Theo như đảo Kharg từ lâu đã là cửa ngõ chính cho việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran, khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bóng gió rằng ông có thể sẽ điều quân đến giành quyền kiểm soát cảng xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran tại đảo Kharg ở phía bắc Vịnh Ba Tư. Hòn đảo nằm ngoài khơi, có vùng nước có đủ độ sâu để bốc dỡ hàng hóa lên các tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC), với sức chứa khoảng hai triệu thùng. Khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran đi qua Kharg.

Vậy nguyên do xuất phát từ đâu? Kế hoạch sẽ như thế nào, và rủi ro có thể gặp là gì?

Đảo Kharg từ lâu đã là cửa ngõ chính cho việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Hòn đảo nằm ngoài khơi, có vùng nước có đủ độ sâu để bốc dỡ hàng hóa lên các tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC), với sức chứa khoảng hai triệu thùng. Khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran đi qua Kharg.

Trong chiến tranh Iran-Iraq những năm 1980, hòn đảo này thường xuyên bị Không quân Iraq ném bom. Vào ngày 13/3/2026, Mỹ đã tấn công vào 90 mục tiêu quân sự trên đảo. Tuy nhiên, họ đã không tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ.

Nếu Mỹ quyết định chiếm đảo Kharg, thì đó rất có thể là một biện pháp tạm thời nhằm gây áp lực lên Iran bằng cách cắt đứt xuất khẩu nhiên liệu cho đến khi nước này từ bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz - một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ sầm uất nhất thế giới - và nhượng bộ các yêu cầu của Washington.

Với sự kháng cự và thái độ cứng rắn của chế độ Iran, biện pháp này liệu có hiệu quả hay không còn là điều chưa rõ.

Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, đã cảnh báo rằng quân đội nước này sẽ "dội bom" vào bất kỳ lính Mỹ xâm lược nào. Iran được cho là đã tăng cường năng lực phòng thủ trên đảo, trong đó bố trí cả các hệ thống tên lửa đất đối không.

Iran cũng cáo buộc Mỹ đạo đức giả khi vừa đề xuất đàm phán hòa bình vừa điều quân đến khu vực. Lực lượng này bao gồm gần 5.000 lính thủy đánh bộ Mỹ và khoảng 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Không vận 82.

Điều này đã làm dấy lên nhiều đồn đoán rằng một trong hai hoặc cả hai lực lượng này có thể được sử dụng để chiếm đóng và kiểm soát đảo Kharg.

Về lý thuyết, lính dù có thể thực hiện một cuộc tấn công đổ bộ bằng đường không, có lẽ vào ban đêm, để chiếm giữ các vị trí trọng yếu trên hòn đảo nhỏ chỉ rộng 20km² này.

Thủy quân lục chiến Mỹ sẽ triển khai từ các tàu được trang bị máy bay cánh quạt Osprey và tàu đổ bộ đệm khí (LCAC) để đổ bộ bằng đường thủy.

Nhưng trước tiên, những con tàu này sẽ phải vượt qua eo biển Hormuz do Iran kiểm soát và sau đó đi dọc theo Vịnh Ba Tư, qua vô số các địa điểm phóng tên lửa và drone bí mật của Iran.

Bất kỳ cuộc đổ bộ nào, bằng đường không hay đường biển, đều sẽ phải đối mặt với mìn chống bộ binh và các dàn drone. Sức mạnh chiến đấu đáng gờm của các đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến (MEU) này lớn đến mức lực lượng Mỹ gần như chắc chắn sẽ giành chiến thắng, nhưng điều đó có thể phải trả giá bằng một số thương vong đáng kể.

Khi đó, Mỹ sẽ phải đối mặt với vấn đề giữ vững hòn đảo này trong một khoảng thời gian không xác định, trong khi bị oanh tạc từ đất liền Iran.

Một kịch bản tương tự là đảo Rắn của Ukraine ở Biển Đen, nơi Nga chiếm giữ ngay từ đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2/2022, nhưng sau đó bị đẩy lùi do hỏa lực quấy rối liên tục từ đất liền Ukraine.

Bất kỳ cuộc chiếm đóng kéo dài nào của Mỹ đối với lãnh thổ Iran cũng sẽ không được lòng dân ở Mỹ, kể cả với một số người ủng hộ Tổng thống Trump, những cử tri trước đây bầu cho ông một phần vì cam kết tránh can thiệp vào các xung đột nước ngoài.
Cuối cùng, cần lưu ý rằng đã có quá nhiều thông tin về một cuộc tấn công trên bộ của Mỹ vào Kharg đến mức đó có thể là một phần của kế hoạch nghi binh nào đó.

Không thể phủ nhận giá trị chiến lược của hòn đảo đối với Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Nhưng còn có những hòn đảo khác ở Vịnh Ba Tư cũng có thể nằm trong tầm ngắm của Mỹ. Trong số đó có đảo Larak, nằm ngay ngoài khơi cảng quan trọng Bandar Abbas, và nằm ngay trên eo biển Hormuz.

Iran hiện đang yêu cầu tất cả các tàu chở dầu phải đi qua đảo này để kiểm tra và được cho là buộc các tàu phải trả 2 triệu USD để được qua lại.

Sau đó là Qeshm, hòn đảo lớn nhất ở Vịnh Ba Tư và lớn hơn Kharg 75 lần, nơi Iran bị nghi là nơi đặt các địa điểm ngầm dùng phóng tên lửa và drone.

Và còn có ba hòn đảo, Abu Musa, Greater Tunbs và Lesser Tunbs - đang tranh chấp giữa Iran và UAE - nhưng tất cả đều do Iran chiếm đóng.

Cùng với các đảo khác của Iran, những đảo Vùng Vịnh này tạo thành một lá chắn bảo vệ cho Iran, có thể đe dọa hoạt động vận chuyển hàng hải và mang lại cho nước này lợi thế địa lý, giúp phần nào kháng cự lại sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ.

Tuy nhiên, cũng không loại trừ khả năng không kịch bản nào trong số đó xảy ra.

