Nhiều người thức dậy với nhu cầu cấp thiết phải uống một tách cà phê, nhưng có thể bạn chưa biết rằng có những thời điểm tốt hơn là không nên uống. Thực tế, bạn có thể đang gây hại nhiều hơn lợi cho cơ thể, bởi thời điểm uống cà phê có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe.

Rojina Shams Nateri, dược sĩ tại Nhà thuốc Roseway Labs (Anh), giải thích rằng việc uống cà phê ngay khi vừa thức dậy, trước khi uống nước, sẽ làm tình trạng mất nước sau một đêm trở nên tồi tệ hơn và đi ngược lại cơ chế sinh học tự nhiên của cơ thể.

Cortisol là hormone giúp cơ thể tỉnh táo, thường đạt đỉnh khoảng 30 đến 60 phút sau khi thức dậy. Cô cho biết nếu bạn nạp caffeine trước khi hormone này kịp phát huy tác dụng, bạn sẽ làm rối loạn hệ điều hòa tự nhiên của cơ thể.

Cô cũng cho biết caffeine có thể gây xáo trộn hormone. Thực tế, có một “thời điểm lý tưởng” để uống cà phê nếu bạn muốn tận dụng tối đa lợi ích của nó.

Chọn đúng thời điểm uống cà phê sẽ giúp bảo vệ sức khỏe.

Chia sẻ lời khuyên chuyên môn, Rojina nói: “Cơ thể dung nạp cà phê tốt hơn nếu uống sau khi thức dậy từ 60 đến 90 phút, vì lúc đó chức năng tuyến thượng thận đã ổn định, giúp caffeine được sử dụng hiệu quả và hợp lý hơn.”

Tuy nhiên, cô cũng cảnh báo rằng không chỉ cà phê là vấn đề. Một số xu hướng được cho là “lành mạnh” cũng nên tránh.

Ví dụ, bữa sáng nhiều đường nhưng ít protein có thể làm rối loạn đường huyết và năng lượng duy trì trong ngày. Tắm nước lạnh có thể kích thích adrenaline, về lâu dài dễ gây kiệt sức, đặc biệt vào mùa đông khi cơ thể đã phải hoạt động nhiều để giữ ấm.

Tập thể dục khi bụng đói có thể làm giảm lượng glucose và glycogen, khiến cơ thể thêm căng thẳng và khiến bạn cảm thấy mệt mỏi thay vì tỉnh táo. Việc kiểm tra email ngay khi vừa thức dậy cũng kích thích tăng dopamine sớm, dẫn đến mệt mỏi tinh thần.
Cách tốt nhất để bắt đầu ngày mới

Để có năng lượng ổn định và bền vững hơn, Rojina khuyến nghị nên có một buổi sáng chậm rãi. Cô nói: “Hãy bắt đầu bằng việc uống nước trước khi uống cà phê để bù nước cho cơ thể. Hạn chế tiếp xúc với màn hình trong giờ đầu tiên và cố gắng đón ánh sáng tự nhiên buổi sáng, ví dụ bằng cách đi bộ, để hỗ trợ nhịp sinh học.”

Cô cũng khuyên nên xét nghiệm trước khi sử dụng thực phẩm bổ sung: “Vitamin B12, sắt và magie đều tốt nhưng cần dựa trên kết quả xét nghiệm máu để đảm bảo mang lại lợi ích thực sự.”

“Magie thường phù hợp để dùng vào buổi tối hơn là để tăng năng lượng ngay lập tức.”

Tóm lại, việc uống cà phê trước 9 giờ sáng có thể là lý do khiến bạn kiệt sức vào 3 giờ chiều. Nếu bạn trì hoãn việc uống cà phê, cơ thể sẽ có thời gian để mức cortisol tự nhiên (hormone căng thẳng) đạt đỉnh và giảm xuống, giúp tránh cảm giác bồn chồn quá mức và để caffeine mang lại nguồn năng lượng hiệu quả, tự nhiên hơn.

Chưa kể, uống cà phê khi bụng đói ngay sau khi thức dậy có thể làm tăng độ axit trong dạ dày, dẫn đến trào ngược axit. Do đó, hãy uống nước trước, ăn đủ protein và đợi từ 60 đến 90 phút rồi mới uống cà phê buổi sáng. Bạn sẽ cảm nhận được sự khác biệt vào buổi chiều.

Ông Năm, 50 tuổi, mới đây đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM trong tình trạng đầy bụng, khó tiêu, báo VnExpress đưa tin.

Kết quả xét nghiệm cho thấy men gan của ông Năm 114,7 U/L, cao gấp ba lần so với mức bình thường. Siêu âm và đo độ đàn hồi gan ghi nhận gan có cấu trúc thô, bờ không đều, kèm gan nhiễm mỡ độ 2, xơ gan F4.

BS.CKII Huỳnh Văn Trung, Phó trưởng khoa Nội Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa, chẩn đoán ông Năm bị xơ gan. Lúc này, phần lớn tế bào gan khỏe mạnh đã bị thay thế bởi mô xơ, làm chức năng gan suy giảm rõ rệt. Tuy nhiên, gan vẫn ở giai đoạn còn bù, tức một phần nhỏ tế bào hoạt động được.

Bác sĩ Trung nói với VnExpress: "Theo dõi và kiểm soát chặt chẽ nguyên nhân gây bệnh bây giờ có thể làm chậm hoặc ngăn bệnh tiến triển sang giai đoạn mất bù".

Mất bù là khi gan không đủ khả năng thực hiện các chức năng cơ bản, dễ dẫn đến biến chứng nguy hiểm như cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa, ung thư.

Thói quen xấu cần dừng ngay

Trong quá trình thăm khám, bác sĩ được biết ông Năm thường xuyên uống rượu bia trong 25 năm qua.

Bác sĩ khuyên ông Năm cần ngưng hoàn toàn rượu bia - đây là yếu tố then chốt giúp làm chậm tiến triển của xơ gan và giảm nguy cơ biến chứng. Khi dừng rượu đột ngột, người bệnh có thể gặp hội chứng cai rượu (sảng rượu) với các biểu hiện như bứt rứt, khó chịu, kích thích, run tay chân, mất ngủ hoặc lú lẫn. Gia đình cần đồng hành với người bệnh trong giai đoạn này.

