đối đầu trực diện bằng sức mạnh quân sự đơn thuần, Tehran chọn đánh vào những điểm yếu mang tính hệ thống của đối phương.

Sau hơn 16.000 cuộc không kích từ Mỹ và Israel, trọng tâm cuộc chiến không còn nằm ở năng lực quân sự của Iran, mà chuyển sang tác động đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng. Iran coi biến động giá dầu là bằng chứng cho thấy chiến lược của họ phát huy hiệu quả, từ đó tạo ra hiệu ứng dây chuyền lan ra toàn cầu, buộc các cường quốc phải cân nhắc lại chiến lược.

Eo biển Hormuz đóng vai trò trung tâm trong chiến lược này. Là tuyến vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới từ vùng Vịnh, Iran từ lâu đã công khai coi Hormuz là "át chủ bài". Không cần phải phong tỏa hoàn toàn, chỉ cần tạo ra rủi ro đủ lớn đối với hoạt động vận tải qua eo biển này, Tehran có thể gây sức ép đáng kể.

Tổng thống Trump cũng thừa nhận tình thế khó khăn ở eo biển Hormuz. Khi trả lời báo giới ngày 26/3, ông đưa ra một cách giải thích ngắn gọn về lý do trong hơn 40 năm qua, Iran luôn đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz nếu bị tấn công.

"Vấn đề với eo biển là thế này", ông Trump nói. "Giả sử chúng ta làm rất tốt, đạt tới 99%. Nhưng thiếu 1% còn lại là không thể chấp nhận được, bởi vì đó có thể là một quả tên lửa bắn trúng thân con tàu trị giá cả tỷ USD".

Chính "1% rủi ro" đó là nền tảng để Iran xây dựng chiến lược răn đe. Từ thập niên 1980, khi cuộc chiến với Iraq lan rộng từ trên bộ sang tàu dầu trên vịnh Ba Tư, Tehran đã đầu tư mạnh vào các phương tiện có thể gây gián đoạn vận tải biển như thủy lôi và xuồng cao tốc. Mục tiêu không phải là kiểm soát eo biển, mà là đảm bảo khả năng gây thiệt hại bất ngờ, đủ để đối phương phải dè chừng.

Song song với phong tỏa Hormuz, Iran còn triển khai hàng nghìn máy bay không người lái (UAV) nhằm vào căn cứ Mỹ tại Trung Đông và cơ sở dầu khí ở các nước láng giềng. Những cuộc tấn công này góp phần đẩy lạm phát tăng cao, tạo áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông.

Kết quả, chính quyền Tổng thống Trump đã phải nới lỏng một phần trừng phạt đối với dầu thô Iran, cho phép dòng tiền trị giá 15 tỷ USD quay trở lại Tehran, đình chỉ trừng phạt với dầu thô Nga. Động thái này càng củng cố niềm tin rằng chiến lược gây sức ép kinh tế của Iran đang buộc Mỹ phải điều chỉnh hành vi.

Ý thức hệ mạnh mẽ

Trong khi đó, các nỗ lực của Mỹ và Israel nhắm vào đội ngũ lãnh đạo Iran lại tạo ra hiệu ứng ngược. Thay vì làm suy yếu chính quyền Iran, việc hạ sát Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và các quan chức cấp cao lại thúc đẩy hệ thống quyền lực tại Iran trở nên đoàn kết và cứng rắn hơn.

"Hệ thống lãnh đạo ở Iran mang tính ý thức hệ. Chính yếu tố này đã giúp bộ máy không tan rã, nhanh chóng tái cấu trúc và siết chặt quyền lực", phó giáo sư Golkar nói.

Bất chấp những cảnh báo từ Tổng thống Trump, Iran đã bầu Mojtaba Khamenei, con trai ông Ali Khamenei và có lập trường thậm chí cứng rắn hơn cả cha, làm tân Lãnh tụ Tối cao. Ông Mojtaba sau đó tiếp tục chọn những người cứng rắn trong IRGC làm cố vấn thân cận cho mình.

"Chế độ này cứng rắn hơn, ít sẵn sàng thỏa hiệp hơn và thể hiện sự gắn kết công khai hơn với IRGC", Mona Yacoubian, giám đốc chương trình Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định. "Các đòn hạ sát loạt lãnh đạo Iran không dẫn đến bất kỳ sự thay đổi sâu sắc nào về việc ai mới là người nắm quyền, cũng như lập trường của họ đối với Mỹ".

Điều này khiến triển vọng đàm phán trở nên phức tạp hơn. Những quan chức có xu hướng thực dụng hoặc có khả năng dung hòa giữa ý thức hệ và lợi ích quốc gia đã bị gạt ra bên lề hoặc thiệt mạng trong các cuộc không kích.