Cùng lúc triển khai thêm quân đến khu vực và để ngỏ khả năng tiến hành một chiến dịch trên bộ, ông Trump lại tuyên bố hôm 30/3 rằng Mỹ đang "đàm phán nghiêm túc" với Iran, một điều có thể "chấm dứt các hoạt động quân sự của chúng tôi".

Khi cuộc chiến bước sang tuần thứ năm, những tuyên bố công khai của ông Trump không cho thấy nhiều manh mối về bước đi lớn tiếp theo của ông.

Nhưng một "thỏa thuận", mà nhiều người cho rằng Tổng thống Trump khao khát hơn cả người Iran, sẽ đòi hỏi hai bên thu hẹp một khoảng cách khổng lồ trong lập trường hiện nay.

Bầu trời Thổ Nhĩ Kỳ đã biến thành một trường bắn. Ankara đã chính thức xác nhận việc lực lượng phòng không của họ đánh chặn một tên lửa đạn đạo của Iran ở phía Đông Địa Trung Hải. Đây là vụ việc thứ tư kể từ khi bắt đầu Chiến dịch Epic Fury. Trong khi các nhà ngoại giao ở Pakistan đang cố gắng tìm kiếm giải pháp cho các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ, thì những âm thanh trên không trung còn nói lên nhiều điều hơn cả lời nói.

Đường truyền đạn đạo: Thổ Nhĩ Kỳ có nằm trong tầm ngắm?

Tuyến đường phóng tên lửa chạy rất sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Ankara vẫn giữ im lặng về các chi tiết: cả loại tên lửa lẫn mục tiêu chính xác. Báo chí phương Tây đang tích cực suy đoán rằng "món quà" của Iran nhắm vào các căn cứ của Anh ở Síp. Các đồng minh của Tehran trước đây đã thăm dò dư luận bằng cách tấn công các cơ sở của Anh bằng máy bay không người lái.

"Đây không phải là sự cố kỹ thuật, mà là một cuộc trình diễn năng lực. Iran đang chứng minh rằng chiếc ô an ninh của họ bao phủ các trung tâm cung ứng quan trọng của Mỹ trong khu vực trong khi Washington cố gắng ngăn chặn xuất khẩu tài nguyên", nhà khoa học chính trị Sergei Mironov giải thích trong một cuộc phỏng vấn với Pravda.

Tình hình càng trở nên phức tạp hơn bởi thực tế Tehran đang chịu áp lực thông tin rất lớn. Các báo cáo về tổn thất hoặc các cuộc tấn công thường xuất hiện trên truyền thông phương Tây trước khi sự kiện thực sự xảy ra. Đây là một phần của chiến lược truyền thông được thiết kế để làm suy yếu giới lãnh đạo Iran.

Nguyên tắc của NATO: Điều khoản 5 hay chế độ chờ?

Bóng ma của Điều 5 trong Hiệp định NATO vẫn ám ảnh các hành lang ở Brussels. Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên của liên minh. Việc đánh chặn một tên lửa trên lãnh thổ của nước này là cái cớ chính thức cho một phản ứng tập thể. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc đã kích hoạt chế độ kiềm chế tối đa. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bày tỏ sự thận trọng tột độ.

"Về vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ, tôi sẽ phải nhắc lại một lần nữa chính xác vụ chặn bắt đó diễn ra như thế nào... Chúng tôi biết về cuộc chạm trán cụ thể đó, mặc dù chúng tôi không kỳ vọng nó sẽ dẫn đến bất cứ điều gì giống như Điều 5", ông Hegseth nói, dập tắt hiệu quả mọi hy vọng leo thang căng thẳng từ phía diều hâu.

"Thị trường dầu mỏ phản ứng tức thì. Bất kỳ động thái nào chống lại Iran đều kích hoạt phí bảo hiểm rủi ro. Nhưng con trăn trừng phạt đã tan thành bụi , vì nguồn cung thay thế đã hoàn toàn bù đắp được sự thiếu hụt", nhà phân tích thị trường sản phẩm dầu mỏ Alexey Chernov nhận định trong một cuộc phỏng vấn với Pravda.

Công nghệ chặn bắt và địa chính trị

Trong khi các nước phương Tây đang cố gắng hồi sinh hệ thống tên lửa S-300 cũ bằng cách kết hợp nó với các hệ thống kỹ thuật số mới, mối đe dọa thực sự lại đến từ các hệ thống tên lửa đạn đạo hiện đại. Thổ Nhĩ Kỳ buộc phải giữ thăng bằng trên một sợi dây mong manh: bảo vệ bầu trời bằng các khí tài của NATO đồng thời giữ thể diện trước Tehran.

"Đối với Ankara, đây là vấn đề sống còn. Nếu họ không tấn công được các đồng minh từ lãnh thổ của mình, họ sẽ bị buộc tội đồng lõa. Nếu họ bắn hạ được chúng, họ sẽ bị buộc tội gây hấn. Nhưng chừng nào doanh thu năng lượng còn ổn định, tất cả các bên sẽ thích các cuộc xung đột cục bộ hơn là một cuộc chiến tranh lớn", nhà kinh tế vĩ mô Artem Loginov nói với Pravda.

Cả thế giới đang dõi theo những liên minh cũ rạn nứt dưới áp lực của thực tế mới. Mạng xã hội đang hỗn loạn tột độ: giữa những cuộc tấn công tên lửa, tin giả mạo (deepfake) và tin đồn về cái chết của các nhà lãnh đạo thế giới lan tràn, càng làm trầm trọng thêm xung đột ở Trung Đông.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp về cuộc xung đột

Tại sao Iran lại phóng tên lửa qua Thổ Nhĩ Kỳ?

Đây là lộ trình ngắn nhất để tấn công các mục tiêu ở phía Đông Địa Trung Hải và Síp. Nó cũng là một công cụ để gây áp lực chính trị lên Ankara.

Liệu Điều 5 của NATO có được kích hoạt?

Hiện tại, giới lãnh đạo Mỹ và NATO nhấn mạnh rằng các sự kiện này không cấu thành một cuộc tấn công trực tiếp vào Thổ Nhĩ Kỳ, do đó tránh được một cuộc xung đột quân sự trực tiếp.