Song song đó, ông Năm cần phải được điều trị liên tục, kiểm soát chặt chẽ các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu nhằm giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan. Đồng thời, bệnh nhân cần duy trì vận động thể lực phù hợp với khả năng, tập luyện đều đặn để giảm cân, giảm vòng bụng và cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ. Người bệnh nên tăng cường rau xanh, trái cây tươi, các loại đậu và cá, uống đủ nước mỗi ngày, hạn chế tối đa thực phẩm nhiều chất béo, nhiều đường, thức ăn mặn.
Tác hại của rượu bia với gan

Gan đảm nhận nhiều chức năng quan trọng như thải độc, điều hòa đường huyết, chuyển hóa protein, sản xuất mật. Đây cũng là nơi dự trữ glycogen, vitamin, khoáng chất. Khi uống rượu bia, hơn 90% lượng cồn đi vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa, tạo ra acetaldehyde - một chất độc trung gian có khả năng gây tổn thương trực tiếp tế bào gan. Uống rượu bia thường xuyên, gan phải làm việc quá tải, lâu dần dẫn đến viêm gan, gan nhiễm mỡ và có thể tiến triển thành xơ gan hay ung thư gan.

Ở những người uống nhiều rượu bia kéo dài, tổn thương gan thường tiến triển theo ba giai đoạn chính: gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan. Khi đã đến giai đoạn xơ gan, cấu trúc gan bị phá hủy và thay thế bằng mô xơ, làm khả năng tự phục hồi của gan giảm đi rõ rệt.

Hai triệu chứng khiến bạn mất ngủ vào ban đêm có thể là dấu hiệu cảnh báo của một căn bệnh nguy hiểm. Nếu bạn thường xuyên gặp phải những vấn đề không rõ nguyên nhân này, chúng có thể là dấu hiệu của ung thư.

Theo tổ chức từ thiện Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh (Cancer Research UK), mất ngủ và đổ mồ hôi đêm nhiều có thể là triệu chứng của ung thư. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nhiều người gặp phải các vấn đề này nhưng không bị ung thư – vì chúng có rất nhiều nguyên nhân khác nhau.

Nhưng nếu bạn nhận thấy điều gì đó không bình thường đối với bản thân, chẳng hạn như đột ngột bị mất ngủ hoặc đổ mồ hôi ban đêm, bạn nên tìm kiếm sự trợ giúp y tế.

Tổ chức này cho biết: “Hãy lắng nghe cơ thể và trao đổi với bác sĩ nếu bạn nhận thấy bất cứ điều gì không bình thường đối với mình. Vì có rất nhiều dấu hiệu và triệu chứng của ung thư nên không thể nhớ hết tất cả.”

“Đó là lý do tại sao điều quan trọng là bạn cần biết điều gì là bình thường đối với mình và nói chuyện với bác sĩ nếu nhận thấy bất kỳ thay đổi bất thường nào hoặc điều gì đó không biến mất. Điều này có thể giúp chẩn đoán ung thư ở giai đoạn sớm, khi việc điều trị có nhiều khả năng thành công hơn.”

Đổ mồ hôi đêm nhiều

Việc đổ mồ hôi một chút vào ban đêm không phải là hiếm. Điều này có thể do nhiệt độ hoặc do ngủ cạnh người khác.

Tuy nhiên, tổ chức từ thiện này khuyến cáo mọi người nên tìm lời khuyên nếu họ bị “đổ mồ hôi đêm rất nhiều, ướt đẫm”, hoặc sốt không rõ nguyên nhân. Họ cho biết: “Đổ mồ hôi vào ban đêm hoặc bị sốt cao có thể do nhiễm trùng hoặc là tác dụng phụ của một số loại thuốc.”

“Tình trạng này cũng thường xảy ra ở phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh. Nhưng hãy trao đổi với bác sĩ nếu bạn bị đổ mồ hôi đêm rất nhiều, ướt đẫm, hoặc sốt không rõ nguyên nhân.”

Một số loại ung thư, chẳng hạn như ung thư hạch, có thể tự gây ra tình trạng đổ mồ hôi. Ngoài ra, đây cũng có thể là tác dụng phụ của thuốc hoặc do nhiễm trùng.

Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cũng cảnh báo rằng đổ mồ hôi nhiều có thể là một triệu chứng tiềm ẩn của ung thư. Họ mô tả điều này là: “Đổ mồ hôi nhiều (đặc biệt là vào ban đêm) hoặc sốt cao kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.”

Mất ngủ

Mất ngủ, hay khó ngủ, là khi bạn gặp khó khăn trong việc đi vào giấc ngủ và duy trì giấc ngủ vào ban đêm, cũng như thức dậy quá sớm vào buổi sáng. NHS cho biết cứ ba người thì có một người sẽ gặp vấn đề về giấc ngủ ít nhất một lần trong đời.

Tình trạng này có thể do nhiều nguyên nhân như căng thẳng, lo âu, bệnh tật hoặc chấn thương. Và Cancer Research UK liệt kê đây là một triệu chứng tiềm ẩn của ung thư.

Tổ chức này giải thích rằng mất ngủ có thể là kết quả của các triệu chứng khác của ung thư như đau hoặc buồn nôn. Nhưng nó cũng có thể là một trong những tác dụng phụ của việc điều trị hoặc do lo lắng, căng thẳng hay trầm cảm sau khi được chẩn đoán.

Cancer Research UK cho biết: “Hầu hết mọi người đều sẽ trải qua tình trạng mất ngủ vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời. Nó có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau.”

Theo tổ chức này, một số yếu tố có thể gây mất ngủ khi bạn mắc ung thư bao gồm:

- Các triệu chứng do ung thư gây ra (chẳng hạn như đau hoặc buồn nôn)

- Tác dụng phụ của việc điều trị

- Lo lắng, căng thẳng hoặc trầm cảm

“Tình trạng mất ngủ thường xuyên có thể ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày,” họ cho biết. “Bạn có thể cảm thấy rất mệt mỏi, thiếu năng lượng. Bạn cũng có thể khó tập trung, dễ cáu gắt và cảm thấy không thể đối phó.”