Khi những tiếng nói ôn hòa biến mất, không gian cho thỏa hiệp cũng bị thu hẹp lại. Ngay cả khi đàm phán diễn ra, khả năng đạt thỏa thuận linh hoạt cũng rất hạn chế. Thậm chí, xung đột có thể tiếp tục leo thang thông qua các lực lượng ủy nhiệm.

IRGC đã đe dọa cùng lực lượng Houthi ở Yemen mở rộng chiến sự sang eo biển Bab al-Mandab, đồng thời công bố danh sách các cơ sở năng lượng trong khu vực mà họ có thể nhắm tới nếu Mỹ tiếp tục tấn công.

"Họ sẵn sàng cho kiểu chiến tranh này", ông Golkar nói, thêm rằng hệ thống của Iran được thiết kế để tồn tại trong điều kiện chiến tranh kéo dài.

Tuy nhiên, niềm tin chiến thắng của Iran không đồng nghĩa với việc họ không phải đối mặt với khó khăn. Nền kinh tế chịu áp lực nặng nề, và dấu hiệu căng thẳng nội bộ đã xuất hiện.

Cựu ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif viết trong bài bình luận đăng trên tạp chí Foreign Affairs rằng nước này đang nắm "thế thượng phong" trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel, nhưng lập luận Tehran cần chấm dứt chiến tranh để tránh thêm thương vong dân sự và thiệt hại cơ sở hạ tầng.

"Iran nên tận dụng lợi thế của mình không phải để tiếp tục chiến đấu mà để tuyên bố chiến thắng và đạt được một thỏa thuận vừa chấm dứt xung đột này vừa ngăn chặn cuộc xung đột tiếp theo", ông Zarif viết hôm 2/4.

"Iran nên đề xuất áp đặt các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của mình và mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc chấm dứt toàn bộ các lệnh trừng phạt. Thỏa thuận này Washington trước đây không chấp nhận, nhưng giờ có thể sẽ cân nhắc", cựu ngoại trưởng cho biết.

VietBF@sưu tập

Giữa lúc nước Mỹ trải qua những biến động ngân sách và các cuộc tranh luận không hồi kết về vai trò của chính phủ, một đề xuất mới từ Tổng thống Donald Trump đang làm dậy sóng dư luận: chuyển giao dần công tác kiểm tra an ninh sân bay – vốn do liên bang đảm trách – sang tay các công ty tư nhân. Một bước đi tưởng như chỉ là “cải tổ kỹ thuật”, nhưng thực chất lại chạm đến cốt lõi của hai chữ “an ninh” và “niềm tin” trong ngành hàng không.

Theo bản đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027, chính quyền Trump muốn đẩy mạnh việc tư nhân hóa lực lượng kiểm tra an ninh tại sân bay, thông qua chương trình có tên Screening Partnership Program (SPP). Đây không phải là ý tưởng mới, nhưng lần này, nó được đặt trong bối cảnh đặc biệt: các sân bay Mỹ vừa trải qua tình trạng quá tải nghiêm trọng do chính phủ đóng cửa một phần, khiến nhiều nhân viên TSA không được trả lương, kéo theo hàng dài hành khách chờ đợi mệt mỏi.

Người xưa có câu: “Lửa thử vàng, gian nan thử sức.” Chính trong thời điểm khó khăn ấy, mô hình tư nhân lại nổi lên như một lựa chọn đáng chú ý. Khoảng 20 sân bay tại Mỹ hiện đã sử dụng lực lượng an ninh tư nhân – trong đó có những cái tên lớn như San Francisco International hay Kansas City International. Và điều đáng nói là các sân bay này gần như không bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng trả lương vừa qua. Nhân viên vẫn làm việc bình thường, hệ thống vận hành trơn tru, hành khách không phải xếp hàng dài dằng dặc.

Chính quyền Trump cho rằng việc mở rộng mô hình này có thể giúp tiết kiệm khoảng 52 triệu USD, đồng thời mở ra một hướng cải tổ cho một cơ quan liên bang mà họ cho là “gặp nhiều vấn đề”. Xa hơn nữa, các tài liệu chính sách còn ước tính mức tiết kiệm có thể lên tới 15% đến 20% chi phí, thậm chí cao hơn, nếu triển khai rộng rãi trên toàn quốc.

Tuy nhiên, câu chuyện không đơn giản chỉ là tiền bạc. “Tiền nào của nấy” – câu tục ngữ tưởng chừng giản đơn nhưng lại mang ý nghĩa sâu xa trong trường hợp này. Các công ty tư nhân, dù được trả tiền từ ngân sách liên bang, vẫn hoạt động theo nguyên tắc lợi nhuận. Và đây chính là điểm khiến nhiều người lo ngại.