Điều này sẽ ảnh hưởng đến giá nhiên liệu như thế nào?

Bất kỳ sự leo thang nào cũng gây ra sự bất ổn, nhưng các cường quốc lớn như Nga vẫn tiếp tục cung cấp nguồn cung ổn định, ví dụ như bằng cách gửi dầu đến cả Cuba , điều này giúp làm giảm bớt những cú sốc toàn cầu.

Tờ Wall Street Journal, dẫn lời các đại diện của chính quyền Mỹ cho biết, Tổng thống Donald Trump đã thông báo với các phụ tá về sự sẵn sàng chấm dứt chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran, ngay cả khi eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa phần lớn - theo tờ Wall Street Journal của Mỹ.

Bài báo cho biết trong những ngày gần đây, ông Trump và các trợ lý đi đến kết luận rằng chiến dịch nhằm mở lại eo biển Hormuz sẽ kéo dài xung đột vượt quá thời hạn dự kiến từ 4 đến 6 tuần.

Vì vậy, ông Trump quyết định rằng Mỹ cần đạt được các mục tiêu chính - làm tê liệt hải quân Iran và phá hủy kho tên lửa - rồi chấm dứt các hoạt động quân sự hiện tại, đồng thời gây sức ép ngoại giao lên Tehran nhằm khôi phục tự do lưu thông thương mại.

Theo thông tin từ tờ WSJ, nếu phương án này thất bại, Washington sẽ gây áp lực lên các đồng minh ở châu Âu và vùng Vịnh Ba Tư để họ chủ động đảm nhiệm việc mở cửa eo biển, các quan chức chính quyền cho biết.

Các quan chức chính quyền Trump tiết lộ, Tổng thống Trump cũng có thể xem xét một số lựa chọn quân sự khác, nhưng đó không phải là ưu tiên trước mắt của ông vào lúc này.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trả lời phỏng vấn Al-Jazeera hôm thứ Hai tuyên bố rằng “một liên minh các quốc gia trong khu vực và thế giới, cùng với sự tham gia của Mỹ” sẽ dùng vũ lực để bảo vệ eo biển Hormuz nếu Iran không mở lại tuyến đường vận chuyển quan trọng này cho tất cả các tàu thuyền. Ông Rubio khẳng định: “Bằng cách này hay cách khác, eo biển sẽ được mở lại”.

Tuần này, tàu tấn công đổ bộ Tripoli của Mỹ và Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 đã tiến vào khu vực Trung Đông.

Ông Trump cũng đã ra lệnh điều động một số đơn vị thuộc Trung đoàn Nhảy dù số 82 đến Trung Đông và đang cân nhắc việc gửi thêm 10.000 binh sĩ bộ binh nữa.

Hàng trăm binh sĩ thuộc lực lượng đặc nhiệm đã tăng cường cho quân đội Mỹ ở Trung Đông.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Caroline Levitt cho biết Hoa Kỳ vẫn tuân thủ thời hạn đã được thiết lập trước đó của Chiến dịch Epic Fury chống lại Iran.

Bộ Tài chính Hoa Kỳ hôm qua đã thông báo rằng Hoa Kỳ có kế hoạch "dần dần" mở khóa eo biển Hormuz bằng hải quân hoặc các đoàn tàu vận tải quốc tế.

Trước đó, chúng tôi đã đưa tin rằng các quốc gia Trung Đông có thể đạt được thỏa thuận trực tiếp với Iran và các đồng minh của nước này (Nga và Trung Quốc) về việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz nếu Mỹ không thể dỡ bỏ lệnh phong tỏa.

Sự thật gây tranh cãi vừa được hé lộ: một nhà máy luyện kim thuộc sở hữu Nga đặt tại bờ Tây Ireland vẫn tiếp tục cung cấp alumina (nguyên liệu sản xuất nhôm) cho Nga kể từ sau khi chiến sự Ukraine bùng nổ.

Ireland bị tố “gián tiếp tiếp tay” cho nền công nghiệp vũ khí Nga

Theo Brussels Signal, nghe có vẻ vô hại, nhưng thực tế nhôm lại là vật liệu thiết yếu trong hàng loạt thiết bị quân sự, từ vỏ tên lửa, cánh máy bay chiến đấu, thân phi cơ, cho tới tàu chở nhiên liệu, vệ tinh quân sự, thiết bị ngắm laser và nhiều khí tài khác.
Nhôm cũng là nguyên liệu chính để Nga sản xuất máy bay Sukhoi Su-57.
Điều đó đồng nghĩa với việc các tàu thương mại Nga vẫn thường xuyên cập cảng tại Limerick để vận chuyển alumina về Saint Petersburg, rồi từ đó tiếp tục đưa tới các nhà máy sản xuất vũ khí ở Siberia. Đáng chú ý, lượng alumina từ Ireland hiện chiếm tới 68% sản lượng của nhà máy này xuất sang Nga, tăng mạnh so với mức 23% vào năm 2020.

Một chi tiết gây lo ngại khác là một tàu Nga từng dừng lại phía trên tuyến cáp dữ liệu AEC-1 nối Ireland với Mỹ, kéo theo một “neo” dài 120 mét phía sau, dù các cuộc điều tra sau đó kết luận không có dấu hiệu bất thường.
EU bị chỉ trích thiếu năng lực tự vệ

Việc một cơ sở công nghiệp trong Liên minh châu Âu vẫn gián tiếp phục vụ ngành công nghiệp quân sự Nga bất chấp nhiều năm chiến tranh Ukraine phản ánh một vấn đề sâu xa hơn: Liên minh châu Âu về bản chất không được xây dựng như một thực thể có khả năng phòng thủ, khi không có quân đội chung đủ mạnh cũng như thiếu cơ chế bảo vệ biên giới hiệu quả.