Theo Cancer Research UK, các triệu chứng chung khác của ung thư bao gồm:

- Mệt mỏi

- Chảy máu hoặc bầm tím không rõ nguyên nhân

- Đau hoặc nhức không rõ nguyên nhân

- Sụt cân không rõ nguyên nhân

- Xuất hiện khối u hoặc sưng bất thường ở bất kỳ đâu

Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào không rõ nguyên nhân, bạn nên trao đổi với bác sĩ đa khoa.

Rau củ rất cần thiết trong chế độ ăn uống cân bằng. Ăn không đủ rau củ, trong khi lại ăn quá nhiều thịt, thực phẩm chế biến sẵn… là những vấn đề dinh dưỡng phổ biến ở người trẻ hiện đại. Một số loại rau chẳng hề “hiếm có khó tìm” nhưng lại cùng lúc tốt cho nhiều cơ quan, bộ phận trong cơ thể. Nhất là với dạ dày, gan... và còn có thể phòng chống ung thư nếu ăn đúng cách.

Nếu muốn khỏe đẹp chỉ bằng cách ăn uống, ra chợ hay đi siêu thị thấy 3 loại rau dưới đây nhớ mua về nhà nhé:
1. Bông cải xanh (súp lơ xanh)

Bông cải xanh là một trong những loại rau quyền năng nhất trong việc bảo vệ sức khỏe. Theo nghiên cứu của Bệnh viện Johns Hopkins tại Mỹ, loại rau này chứa sulforaphane có đặc tính kháng khuẩn cực mạnh, đặc biệt là vi khuẩn HP gây viêm loét dạ dày.

Hợp chất glucoraphanin và diindolylmethane trong bông cải xanh không chỉ hỗ trợ giải độc gan, giảm mỡ gan mà còn liên quan trực tiếp đến đặc tính chống ung thư. Các hoạt chất này giúp ngăn chặn sự phá hủy DNA của tế bào và làm chậm sự phát triển của các khối u ác tính, biến bông cải xanh thành thực phẩm vàng để phòng ngừa ung thư dạ dày, ung thư vú và ung thư gan.

Về thị lực, mức độ cao của carotenoid lutein và zeaxanthin giúp chống lại chứng thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể. Bông cải xanh cũng rất giàu vitamin C và vitamin A, giúp giảm mỏi mắt, khô mắt và duy trì thị lực sắc bén cho người sử dụng thường xuyên.
2. Rau chân vịt

Rau chân vịt còn có nhiều tên gọi khác như rau bina hay cải bó xôi. Đây là loại rau lá xanh sở hữu hàm lượng dinh dưỡng vượt trội, mang lại lợi ích toàn diện cho cơ thể.

Hàm lượng glutathione dồi dào trong loại rau này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hoạt động của các men giải độc gan. Bên cạnh đó, chất chlorophyll hỗ trợ trung hòa kim loại nặng, giúp thanh lọc gan hiệu quả. Các chất chống oxy hóa như vitamin A, C, K giúp đẩy lùi gốc tự do, hỗ trợ chữa lành tổn thương cho người xơ gan.

Đối với dạ dày, rau chân vịt rất giàu chất xơ, vitamin A, vitamin C, axit folic, sắt và canxi. Việc tiêu thụ loại rau này giúp bảo vệ niêm mạc, giảm nguy cơ viêm loét và cải thiện chức năng tiêu hóa cho người bị trào ngược. Đặc biệt, sự kết hợp giữa các hợp chất flavonoid và carotenoid trong rau chân vịt tạo nên khả năng kháng viêm mạnh mẽ, giúp ngăn chặn sự hình thành của các tế bào ác tính tại đường tiêu hóa, góp phần phòng ngừa ung thư dạ dày và đại trực tràng.

Ngoài ra, nghiên cứu từ Đại học Cambridge (Anh) đã chứng minh rau chân vịt cung cấp beta carotene, lutein và xanthene, giúp ngăn ngừa tình trạng thiếu hụt vitamin a, loét giác mạc và khô mắt.
3. Cà rốt.

Cà rốt từ lâu đã nổi tiếng là thực phẩm hàng đầu cho thị lực nhờ chứa nhiều caroten, chất này khi vào cơ thể sẽ chuyển thành vitamin a giúp tăng cường chức năng võng mạc. Tuy nhiên, bạn chỉ nên ăn khoảng 2 đến 3 lần mỗi tuần để tránh gây vàng da.

Với dạ dày, cà rốt được coi là thực phẩm hỗ trợ điều trị đau dạ dày tốt nhất nhờ khả năng sửa chữa niêm mạc bị ảnh hưởng bởi axit dư thừa, kiểm soát triệu chứng nóng rát và trào ngược. Sự hiện diện của các hợp chất chống oxy hóa như polyacetylene trong cà rốt còn được các nhà khoa học đánh giá cao trong việc ức chế sự phát triển của khối u, giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư liên quan đến hệ tiêu hóa.

Đối với lá gan, cà rốt chứa flavonoid, beta carotene và glutathione, giúp gan thải độc và tăng cường chức năng chuyển hóa. Việc bổ sung vitamin A từ cà rốt còn giúp phòng ngừa thiếu máu, đảm bảo các cơ quan trong cơ thể luôn nhận đủ dưỡng chất để hoạt động ổn định.

Nguồn và ảnh: Baidu Health, Cancer123, Eat This

Không phải thực phẩm đắt tiền, cũng không phải phương pháp y học phức tạp, thứ được các nhà khoa học nhắc đến lại là một thói quen rất riêng tư - điều mà hầu hết nam giới đều từng làm, nhưng ít ai nghĩ nó lại liên quan đến tuổi thọ và nguy cơ ung thư.
Một con số gây chú ý: 21 lần/tháng

Một nghiên cứu lớn được công bố trên tạp chí European Urology đã theo dõi hơn 32.000 nam giới trong suốt 18 năm. Kết quả cho thấy: Những người có tần suất xuất tinh cao hơn có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn đáng kể.