Liên đoàn Nhân viên Chính phủ Mỹ (AFGE), đại diện cho khoảng 47.000 nhân viên TSA, đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Họ cho rằng việc giao an ninh sân bay cho khu vực tư nhân có thể dẫn đến tình trạng cắt giảm chi phí bằng mọi giá: thuê ít nhân viên hơn, trả lương thấp hơn, và cuối cùng là ảnh hưởng đến chất lượng kiểm tra an ninh.

Một lãnh đạo công đoàn thẳng thắn nhận định: việc tư nhân hóa “không liên quan gì đến an toàn, mà chỉ là câu chuyện kiếm lợi nhuận”. Và nỗi lo này không phải không có cơ sở. Trước sự kiện 11/9/2001 – cú sốc làm thay đổi toàn bộ hệ thống an ninh hàng không Mỹ – chính các công ty tư nhân từng đảm trách nhiệm vụ này. Sau đó, chính phủ buộc phải quốc hữu hóa hệ thống kiểm tra để đảm bảo tiêu chuẩn đồng bộ và chặt chẽ hơn.

Dẫu vậy, phe ủng hộ lại đưa ra một lập luận khác: dù là nhân viên liên bang hay tư nhân, tất cả đều phải tuân theo cùng một quy trình, cùng một tiêu chuẩn huấn luyện do TSA đặt ra. Nói cách khác, “người làm có thể khác, nhưng luật chơi không đổi”.

Hơn nữa, các công ty tư nhân có quyền linh hoạt hơn trong việc tuyển dụng và trả lương, từ đó có thể thu hút nhân lực tốt hơn, tránh tình trạng thiếu hụt nhân viên như trong thời gian chính phủ đóng cửa. Trong một thế giới mà tốc độ và hiệu quả ngày càng được đề cao, sự linh hoạt ấy trở thành một lợi thế không thể bỏ qua.

Nhưng câu hỏi lớn vẫn còn đó: liệu có nên đánh đổi sự kiểm soát trực tiếp của nhà nước lấy hiệu quả kinh tế?

“Dục tốc bất đạt” – muốn đi nhanh mà không vững, có khi lại vấp ngã. Việc tư nhân hóa an ninh sân bay, nếu không được kiểm soát chặt chẽ, có thể mở ra những lỗ hổng khó lường. Nhưng ngược lại, nếu giữ nguyên mô hình cũ trong khi hệ thống đang quá tải và thiếu hiệu quả, thì cũng chẳng khác nào “giậm chân tại chỗ”.

Cuộc tranh luận này, suy cho cùng, không chỉ là chuyện của ngành hàng không. Nó phản ánh một câu hỏi lớn hơn về vai trò của chính phủ trong đời sống hiện đại: nên làm tất cả, hay nên giao bớt cho thị trường?

Và như mọi câu chuyện lớn trong lịch sử nước Mỹ, câu trả lời có lẽ sẽ không nằm ở hai cực trắng – đen, mà ở một điểm cân bằng mong manh giữa hiệu quả và an toàn, giữa lợi nhuận và trách nhiệm, giữa tự do và kiểm soát.

“Giữ được lòng người mới giữ được thiên hạ.” Trong ngành hàng không, lòng tin của hành khách chính là “thiên hạ” ấy. Và bất kỳ cải cách nào, dù mang danh tiết kiệm hay hiện đại hóa, nếu làm lung lay niềm tin đó, thì cái giá phải trả có thể lớn hơn rất nhiều so với vài chục triệu USD ngân sách.

Loạt đám cháy rừng bùng phát tại hạt Riverside và Los Angeles ở miền nam California, khiến giới chức phải yêu cầu sơ tán bắt buộc ở một số khu vực.

Đám cháy Springs bùng lên từ phía đông thành phố Moreno Valley, thuộc hạt Riverside, bang California vào khoảng 11h sáng 3/4 và đến tối cùng ngày đã lan rộng tới khoảng 1.680 ha.

Thành phố Moreno Valley có khoảng 200.000 dân, nằm cách Los Angeles khoảng 100 km về phía đông. Đám cháy lan nhanh tới mức chính quyền hạt Riverside đã ra lệnh sơ tán bắt buộc đối với hàng nghìn người ở thành phố Moreno Valley, nhiều khu vực khác được đặt trong tình trạng sẵn sàng sơ tán.

Deirdre Vickers, sĩ quan Sở Cảnh sát hạt Riverside, cho biết đang hỗ trợ đóng đường tại Hemet và Moreno Valley, trong khi tuyến đường Gilman Springs từ đoạn Alessandro đến Bridge Street đang bị phong tỏa.