Ireland – quốc gia nằm ở “rìa phía Tây” của EU – được xem là ví dụ điển hình khi không có lực lượng không quân hay hải quân đủ mạnh, cũng như thiếu hệ thống bảo vệ các tuyến cáp ngầm quan trọng kết nối với Mỹ.
Chiến tranh Ukraine và sự chia rẽ trong EU

Khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022, EU đã áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ và hỗ trợ quân sự cho Kiev. Tuy nhiên Ireland từ chối cung cấp vũ khí sát thương cho Ukraine, với lý do lo ngại leo thang xung đột.

Theo Brussels Signal, những quyết định như vậy đã gây ra rạn nứt trong EU và góp phần tạo ra hình ảnh một châu Âu thiếu quyết đoán.

Theo như mới đây lại làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến mới tại châu Á Thái Bình Dương, sau khi mối quan hệ “không giới hạn” giữa Nga và Trung Quốc đang bị soi xét, sau khi các tài liệu rò rỉ cho thấy Moscow có thể đang giúp Bắc Kinh chuẩn bị kế hoạch tấn công Đài Loan. Truyền thông phương Tây từng dẫn nguồn rò rỉ nói rằng Nga đã cung cấp cho Trung Quốc đào tạo kỹ thuật nhảy dù, thiết bị và chuyên môn mà Bắc Kinh có thể dùng cho chiến dịch đổ bộ hoặc xâm nhập chiến lược.

Vào tháng 9/2025, một loạt tài liệu rò rỉ gây chấn động giới tình báo và cộng đồng quốc tế, cho thấy Nga đang hỗ trợ Trung Quốc chuẩn bị khả năng xâm lược Đài Loan, trong bối cảnh hai siêu cường Á – Âu tuyên bố quan hệ “không giới hạn” từ năm 2022. Theo nhiều nguồn tin tình báo phương Tây, những tài liệu này nêu chi tiết kinh nghiệm, kỹ thuật, thiết bị, và cả hỗ trợ tác chiến mà Trung Quốc có thể dùng cho một chiến dịch lớn tại eo biển Đài Loan.

Mức độ mối quan hệ này được lãnh đạo hai nước phác thảo rõ ràng. Từ năm 2022, Tổng thống Vladimir Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình nhiều lần gọi quan hệ Nga – Trung là “không giới hạn”, khiến các nhà phân tích từ Washington đến Brussels lo ngại về một trục quyền lực mới có thể thách thức trật tự quốc tế hiện hành.

Truyền thông phương Tây từng dẫn nguồn rò rỉ nói rằng Nga đã cung cấp cho Trung Quốc đào tạo kỹ thuật nhảy dù, thiết bị và chuyên môn mà Bắc Kinh có thể dùng cho chiến dịch đổ bộ hoặc xâm nhập chiến lược. Điều này dấy lên câu hỏi: phải chăng mối quan hệ “không giới hạn” không chỉ là ngoại giao hay thương mại mà còn bao gồm chia sẻ kỹ năng chiến tranh?

Một trong những điểm gây tranh cãi là sự gia tăng hợp tác quân sự và công nghệ. Báo cáo cho thấy Trung Quốc đã mua và tiếp nhận công nghệ Nga trong những năm gần đây, từ hệ thống tên lửa phòng không hiện đại đến khí tài điện tử và công nghệ điều khiển hỏa lực. Đây là những yếu tố giúp Bắc Kinh xây dựng bước đầu cho bất kỳ chiến dịch quân sự quy mô lớn nào.
Khác với thời Chiến tranh Lạnh, khi liên minh quân sự gắn với cam kết bảo vệ lẫn nhau, quan hệ Nga – Trung hiện nay rất khác: không phải liên minh quân sự chính thức, mà là phối hợp linh hoạt, sâu sắc về chiến lược, kinh tế và quân sự. Putin từng khẳng định quan hệ này “vượt qua các liên minh quân sự chính thống”, khiến Washington đặc biệt lo ngại.

Đài Loan, cách bờ biển Trung Quốc chỉ vài chục hải lý, trở thành trung tâm lo ngại xung đột. Bắc Kinh luôn cho rằng Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời, và không loại trừ phương án dùng vũ lực để “thu hồi” hòn đảo. Trong khi đó, Moskva vẫn tập trung chiến dịch tại Ukraine nhưng cũng mở rộng quan hệ chiến lược với Bắc Kinh trên nhiều mặt trận.

Tình báo Mỹ và đồng minh cho biết, quân đội Trung Quốc đã tập trận mô phỏng chiến tranh Đài Loan, với kịch bản phối hợp các đơn vị có chuyên môn mà nhiều bên nghi ngờ là được chia sẻ từ Nga, bao gồm kỹ thuật đổ bộ đường không, tấn công đêm và chiến thuật tác chiến điện tử. Mặc dù Bắc Kinh và Moskva phủ nhận mối liên hệ chiến đấu trực tiếp, sự gần gũi trong huấn luyện khiến nhiều nhà phân tích cảnh giác.

NATO từng mô tả quan hệ này là “mối đe dọa trật tự quốc tế” và cho rằng Trung Quốc trở thành “nhà hỗ trợ quyết định” cho Nga trong chiến tranh Ukraine, cả về kinh tế lẫn công nghệ, chiến lược. Tuyên bố này xuất hiện sau hội nghị thượng đỉnh NATO ở Washington năm 2024.

Các tài liệu rò rỉ cuối 2025 cho biết Nga đã cung cấp thiết bị và chuyên môn nhảy dù nâng cao cho Trung Quốc, giúp chuẩn bị đội quân đổ bộ nếu tấn công Đài Loan. Chuyên gia Nga còn huấn luyện lực lượng tác chiến đặc biệt Trung Quốc trong môi trường phức tạp, mà Bắc Kinh có thể dùng nếu chiến tranh nổ ra.

Đại diện ngoại giao hai nước phủ nhận bất kỳ hỗ trợ chiến đấu trực tiếp nào. Putin và Tập Cận Bình khẳng định quan hệ “không giới hạn” chủ yếu nhằm thúc đẩy kinh tế, khoa học kỹ thuật và ổn định chính trị, đồng thời giữ độc lập chiến lược trong vùng ảnh hưởng của mỗi nước.