Đặc biệt, nhóm đạt khoảng 21 lần mỗi tháng giảm tới 20% nguy cơ mắc bệnh so với nhóm chỉ xuất tinh từ 4-7 lần/tháng.

Con số này ngay lập tức gây chú ý, không chỉ vì tính cụ thể, mà còn vì nó chạm đến một vấn đề vốn được coi là "nhạy cảm".

Trong bối cảnh các nhà khoa học cảnh báo số ca tử vong do ung thư tuyến tiền liệt có thể tăng gấp đôi trong 20 năm tới, phát hiện này càng trở nên đáng quan tâm.
Vì sao lại có mối liên hệ này?

Câu trả lời thật ra vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng.

Tuy nhiên, một giả thuyết được nhiều chuyên gia nhắc đến là, việc làm này có thể giúp "làm sạch" tuyến tiền liệt, loại bỏ những chất có hại tích tụ trong tinh dịch theo thời gian.

Một số ý kiến khác lại cho rằng, những người có tần suất đều đặn thường cũng có lối sống năng động, ít stress hơn, ngủ tốt hơn và chính những yếu tố này góp phần giảm nguy cơ bệnh tật.

Nói cách khác, đây có thể không chỉ là câu chuyện của một hành động đơn lẻ, mà là dấu hiệu của một trạng thái sức khỏe tổng thể tốt hơn.

Tuy vậy, điều quan trọng là không nên hiểu theo hướng cực đoan. Không có một "con số bắt buộc" nào áp dụng cho tất cả mọi người. Tần suất phù hợp còn phụ thuộc vào thể trạng, tuổi tác và nhu cầu cá nhân.
Những điều nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe nam giới

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng nhắc đến những thói quen tưởng chừng đơn giản nhưng lại đóng vai trò quan trọng:

Uống đủ nước để duy trì lưu thông máu

Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ mỗi ngày

Ngủ đủ giấc để cân bằng hormone

Những điều này không "ồn ào", nhưng lại là nền tảng âm thầm quyết định sức khỏe lâu dài.

Ung thư tuyến tiền liệt: Căn bệnh thầm lặng

Tuyến tiền liệt là một cơ quan nhỏ, nằm dưới bàng quang, có vai trò sản xuất tinh dịch. Khi các tế bào tại đây phát triển mất kiểm soát, ung thư có thể hình thành.

Điều đáng nói là bệnh thường tiến triển âm thầm. Có những trường hợp phát triển rất chậm, không gây triệu chứng rõ rệt. Nhưng cũng có những trường hợp tiến triển nhanh và nguy hiểm nếu không phát hiện sớm.

Theo thống kê, cứ khoảng 8 nam giới thì có 1 người có nguy cơ mắc bệnh trong suốt cuộc đời. Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm tuổi tác (đặc biệt sau 50), tiền sử gia đình và yếu tố di truyền.

Có những thứ tưởng chừng rất riêng tư, rất "đời thường", lại có thể liên quan đến những vấn đề sức khỏe lớn hơn nhiều.

Và đôi khi, chăm sóc cơ thể không phải là làm điều gì đó quá phức tạp, mà là hiểu đúng – và duy trì những nhịp sinh học tự nhiên một cách khoa học.

Làm việc dưới quyền sếp tồi, điều này không chỉ khiến nhân viên gặp khó khăn trong công việc mà còn gây ra nỗi ám ảnh mang tên "ác mộng đêm Chủ nhật" vì sợ thứ Hai phải đi làm. Ngoài tổn thương tinh thần, theo chuyên gia tâm lý, các sếp mắc hội chứng ái kỷ, tự cao tự đại còn có khả năng gây ra những tổn hại sức khỏe thể chất cho nhân viên.

Chuyên gia tâm lý người Mỹ Melissa Croy, người chuyên trị liệu các tổn thương do lạm dụng ái kỷ, cho biết những vị sếp này thường xuất hiện với vẻ ngoài đầy lôi cuốn, tử tế và có vẻ rất đồng điệu với các giá trị của nhân viên. Tuy nhiên, đó thực chất là một chiến thuật có tính toán.

Họ thường tìm hiểu điểm yếu, ưu tiên và giá trị sống của nhân viên nhưng không phải để thấu hiểu, mà để biến chúng thành vũ khí tấn công trong tương lai. Những dấu hiệu nhận biết sếp ái kỷ bao gồm: Thiếu nhạy cảm, thích phô trương quan hệ, vi phạm quy tắc công sở, đổ lỗi cho cấp dưới khi thất bại và thường xuyên cướp công trạng lúc thành công.

Khi đã nắm thóp được nhân viên, người sếp bắt đầu gia tăng những lời chỉ trích cực đoan, dần dần phá hủy lòng tự trọng và sự tự tin vào năng lực chuyên môn. Họ đặt ra những kỳ vọng phi thực tế, đòi hỏi chất lượng công việc không thể đạt tới và những thời hạn (deadline) bất khả thi.

Sự ngược đãi thường xuyên từ người sếp ái kỷ sẽ bào mòn sức khỏe tinh thần, tích tụ căng thẳng kéo dài. Nếu tình trạng này không được ngăn chặn, nó có thể dẫn đến rối loạn căng thẳng sau sang chấn mãn tính (PTSD).

Hệ quả của PTSD rất nặng nề, bao gồm mất điều hòa hệ thần kinh, dễ cáu gắt, lo âu xã hội, cảm giác tuyệt vọng và làm tăng nguy cơ tự làm hại bản thân. Đáng lo ngại hơn, những áp lực tâm lý này không dừng lại ở nơi làm việc mà theo nhân viên về tận nhà, biểu hiện trực tiếp qua các triệu chứng thể chất rõ rệt.

Nhân viên bị sang chấn dễ rối loạn giấc ngủ, gặp ác mộng, khó ngủ hoặc ngủ quá nhiều. Bên cạnh đó, họ còn dễ mắc các vấn đề về tim mạch như nhịp tim tăng nhanh, đau thắt ngực, chóng mặt, đi kèm nguy cơ cao về huyết áp và các bệnh lý tim mạch.