Lính cứu hỏa quan sát đám cháy rừng Springs tại Moreno Valley, bang California ngày 3/4. Ảnh: AP

Ngọn lửa bùng phát tại khu vực có nhiều vật liệu dễ cháy, buộc nhiều lực lượng cứu hỏa phải phối hợp ứng phó. Lực lượng cứu hỏa đang triển khai hai máy bay chữa cháy, 23 xe cứu hỏa, hai trực thăng và hai máy ủi, đồng thời yêu cầu thêm nguồn lực hỗ trợ. Tính đến 16h, đám cháy mới được khống chế khoảng 5%.

"Gió là yếu tố gây khó khăn lớn nhất hiện nay", ông Alex Izaguirre, người phát ngôn Cơ quan Phòng cháy chữa cháy California (Cal Fire) hạt Riverside, nói.

Tại hạt Los Angeles, đám cháy Crown bùng phát từ sáng 3/4 và lan ra khoảng 113 ha rừng gần thị trấn Acton, song tình hình đã được kiểm soát vào tối cùng ngày.

Nhà chức trách ban đầu ban hành lệnh sơ tán bắt buộc đối với khu vực phía nam đường Escondido Canyon, phía đông Big Springs, phía bắc Hughes Canyon và Hubbard, cùng phía tây Crown Valley. Lệnh sơ tán đã được dỡ bỏ sau đó, nhưng cảnh báo sơ tán vẫn được duy trì ở Soledad Canyon và Crown Valley.

Đây là hai vụ cháy rừng lớn đầu tiên của mùa xuân sau khi nước Mỹ vừa trải qua mùa đông có lượng mưa lớn và nhiệt độ cao khác thường.

Theo Kyle Wheeler, nhà khí tượng học tại văn phòng San Diego của Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ, các đám cháy lan nhanh do những cơn gió Santa Ana mạnh với vận tốc 48-64 km/h. "Gió mạnh khiến các đám cháy bùng phát nhanh chóng và trở thành những vụ cháy rừng đầu tiên của mùa", ông Wheeler nói.

VietBF@sưu tập

Iran cáo buộc Mỹ - Israel đánh trúng khu vực gần nhà máy Bushehr làm một người chết, sau khi Nga nói sẽ đề nghị ngừng bắn để sơ tán.

Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết trong cuộc tập kích của quân đội Mỹ - Israel vào sáng nay, một quả đạn đã rơi xuống khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở tây nam nước này. Sóng xung kích và mảnh văng đã làm hư hại một trong các công trình hỗ trợ tại nhà máy, khiến một bảo vệ thiệt mạng.

Điều tra sơ bộ cho thấy đòn tập kích không gây thiệt hại đối với các bộ phận chính của nhà máy và cơ sở vẫn có thể hoạt động bình thường. Đây là cuộc tấn công thứ 4 nhằm vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr kể từ đầu xung đột, theo Tasnim.

"Do ở đây có lượng lớn vật liệu phóng xạ, mọi thiệt hại cũng có thể dẫn đến nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân nghiêm trọng, gây ra hậu quả trên diện rộng và không thể khắc phục đối với khu vực", hãng thông tấn Iran cảnh báo.


Nhà máy điện hạt nhân Bushehr nhìn từ vịnh Ba Tư hồi năm 2024. Ảnh: AFP

Sự việc xảy ra một ngày sau khi Alexei Likhachev, lãnh đạo Tập đoàn Nhà nước về Năng lượng nguyên tử Liên bang Nga (Rosatom), hôm 2/4 cho biết Moskva sẽ đề nghị Washington - Tel Aviv ngừng chiến dịch trong lúc sơ tán công dân Nga khỏi nhà máy Bushehr.

Ông cho biết "đợt sơ tán cuối cùng" gồm khoảng 200 người và dự kiến diễn ra vào tuần sau. Quan chức Nga thêm rằng "tối đa 50 tình nguyện viên" sẽ ở lại nhà máy sau đó, nhằm duy trì hoạt động máy móc, công trường và các cơ sở khác.

Mỹ và Israel chưa đưa ra bình luận về thông tin.

Nhà máy Bushehr được xây dựng với sự hỗ trợ của tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom tại Nga và hòa vào lưới điện quốc gia từ năm 2011. Đây là nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động ở Iran, có tổng công suất khoảng 1.000 megawatt.

Nhân viên Rosatom đang làm việc tại đây để xây thêm các lò phản ứng mới. Theo hãng thông tấn Interfax, còn khoảng 320 chuyên gia Nga ở lại nhà máy tính đến cuối tuần trước, trong khi hơn 400 người đã được sơ tán.

Tổng thống Donald Trump hôm 30/3 dọa sẽ ra lệnh phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không chấp nhận thỏa thuận với Mỹ.

VietBF@sưu tập