Tuy nhiên, “bức tranh lớn” về quan hệ này khiến quốc tế khó phân biệt đâu là hợp tác hòa bình và đâu là chuẩn bị chiến tranh. Nếu Nga chia sẻ kỹ năng quân sự cho Trung Quốc, điều này sẽ phá vỡ mọi ranh giới về vai trò của Moscow trong an ninh toàn cầu hiện nay. Các nhà phân tích ở Washington cảnh báo mối quan hệ này có thể chuyển từ đối tác chiến lược sang liên minh tiềm ẩn đối đầu phương Tây.

Trong khu vực châu Á Thái Bình Dương, Đài Loan và các nước láng giềng theo dõi sát sao. Đài Bắc tăng cường tập trận phòng thủ và quan hệ với Washington để đối phó nguy cơ xung đột. Tình báo Mỹ cho biết họ theo dõi chặt chẽ các chỉ dấu phối hợp quân sự Nga – Trung, khiến kế hoạch bảo vệ Đài Loan được xem xét lại nhiều lần.

Mối quan hệ “không giới hạn” chưa được quốc tế công nhận là liên minh quân sự và không có văn bản pháp lý ràng buộc. Nếu xảy ra xung đột, Moskva và Bắc Kinh có thể chịu áp lực quốc tế để không tham chiến trực tiếp, nhưng hỗ trợ phi chính thức vẫn có thể xảy ra.

Cả hai lo ngại trừng phạt từ phương Tây nếu hỗ trợ nhau quá sâu trong chiến tranh. Tuy nhiên, hỗ trợ “ngầm” như chia sẻ tình báo, công nghệ và huấn luyện có thể diễn ra mà không vi phạm trừng phạt trực tiếp. Đây là lý do khiến tình báo phương Tây tin Nga đang giúp Trung Quốc chuẩn bị xâm lược, dù hai chính phủ phủ nhận.

Cộng đồng quốc tế tiếp tục theo dõi từng bước phát triển quan hệ Nga – Trung, bởi kết cục mối quan hệ này có thể định hình lại bản đồ an ninh toàn cầu trong thập kỷ tới. Nếu cáo buộc là sự thật, không chỉ Đài Loan mà cả châu Á Thái Bình Dương sẽ đứng trước nguy cơ xung đột toàn diện giữa các cường quốc, một kịch bản có thể thay đổi sâu sắc cục diện quốc tế thế kỷ XXI./.

Theo như có các đồng minh vùng Vịnh kín đáo đang thúc giục Tổng thống Donald Trump duy trì chiến dịch quân sự chống lại Iran. Các quan chức từ Saudi Arabia, UAE, Kuwait và Bahrain đã truyền đạt trong các cuộc đối thoại riêng rằng họ không muốn chiến dịch quân sự kết thúc cho đến khi có những thay đổi đáng kể trong bộ máy lãnh đạo Iran hoặc một sự chuyển biến mạnh mẽ trong hành vi của quốc gia này.
Các đồng minh của Mỹ tại khu vực vùng Vịnh, dẫn đầu là Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), đang hối thúc Tổng thống Donald Trump duy trì chiến dịch quân sự chống lại Iran. Họ cho rằng Tehran vẫn chưa bị suy yếu đủ mức sau chiến dịch không kích kéo dài một tháng qua do Mỹ dẫn đầu.

Theo các quan chức Mỹ, vùng Vịnh và Israel, sau những lời phàn nàn kín đáo lúc bắt đầu cuộc chiến về việc không được thông báo trước đầy đủ về cuộc tấn công của liên quân Mỹ – Israel, một số đồng minh khu vực hiện đang thuyết phục Tòa Bạch Ốc rằng đây là cơ hội lịch sử để làm tê liệt vĩnh viễn chính quyền tôn giáo tại Tehran.

Các quan chức từ Saudi Arabia, UAE, Kuwait và Bahrain đã truyền đạt trong các cuộc đối thoại riêng rằng họ không muốn chiến dịch quân sự kết thúc cho đến khi có những thay đổi đáng kể trong bộ máy lãnh đạo Iran hoặc một sự chuyển biến mạnh mẽ trong hành vi của quốc gia này.

Động thái thúc ép từ các quốc gia vùng Vịnh diễn ra trong bối cảnh ông Trump đang dao động giữa việc tuyên bố rằng ban lãnh đạo Iran đã kiệt quệ và sẵn sàng dàn xếp xung đột, với việc đe dọa sẽ tiếp tục leo thang chiến tranh nếu không sớm đạt được một thỏa thuận.

Quan điểm khác biệt giữa các đồng minh

Mặc dù các nhà lãnh đạo khu vực hiện ủng hộ rộng rãi các nỗ lực của Mỹ, một nhà ngoại giao vùng Vịnh cho biết vẫn tồn tại sự phân hóa. Saudi Arabia và UAE đang dẫn đầu các lời kêu gọi tăng cường áp lực quân sự.

UAE: Nổi lên là quốc gia có quan điểm cứng rắn nhất, thúc giục ông Trump ra lệnh thực hiện một cuộc tấn công trên bộ. UAE đã hứng chịu hơn 2.300 cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran, điều này đe dọa trực tiếp đến hình ảnh một trung tâm thương mại và du lịch an toàn, thịnh vượng của khu vực.

Saudi Arabia: Lập luận rằng việc chấm dứt chiến tranh vào lúc này sẽ không mang lại một “thỏa thuận tốt” nhằm đảm bảo an ninh cho các nước láng giềng Ả Rập. Riyadh yêu cầu một giải pháp cuối cùng phải: vô hiệu hóa chương trình hạt nhân của Iran, phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo, chấm dứt việc hỗ trợ các nhóm vũ trang ủy nhiệm và đảm bảo Eo biển Hormuz không bị đóng cửa trong tương lai.

Oman và Qatar: Vốn đóng vai trò trung gian hòa giải lịch sử, hai quốc gia này vẫn ưu tiên một giải pháp ngoại giao.