Ngoài ra do thường xuyên rơi vào trạng thái lo âu, "chiến đấu" với sếp, nhân viên dễ bị đổ mồ hôi không kiểm soát, khó thở. Nguy hiểm hơn là các vấn đề về cơ xương khớp như đau khớp, nhức đầu, căng cơ và làm trầm trọng thêm các cơn đau mãn tính sẵn có. Thậm chí, hệ tiêu hóa cũng bị đình trệ, khiến họ thường xuyên buồn nôn, tiêu chảy, đầy hơi và đau dạ dày.

Vì cơ thể con người không thể duy trì trạng thái hoảng loạn liên tục, chuyên gia Croy nhấn mạnh việc đưa hệ thần kinh trở lại trạng thái nghỉ ngơi là điều sống còn để phục hồi.

Lời khuyên cho những nhân viên đang trong hoàn cảnh này là hãy nỗ lực duy trì các mối quan hệ cá nhân ngoài công việc, tìm lại sự cân bằng giữa đời sống và sự nghiệp. Việc tham gia vào các hoạt động yêu thích sẽ giúp tự thân kết nối lại với giá trị cốt lõi và bản sắc của chính mình.

Ngoài ra, tập thể dục thường xuyên cũng giúp giảm căng thẳng hiệu quả. Đồng thời, người nhân viên cũng nên thực hành xây dựng lại lòng tự trọng và sự tự tin, tạo động lực để thay đổi hoàn cảnh hiện tại và thoát khỏi tầm ảnh hưởng độc hại của người sếp ái kỷ.

Khi nhắc đến những thức uống phổ biến nhất toàn cầu, trà, cà phê và ca cao gần như luôn đứng đầu danh sách. Từ buổi sáng khởi đầu bằng một tách cà phê, buổi chiều thư giãn với trà, cho đến những thanh sô-cô-la đen trong đêm muộn, ba loại nguyên liệu này đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hiện đại. Tuy nhiên, điểm chung đáng chú ý của chúng lại nằm ở vị đắng, một đặc tính vốn dĩ trong tự nhiên thường gắn liền với cảnh báo nguy hiểm.

Theo các nghiên cứu về sinh học thực vật, vị đắng của trà, cà phê và ca cao không phải là sự ngẫu nhiên, mà là kết quả của quá trình tiến hóa lâu dài. Trong môi trường tự nhiên, các loài cây này phải đối mặt với vô số mối đe dọa từ côn trùng và động vật ăn lá, ăn hạt. Để tồn tại, chúng phát triển một hệ thống phòng vệ hóa học bằng cách sản sinh ra các hợp chất alkaloid như caffeine, theophylline và theobromine.

Những hợp chất này có đặc điểm chung là vị đắng và khả năng gây kích thích sinh học. Đối với nhiều loài động vật, chúng không chỉ khó chịu mà còn có thể gây độc nhẹ, từ đó giúp cây giảm nguy cơ bị tiêu thụ. Có thể nói, vị đắng ban đầu là một “tín hiệu cảnh báo”, một cách để thực vật nói với thế giới rằng chúng không phải là thức ăn dễ chịu.

Tuy nhiên, con người lại đi theo một con đường hoàn toàn khác. Thay vì né tránh, tổ tiên loài người đã thử nghiệm và dần chấp nhận những thực vật này. Trong nhiều nền văn minh cổ đại, trà và ca cao ban đầu được sử dụng như dược liệu hoặc trong các nghi lễ tôn giáo. Ở Trung Quốc, trà được ghi nhận như một loại thảo dược giúp thanh nhiệt và giải độc. Tại Trung Mỹ, ca cao từng là thức uống thiêng liêng gắn liền với tầng lớp quý tộc và các nghi thức tôn giáo.

Điểm mấu chốt khiến con người tiếp tục sử dụng các loại đồ uống này nằm ở tác động sinh lý đặc biệt của chúng. Caffeine và theobromine có khả năng tác động trực tiếp lên hệ thần kinh, giúp giảm cảm giác mệt mỏi và tăng sự tỉnh táo. Khi tiêu thụ, các hợp chất này chặn các thụ thể gây buồn ngủ trong não và kích thích giải phóng dopamine, mang lại cảm giác dễ chịu.

Chính cơ chế này đã khiến con người dần liên kết vị đắng với những trải nghiệm tích cực. Thay vì là dấu hiệu của độc tố, vị đắng trở thành tín hiệu của sự tỉnh táo và năng lượng. Đây là một ví dụ điển hình của quá trình “tái lập trình” trong não bộ, nơi trải nghiệm và học hỏi có thể thay đổi phản ứng bản năng.

Song song với đó, con người không ngừng tìm cách “thuần hóa” vị đắng. Qua hàng thế kỷ, các phương pháp chế biến như lên men, rang, sấy và nghiền đã được phát triển nhằm biến đổi thành phần hóa học của nguyên liệu. Những quá trình này không chỉ làm giảm độ đắng gắt mà còn tạo ra hàng loạt hợp chất hương thơm mới.

Kết quả là, vị đắng không còn đứng độc lập mà trở thành nền tảng cho một hệ thống hương vị phức tạp. Trong một tách cà phê, người thưởng thức có thể cảm nhận được hương trái cây, caramel, thậm chí là chocolate. Trong trà, vị đắng nhẹ kết hợp với hậu vị ngọt tạo nên trải nghiệm “hồi cam” đặc trưng. Với ca cao, vị đắng ban đầu được cân bằng bởi độ béo và ngọt, tạo nên sự hài hòa.

Không chỉ dừng lại ở khía cạnh sinh học và ẩm thực, vị đắng của ba loại đồ uống này còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Tại phương Đông, trà không chỉ là thức uống mà còn là biểu tượng của triết lý sống, gắn liền với sự tĩnh tại và cân bằng. Khái niệm “khổ tận cam lai” phản ánh rõ nét cách con người cảm nhận và lý giải vị đắng.

Trong khi đó, tại phương Tây, cà phê gắn liền với sự phát triển của các không gian trí thức. Các quán cà phê từng là nơi gặp gỡ của giới học giả, nơi các ý tưởng được trao đổi và tranh luận. Ca cao, từ một thức uống nghi lễ, đã trở thành biểu tượng của sự hưởng thụ và an ủi trong đời sống hiện đại.

Theo thời gian, trà, cà phê và ca cao đã vượt qua vai trò của một loại thực phẩm hay đồ uống thông thường. Chúng trở thành một phần của văn hóa toàn cầu, gắn liền với thói quen sinh hoạt, giao tiếp xã hội và cả bản sắc của nhiều quốc gia.

Sự phổ biến của chúng cũng cho thấy một nghịch lý thú vị: con người không chỉ học cách chấp nhận mà còn yêu thích những gì từng được xem là khó chịu. Từ một cơ chế tự vệ của thực vật, vị đắng đã được chuyển hóa thành một trải nghiệm tinh tế, thậm chí gây nghiện.

Nhìn từ góc độ khoa học, câu chuyện này phản ánh khả năng thích nghi đáng kinh ngạc của con người. Từ việc nhận diện nguy hiểm đến việc khai thác lợi ích, chúng ta đã biến một tín hiệu cảnh báo thành một phần không thể thiếu của cuộc sống.

Và có lẽ, chính trong vị đắng ấy, con người tìm thấy không chỉ sự tỉnh táo, mà còn là một trải nghiệm văn hóa, một thói quen xã hội và một minh chứng cho hành trình tiến hóa chung giữa con người và tự nhiên.

Có một nghịch lý rất lạ: Càng lớn tuổi, con người càng sẵn sàng chi tiền cho đủ loại thực phẩm chức năng, thuốc bổ, thậm chí là những liệu pháp đắt đỏ với hy vọng kéo dài tuổi thọ.

Nhưng điều đáng nói là, những người sống thọ thực sự lại thường không phụ thuộc vào những thứ đó. Họ có những "bí quyết" rất đơn giản. Đơn giản đến mức nhiều người… bỏ qua.

Và trớ trêu thay, 3 "loại thuốc trường thọ" tốt nhất trên thế giới lại hoàn toàn miễn phí.
"Thuốc" đầu tiên: Uống nước - thứ ai cũng làm nhưng rất ít người làm đúng

Một người trung niên từng chia sẻ rằng anh luôn cảm thấy mệt mỏi, da xấu đi, thậm chí hay đau đầu vô cớ. Anh nghĩ mình thiếu chất, bắt đầu uống đủ loại vitamin.

Nhưng sau khi đi khám, bác sĩ chỉ nói một câu rất đơn giản: "Bạn đang thiếu nước".

Nghe có vẻ khó tin, nhưng thực tế, rất nhiều vấn đề sức khỏe bắt đầu từ việc cơ thể không được cung cấp đủ nước.

Khi thiếu nước:

Máu trở nên đặc hơn

Tuần hoàn kém đi

Các cơ quan hoạt động ì ạch

Lâu dần, cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi mãn tính, thậm chí làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.

Đáng nói hơn, càng lớn tuổi, cảm giác khát càng "kém nhạy", khiến nhiều người không nhận ra mình đang thiếu nước.

Một thói quen nhỏ như uống nước đúng và đủ mỗi ngày có thể âm thầm bảo vệ cơ thể theo cách mà không một loại thuốc đắt tiền nào thay thế được.

4 thời điểm "vàng" nên uống nước mỗi ngày

- Sau khi thức dậy buổi sáng: Một cốc nước giúp làm ẩm ruột, hỗ trợ nhuận tràng.

- Sau giấc ngủ trưa: Trong khoảng 13h-15h, uống một cốc nước (tốt nhất là trà xanh) giúp giảm buồn ngủ và hỗ trợ giảm mỡ máu.

- Trước bữa tối: Giúp "làm sạch" hệ tiết niệu, hỗ trợ thải độc thận và giảm nguy cơ sỏi thận, sỏi mật.

- Trước khi đi ngủ: Giúp làm loãng máu, giảm nguy cơ các bệnh tim mạch như nhồi máu cơ tim.
"Thuốc" thứ hai: Ngủ đủ thứ bị đánh đổi nhiều nhất trong cuộc sống hiện đại

Bạn có bao giờ để ý không?

Chúng ta sẵn sàng thức khuya để làm việc, lướt điện thoại, xem phim… nhưng lại rất tiếc vài tiếng ngủ.

Một người phụ nữ ngoài 40 từng nói rằng cô cảm thấy mình "xuống sắc" nhanh chóng chỉ trong vài năm: da xỉn màu, dễ cáu gắt, trí nhớ giảm.

Sau tất cả, cô nhận ra một điều rất đơn giản:

Cô đã ngủ quá ít trong suốt thời gian dài.

Giấc ngủ không chỉ là nghỉ ngơi. Đó là lúc:

Cơ thể tự sửa chữa

Não bộ "dọn rác"

Nội tiết được cân bằng

Thiếu ngủ kéo dài giống như việc bạn "rút cạn" sức khỏe mỗi ngày mà không hề hay biết. Một giấc ngủ đủ và sâu chính là liều thuốc phục hồi mạnh nhất, nhưng lại là thứ bị hy sinh nhiều nhất.

Muốn ngủ tốt, cần nhớ 3 điều

1. Thời điểm ngủ: Nên đi ngủ trước nửa đêm, tốt nhất trong khoảng 23h-1h. Theo quan niệm y học cổ truyền, đây là thời điểm cơ thể phục hồi tốt nhất.

Nên thức dậy vào khoảng 5h sáng để cơ thể khởi động năng lượng cho ngày mới. Nếu ngủ muộn, có thể bù bằng giấc ngủ ngắn ban ngày.

2. Tư thế ngủ: Tư thế "nằm nghiêng như hình cánh cung" được xem là tốt nhất. Nằm nghiêng bên phải giúp giảm áp lực lên tim, từ đó cơ thể thư giãn hơn.

3. Thời lượng ngủ: Người trên 60 tuổi nên ngủ khoảng 5,5–7 giờ mỗi ngày. Ngủ quá nhiều hoặc quá ít đều có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, thậm chí tăng nguy cơ mắc các bệnh như Alzheimer và tử vong sớm.
"Thuốc" thứ ba: Đi bộ - bài tập đơn giản nhưng bị coi nhẹ

Rất nhiều người nghĩ rằng muốn khỏe thì phải tập gym, phải chạy bộ cường độ cao, phải theo những phương pháp phức tạp.