Quyết tâm của Thái tử Saudi Arabia

Thái tử Mohammed bin Salman, nhà lãnh đạo thực quyền của vương quốc, đã nói với các quan chức Tòa Bạch Ốc rằng việc tước bỏ năng lực quân sự và ảnh hưởng của ban lãnh đạo tôn giáo Iran phục vụ lợi ích lâu dài của khu vực vùng Vịnh và thế giới.

Tuy nhiên, phía Saudi Arabia cũng rất nhạy cảm trước thực tế là xung đột càng kéo dài, Iran càng có nhiều cơ hội tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng – huyết mạch kinh tế của vương quốc này. Một quan chức chính phủ Saudi nhấn mạnh rằng về lâu dài họ muốn một giải pháp chính trị, nhưng ưu tiên trước mắt vẫn là bảo vệ người dân và các cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Phản ứng từ Washington

Tại Washington, Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Hai nhấn mạnh rằng Mỹ và các đồng minh Ả Rập vùng Vịnh đang có sự đồng thuận cao độ về vấn đề Iran.

“Họ là những tín đồ cực đoan không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân… Tất cả các nước láng giềng của họ đều hiểu điều đó, và đó là lý do tại sao họ ủng hộ những nỗ lực mà chúng tôi đang thực hiện,” ông Rubio phát biểu trên chương trình “Good Morning America” của đài ABC.

Trong những ngày gần đây, Tổng thống Trump đã nỗ lực làm nổi bật sự đoàn kết của các quốc gia vùng Vịnh với chính quyền của ông, đồng thời chỉ trích các đồng minh NATO vì đã không tham gia cùng Mỹ trong cuộc chiến này. Tại một sự kiện ở Miami vào thứ Sáu tuần trước, ông đã dành nhiều lời khen ngợi cho sự “dũng cảm” của Bahrain, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia và UAE.

Cho đến nay, ông Trump vẫn chưa kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh tham gia trực tiếp vào các hoạt động tấn công. Một phần nguyên nhân có thể là do sự phức tạp trong phối hợp tác chiến trên không và thực tế là chỉ có UAE và Bahrain có quan hệ ngoại giao chính thức với Israel.

Tuy nhiên, Iran đã cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu của các nước láng giềng, bao gồm cả các nhà máy khử mặn nước uống, nếu ông Trump thực hiện lời đe dọa tấn công các nhà máy điện của Iran nếu Eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại trước ngày 6 tháng 4.

Theo như thu hồi uranium làm giàu của Iran sẽ là "một trong những nhiệm vụ rủi ro và khó khăn nhất của Mỹ kể từ Thế chiến II", sau khi Tổng thống Donald Trump dường như đang cân nhắc một chiến dịch quân sự để tịch thu lượng uranium làm giàu 60% của Iran và qua đó ngăn chận tham vọng chế tạo vũ khí hạt nhân của chế độ Teheran.

Mục tiêu mà ông Trump nhắm tới là 440 kg uranium được làm giàu với nồng độ 60%. Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), khối lượng này gần như có thể được sử dụng cho mục đích chế tạo bom nguyên tử. Cụ thể, theo bà Ludovica Castelli, một chuyên gia về các vấn đề hạt nhân ở Trung Đông tại Viện Quan hệ Quốc tế (IAI) của Ý, "nếu Iran thành công trong việc làm giàu lượng uranium này lên 90%, về mặt lý thuyết, họ sẽ có khả năng chế tạo khoảng mười vũ khí hạt nhân."

Mặc dù tổng thống Donald Trump tuyên bố khả năng làm giàu uranium của Iran đã bị “phá hủy hoàn toàn”, nhưng trên thực tế, ảnh vệ tinh cho thấy ít nhất một phần kho dự trữ uranium làm giàu này đã được cất giữ an toàn vào năm 2025 trong các đường hầm gần Isfahan, không hề bị suy suyển trong đợt oanh tạc của Mỹ vào tháng 6 năm 2025, theo một cuộc điều tra của nhật báo Pháp Le Monde, được công bố ngày 28/03. Nói cách khác, đối với Hoa Kỳ và Israel, Iran vẫn còn đủ lượng dự trữ uranium “để gây ra mối đe dọa cho Israel và an ninh quốc tế,” theo Shahin Modarres, một chuyên gia về Iran tại Nhóm Nghiên cứu An ninh Quốc tế (ITSS) Verona.

Nếu thành công trong việc nắm giữ lượng dự trữ uranium này, ông Donald Trump sẽ có thể tuyên bố đạt được mục tiêu đề ra và kết thúc chiến tranh mà không bị mất mặt, theo giải thích của Clive Jones, giám đốc Viện Nghiên cứu Trung Đông và Hồi Giáo tại Đại học Durham (Anh Quốc ). Trump càng dễ bị cám dỗ bởi viễn cảnh nói trên, vì theo nhật báo The Wall Street Journal, nhóm cố vấn của tổng thống Mỹ được cho là đã "thuyết phục" ông rằng chiến dịch này sẽ diễn ra nhanh gọn.

Tuy nhiên, bà Emma Salisbury, chuyên gia an ninh quốc gia tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại, một tổ chức tư vấn của Mỹ, khẳng định không thể nào thu hồi hoặc phá hủy lượng dự trữ uranium của Iran với một chiến dịch “nhanh chóng và kín đáo." Một nhóm nhỏ biệt kích tinh nhuệ của Mỹ bí mật thâm nhập Iran không đủ khả năng để thu giữ lượng uranium đó, mà "chắc chắn phải có sự can thiệp của bộ binh". Đối với ông Christian Emery, chuyên gia về quan hệ quốc tế và chương trình hạt nhân Iran tại Đại học University College London, "đây sẽ là một trong những chiến dịch quân sự khó khăn nhất mà quân đội Mỹ đã thực hiện kể từ Thế chiến II."