Nhưng thực tế, những người sống thọ lại có một thói quen rất giản dị: Họ đi bộ mỗi ngày.

Đi bộ không hào nhoáng, không "trend", nhưng lại mang đến lợi ích bền bỉ:

Giúp tim mạch hoạt động tốt hơn

Cải thiện tuần hoàn

Giữ cân nặng ổn định

Giảm nguy cơ bệnh mạn tính

Quan trọng hơn, đó là kiểu vận động mà ai cũng có thể duy trì lâu dài.

Đôi khi, không phải bài tập tốt nhất là bài tập "nặng nhất", mà là bài tập bạn có thể làm đều đặn suốt nhiều năm.

Nhiều người dành cả đời để tìm kiếm "thuốc trường sinh", nhưng lại bỏ qua những điều cơ bản nhất. Trong khi đó, bí quyết sống khỏe - sống lâu thực ra rất rõ ràng: Uống đủ nước; Ngủ đủ giấc; Vận động mỗi ngày.

Không tốn tiền. Không phức tạp. Nhưng lại cần một thứ mà không phải ai cũng có là sự kiên trì. Và có lẽ, đó mới chính là "cái giá" thật sự của tuổi thọ.

Theo như bộ máy cầm quyền của Tehran vẫn duy trì được khả năng vận hành và hoạch định chiến lược trong cuộc xung đột bùng phát từ ngày 28/2, nhưng Iran vẫn duy trì vận hành nhờ cấu trúc quyền lực đa tầng, thích ứng nhanh, cho dù có nhiều lãnh đạo cấp cao thiệt mạng sau các đòn không kích Mỹ - Israel vừa qua.

Lãnh tụ tối cao kỳ cựu của Iran cùng hàng loạt quan chức cấp cao và chỉ huy Vệ binh Cách mạng đã thiệt mạng trong các đợt không kích của Mỹ - Israel. Tuy nhiên, bộ máy cầm quyền của Tehran vẫn duy trì được khả năng vận hành và hoạch định chiến lược trong cuộc xung đột bùng phát từ ngày 28/2.

Được định hình sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979, Iran xây dựng một cấu trúc quyền lực đa tầng, trong đó các thiết chế đan xen và kiểm soát lẫn nhau, cùng hướng tới mục tiêu tối thượng là bảo vệ chế độ thần quyền. Chính điều này giúp hệ thống không phụ thuộc vào một vài cá nhân đơn lẻ, qua đó duy trì khả năng thích ứng ngay cả khi giới lãnh đạo bị tổn thất nặng nề.

Dưới đây là bức tranh về những trung tâm quyền lực và các nhân vật đang nắm vai trò then chốt trong bộ máy lãnh đạo Iran hiện nay.
Tân Lãnh tụ tối cao

Cố Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei – người nắm quyền từ năm 1989 và giữ vai trò quyết định tối cao trong mọi vấn đề chiến lược – đã thiệt mạng trong giai đoạn đầu của cuộc chiến.

Người kế nhiệm là ông Mojtaba Khamenei – con trai ông Khamenei. Đáng chú ý, ông Mojtaba được cho là từng bị thương trong các cuộc không kích và chưa từng xuất hiện công khai kể từ khi nhậm chức, chỉ phát đi hai thông điệp bằng văn bản.

Vệ binh Cách mạng: Trụ cột quyền lực trong thời chiến

Được tổ chức theo mô hình “khảm” với các lớp kế nhiệm đã được chuẩn bị sẵn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) có khả năng duy trì hoạt động ngay cả khi cấp chỉ huy bị sát hại. Mỗi đơn vị có thể vận hành độc lập theo kịch bản định sẵn, giúp đảm bảo tính liên tục trong chỉ huy.

Dù nhiều tướng lĩnh cấp cao đã thiệt mạng, lực lượng này nhanh chóng bổ nhiệm các nhân sự dày dạn kinh nghiệm thay thế, tiếp tục điều hành các hoạt động quân sự phức tạp.

Giới lãnh đạo chính trị: Vai trò duy trì vận hành và đối ngoại

Hệ thống chính trị Iran là sự kết hợp giữa quyền lực tôn giáo và các thiết chế dân cử như tổng thống và quốc hội. Trong bối cảnh hiện nay, các thiết chế này tiếp tục đóng vai trò duy trì hoạt động của nhà nước và xử lý quan hệ đối ngoại.

Cái chết của ông Ali Larijani, cố vấn chủ chốt của lãnh tụ tối cao, được xem là tổn thất lớn, bởi ông là người có khả năng điều phối giữa các trung tâm quyền lực và có kinh nghiệm đàm phán quốc tế. Những nhân vật còn lại dù vẫn có năng lực, song nhiều khả năng mang lập trường cứng rắn hơn, điều có thể ảnh hưởng đến hướng đi chính sách của Iran trong giai đoạn tới.

Những gương mặt quyền lực đáng chú ý:
Esmail Qaani – Chỉ huy lực lượng Qods: người phụ trách mạng lưới lực lượng ủy nhiệm và đồng minh của Iran tại khu vực, kế nhiệm Qassem Soleimani từ năm 2020.

Alireza Tangsiri – Tư lệnh hải quân IRGC: đóng vai trò then chốt trong các động thái chiến lược trên biển, bao gồm việc kiểm soát eo Hormuz.

Mohammad Baqer Qalibaf – Chủ tịch Quốc hội: một trong những chính trị gia có ảnh hưởng lớn nhất còn lại, từng là chỉ huy IRGC và có kinh nghiệm điều hành, đồng thời được cho là tham gia các nỗ lực đàm phán gần đây.

Gholamhossein Mohseni-Ejei – Chánh án: nhân vật theo đường lối cứng rắn, từng giữ vị trí trong ngành tình báo.

Masoud Pezeshkian – Tổng thống: lãnh đạo dân cử cao nhất của Iran hiện nay
Saeed Jalili – Cựu Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia: chính trị gia bảo thủ, nổi tiếng với lập trường cứng rắn trong các cuộc đàm phán hạt nhân.