Trước hết, cần phải biết rõ Iran đang giấu kho dự trữ uranium làm giàu ở đâu. Có thể chắc chắn rằng Iran đã nghĩ đến việc phân tán lượng uranium đó ra để cất giữ tại nhiều nơi. Thu hồi toàn bộ kho dự trữ đó là một chiến dịch rất phức tạp, “đòi hỏi phối hợp hành động với quân đội Israel", theo phân tích của chuyên gia Shahin Modarres, vì Nhà nước Do Thái " các đơn vị đã được huấn luyện cho các nhiệm vụ đặc biệt ở Iran."

Chuyên gia này dự báo một khi các lực lượng được tập hợp, đây có thể sẽ là một chiến dịch nhiều giai đoạn: Ban đầu phải tiến hành các cuộc không kích để làm suy yếu hệ thống phòng thủ của Iran. Sau đó, "các đơn vị đặc nhiệm sẽ tiến vào Iran để dọn đường và tiêu diệt lực lượng địch." Tiếp theo, lực lượng công binh của quân đội sẽ nhập cuộc, để xác định vị trí các kho dự trữ uranium, thiết lập vành đai an ninh và huy động các thiết bị cần thiết để thu hồi và vận chuyển (xe tải, máy xúc, máy bay vận tải, v.v.). Những quân nhân này sẽ cần "sự hỗ trợ từ các chuyên gia được đào tạo về xử lý các vật liệu hạt nhân dễ cháy nổ".

Theo các chuyên gia mà kênh France 24 phỏng vấn, chiến dịch này sẽ mất nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần để hoàn thành và sẽ rất nguy hiểm, bởi vì các binh sĩ tham gia có thể sẽ liên tục bị quân Iran tấn công. Vật liệu cần thu hồi cũng cực kỳ độc hại. Ngay cả với thiết bị phù hợp và với sự hỗ của các chuyên gia, việc xử lý và vận chuyển lượng uranium này vẫn rất nguy hiểm, đặc biệt là nếu chiến dịch oanh tạc tháng 6/2025 đã làm hư hại các thùng chứa uranium. Chuyên gia Clive Jones, giám đốc Viện Nghiên cứu Trung Đông và Hồi Giáo tại Đại học Durham, lo ngại rằng một chiến dịch như vậy "rất có thể sẽ dẫn đến tổn thất lớn cho cả hai bên."

Ngay cả khi chiến dịch thành công, việc thu hồi 440 kg uranium được làm giàu 60% cũng không đánh dấu sự kết thúc, mà chỉ làm trì hoãn chương trình hạt nhân của Iran". Nước này vẫn còn các máy ly tâm, đủ chuyên môn kỹ thuật và có lẽ còn có các kho dự trữ uranium khác, được làm giàu đến 20% và dưới 5%".

Theo như tổng thống Donald Trump gần như không muốn kéo dài cuộc xung đột quá bốn đến sáu tuần, thời hạn mà ông Donald Trump đã nêu lên, sau khi tờ nhật báo Mỹ The Wall Street Journal, trích dẫn các quan chức Mỹ mới đây cho biết ông Donald Trump đã nói với các cố vấn rằng ông sẵn sàng ngừng chiến dịch quân sự ở Iran ngay cả khi eo biển Hormuz đa phần vẫn bị đóng cửa.

Theo các quan chức Mỹ, được báo The Wall Street Journal trích dẫn, Washington muốn tập trung vào việc tiêu diệt hải quân Iran và kho tên lửa của Iran, đồng thời tăng cường các nỗ lực ngoại giao để mở lại eo biển Hormuz. Nếu những nỗ lực này thất bại, chính quyền Trump sẽ yêu cầu các đồng minh châu Âu và vùng Vịnh đảm nhận việc này.

Nhật báo Mỹ đăng tải thông tin nói trên sau khi tổng thống Trump một lần nữa đe dọa sẽ phá hủy các cơ sở hạ tầng điện lực, nhà máy lọc nước biển và giếng dầu của Iran, cùng với toàn bộ đảo Kharg của nước này, nếu Teheran không mở lại eo biển Hormuz và chấp nhận một thỏa thuận với Washington. Trước đó, hôm Chủ nhật 29/03, chủ nhân Nhà Trắng đã nêu khả năng tiến hành một chiến dịch trên bộ để chiếm giữ đảo Kharg, nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran và sẽ "lấy" dầu của Iran.

Bất chấp lời đe dọa của ông Trump, hôm nay Iran tiếp tục các cuộc tấn công vào những nước vùng Vịnh. Vào sáng sớm, một tàu chở dầu của Koweit đã bị Iran oanh kích gần cảng Dubai, nhưng không có ai bị thương, theo hãng thông tấn Koweit.

Tại Dubai, bốn người đã bị thương do các mảnh vỡ do hệ thống phòng không làm rơi xuống, trong khi đó tại Ả Rập Xê Út, tám tên lửa đã bị đánh chặn, theo thông báo của chính quyền địa phương. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi kêu gọi Ryad "trục xuất lực lượng Mỹ" khỏi lãnh thổ của Ả Rập Xê Út, nhắc lại rằng các cuộc tấn công của Teheran trong khu vực chỉ nhắm vào "những kẻ xâm lược thù địch".

Trái với yêu cầu của Donald Trump, một ủy ban của Quốc Hội Iran hôm qua đã thông qua dự luật áp đặt phí quá cảnh đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz, đồng thời cấm các tàu của Mỹ và Israel đi qua eo biển này.

Hoa Kỳ và Israel cũng tiếp tục tấn công vào Iran. Kênh truyền hình Nhà nước Iran hôm nay loan tin các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã gây hư hại một cơ sở tôn giáo của người Hồi Giáo Shia ở miền tây bắc Iran. Chính phủ Teheran vừa cho biết các cuộc không kích của Mỹ và Israel cũng đã nhắm vào cơ sở sản xuất của một trong những công ty dược phẩm lớn nhất của Iran. Sau một thời gian tạm lắng vào tuần trước, các cuộc tấn công vào Teheran dường như đã gia tăng, kể từ cuối tuần này, gây ra tình trạng mất điện tạm thời, theo các nhà báo AFP tại hiện trường.