Abbas Araghchi – Ngoại trưởng: nhà ngoại giao kỳ cựu, giữ vai trò then chốt trong các cuộc đàm phán với phương Tây, cũng như với Nga, Trung Quốc và các nước Trung Đông.

Biết khi nào nên tránh dùng nước nóng sẽ giúp bạn làm sạch hiệu quả hơn và tránh những sai lầm tốn kém. Dưới đây là 7 vật dụng không bao giờ nên được làm sạch bằng nước nóng.

Sàn gỗ cứng và sàn gỗ công nghiệp

Sàn gỗ cứng có khả năng "thở", bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và độ ẩm do tính chất xốp của gỗ. Việc lau chùi sàn bằng nước nóng hoặc hơi nước khiến các "lỗ chân lông" của gỗ mở rộng hơn, dẫn đến cong vênh và hư hỏng vĩnh viễn. Sàn gỗ công nghiệp thậm chí còn dễ bị hư hại do nước nóng hơn vì lõi sợi gỗ - được phủ một lớp in và lớp phủ bảo vệ - có thể bị phồng rộp và biến dạng khi tiếp xúc với quá nhiều hơi ẩm hoặc hơi nước.

Khi vệ sinh các loại sàn này, hãy bắt đầu bằng cách quét hoặc lau khô để loại bỏ các mảnh vụn. Sau đó, sử dụng càng ít nước lạnh hoặc nước ấm càng tốt cùng với chất tẩy rửa chuyên dụng cho sàn gỗ cứng hoặc sàn gỗ công nghiệp để bảo vệ lớp phủ. Tuyệt đối không để nước, dù nóng hay lạnh, đọng lại trên sàn.

Hộp nhựa mỏng

Ai trong chúng ta cũng từng làm vậy: cho bát hoặc hộp nhựa mỏng vào máy rửa bát, rồi nhận lại chúng bị biến dạng hoặc co lại. Dù rửa trong máy rửa bát hay rửa bằng tay với nước nóng, nhựa mỏng cũng đều không chịu được nhiệt độ cao.

Để làm sạch đồ dùng bằng nhựa, hãy dùng nước ấm và xà phòng rửa chén có chứa chất tẩy dầu mỡ. Để giúp loại bỏ thức ăn bám dính hoặc cặn dầu mỡ, hãy trộn baking soda với nước để tạo thành hỗn hợp sệt. Bôi hỗn hợp này lên những chỗ cần làm sạch và dùng khăn microfiber chà nhẹ nhàng. Rửa sạch lại với nước lạnh.
Đồ thủy tinh đựng đồ lạnh

Thật gọn gàng và sạch sẽ khi rửa ly uống nước ngay sau bữa ăn hoặc bữa tiệc. Nhưng nếu những chiếc ly đó đựng đồ uống có đá, việc nhúng chúng vào nước nóng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột gây ra sốc nhiệt, có thể làm nứt vỡ ly. Nước nóng cũng có thể làm hỏng các họa tiết vẽ tay hoặc in lụa trên ly.

Luôn để ly trở lại nhiệt độ phòng trước khi rửa bằng nước ấm pha xà phòng. Tráng lại bằng nước ấm và lau khô bằng khăn sợi nhỏ để tránh vết nước.

Thớt và dụng cụ bằng gỗ

Giống như sàn gỗ cứng, thớt và dụng cụ bằng gỗ có tính xốp, và nước nóng có thể khiến chúng nở ra, dẫn đến cong vênh hoặc nứt nẻ. Không bao giờ được ngâm đồ gỗ trong nước ở bất kỳ nhiệt độ nào, chúng cần được làm sạch nhanh chóng và lau khô ngay lập tức.

Pha một dung dịch nước ấm có xà phòng và nhúng khăn microfiber vào đó để lau sạch gỗ. Đối với thức ăn bám dính, dùng chanh nhúng muối để chà nhẹ bề mặt. Rửa lại bằng nước ấm và lau khô ngay lập tức bằng khăn microfiber thấm hút tốt.
Cốc và ly giữ nhiệt

Chúng ta đều thích cách những chiếc cốc và ly cách nhiệt hai lớp giữ cho đồ uống ở nhiệt độ thích hợp và giúp ngăn ngừa vết bẩn trên đồ nội thất. Tuy nhiên, việc rửa chúng bằng nước nóng có thể làm hỏng lớp cách nhiệt. Nếu cốc hoặc ly làm bằng nhựa, nước nóng cũng có thể dẫn đến nứt và phai màu.

Cách tốt nhất để bảo quản loại ly này là rửa bằng tay với nước ấm và xà phòng. Xả sạch và để khô tự nhiên.
Trang sức

Việc làm sạch trang sức giúp chúng lấp lánh, nhưng nước nóng có thể làm lỏng các mối nối và làm hỏng những món đồ có đá quý xốp như ngọc trai, ngọc opal hoặc ngọc lam. Nước nóng cũng có thể gây sốc nhiệt, dẫn đến việc các loại đá quý này bị nứt hoặc đổi màu.

Để làm sạch những món trang sức này một cách an toàn, hãy sử dụng dung dịch làm sạch chuyên dụng dành cho loại đá này và bàn chải lông mềm. Rửa sạch bằng nước mát và lau khô bằng khăn không xơ.
Cọ vẽ

Dù bạn là nghệ sĩ hay người thích tự làm đồ thủ công, nước nóng đều có thể làm hỏng cọ vẽ. Nó có thể làm hư hại lông cọ bằng cách làm lỏng keo hoặc khiến chúng trở nên giòn. Và như bạn đã biết, nước nóng cũng có thể làm hỏng cán cọ bằng gỗ.

Dùng dung môi khoáng để làm sạch cọ vẽ dùng cho sơn dầu và nước ấm pha xà phòng cho cọ dùng với sơn acrylic hoặc các loại sơn gốc nước khác. Sau khi rửa, xả sạch, nhẹ nhàng định hình lại lông cọ và đặt cọ nằm phẳng để khô.

Nguồn và ảnh: Real Simple