Quân đội Israel cũng thông báo đã oanh tạc một trường đại học do Lực lượng Vệ binh Cách mạng điều hành ở miền tây bắc Iran. Trả lời phỏng vấn kênh thông tin Newsmax của Mỹ, thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm qua cho biết đã đạt được hơn một nửa mục tiêu trong cuộc chiến chống Iran, tuy nhiên ông không cam kết về một lịch trình cụ thể. Thủ tướng Netanyahu cũng tin rằng chế độ Teheran "sẽ sụp đổ từ bên trong."

Theo như có ca nhiễm là một bé gái 10 tuổi, quốc tịch Singapore, nhập cảnh ngày 14/3 qua sân bay quốc tế Đào Viên với triệu chứng sốt 38,5oC, trong lúc cơ quan y tế và phúc lợi Đài Loan (Trung Quốc) cho biết đã ghi nhận trường hợp đầu tiên nhiễm biến thể phụ BA.3.2 của COVID-19 tại vùng lãnh thổ này. Trước đó 14 ngày, bé gái sinh sống cùng gia đình tại Singapore. Kết quả điều tra dịch tễ cho thấy, trong 12 tháng qua, bé gái chưa tiêm vaccine phòng COVID-19.

Theo báo cáo của cơ quan y tế và phúc lợi Đài Loan (Trung Quốc), ca nhiễm là một bé gái 10 tuổi, quốc tịch Singapore, nhập cảnh ngày 14/3 qua sân bay quốc tế Đào Viên với triệu chứng sốt 38,5oC. Bé gái đã rời Đài Loan (Trung Quốc) vào ngày 20/3. Ca dương tính với biến thể BA.3.2 này không gây ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng địa phương.

Trong thời gian lưu trú tại Đài Loan (Trung Quốc) từ ngày 14 - 20/3, bé gái chủ yếu ở tại thành phố Đài Bắc. Trước đó 14 ngày, bé gái sinh sống cùng gia đình tại Singapore. Kết quả điều tra dịch tễ cho thấy, trong 12 tháng qua, bé gái chưa tiêm vaccine phòng COVID-19. Đây là trường hợp đầu tiên nhiễm biến thể phụ BA.3.2 của virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19 tại Đài Loan (Trung Quốc). Giới chức y tế Đài Loan cho rằng hiện chưa cần áp dụng các biện pháp phòng dịch đặc biệt đối với biến thể BA.3.2, song sẽ tiếp tục tăng cường giám sát tại cửa khẩu.

Theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các loại vaccine hiện có vẫn duy trì hiệu quả bảo vệ trước nguy cơ chuyển nặng do biến thể BA.3.2 gây ra. Biến thể này đã được WHO xếp vào nhóm "biến thể cần theo dõi" từ tháng 12/2025. Hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy biến thể BA.3.2 gây ra sự gia tăng đáng kể về khả năng lây truyền hoặc nguy cơ mắc bệnh nặng. Tuy nhiên, các nhóm có nguy cơ cao, bao gồm những người từ 65 tuổi trở lên và những người mắc bệnh mãn tính, được khuyến cáo nên tiêm vaccine COVID-19.

Trước sự lan truyền các biến thể phụ mới, ngành y tế khuyến cáo người dân không chủ quan, tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng dịch cơ bản như đeo khẩu trang tại nơi đông người, rửa tay thường xuyên, theo dõi sức khỏe và đi khám khi có triệu chứng nghi ngờ. Việc tiêm vaccine đầy đủ và tiêm nhắc lại, đặc biệt đối với nhóm nguy cơ cao, vẫn được coi là biện pháp quan trọng nhằm giảm nguy cơ bệnh nặng và tử vong.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế gia tăng, nguy cơ xuất hiện và xâm nhập các biến thể mới của virus SARS-CoV-2 vẫn hiện hữu. Do đó, cần duy trì hệ thống giám sát dịch tễ hiệu quả, kết hợp các biện pháp phòng ngừa chủ động để kiểm soát dịch bệnh.

Theo như vào cuối tuần qua, các phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn đã tham chiến trong một động thái leo thang đe dọa cắt đứt cả tuyến đường sống còn đó, sau khi Ả Rập Xê Út bắt đầu chuyển hướng hàng triệu thùng dầu thô — vốn thường được dành cho các tàu di chuyển qua eo biển Hormuz đang bị phong tỏa — sang cảng Yanbu của nước này trên Biển Đỏ trong lúc đầu tháng này, thế giới đang khát dầu đã có được một khoảng "dễ thở" nho nhỏ.

"Cổng nước mắt"

Nhưng vào cuối tuần qua, các phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn đã tham chiến trong một động thái leo thang đe dọa cắt đứt cả tuyến đường sống còn đó.

Richard Bronze, người đồng sáng lập và là giám đốc bộ phận địa chính trị tại công ty nghiên cứu Energy Aspects, cho biết bất cứ điều gì đe dọa đến dòng chảy dầu của Ả Rập Xê Út ra khỏi Biển Đỏ đều sẽ gây thêm áp lực đẩy giá dầu toàn cầu tăng lên.

Theo công ty dữ liệu vận tải Vortexa, đã có tới 4,6 triệu thùng dầu mỗi ngày được đưa lên các tàu tại Yanbu trong hai tuần qua — gấp hơn ba lần mức trung bình của năm 2025.

Đó chỉ là sự bù đắp nhỏ nhoi cho 15 triệu thùng dầu mà thế giới đang bị tuột mất mỗi ngày khi eo biển Hormuz vẫn đóng cửa. Nhưng 4,6 triệu thùng đó cũng đủ để làm rung chuyển nguồn cung và trong một thị trường dầu mỏ toàn cầu vô cùng nhạy cảm, việc bóp nghẹt một tuyến thương mại quan trọng khác sẽ làm giá dầu tăng cao hơn nữa và châm ngòi hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nhiên liệu cục bộ.
Vào cuối năm 2023, các phiến quân Houthi có trụ sở tại Yemen đã bắt đầu tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển Bab-el-Mandeb — nằm ở mỏm cực nam của Biển Đỏ và có nghĩa là "Cổng Nước mắt" trong tiếng Ả Rập — nhằm trả đũa cuộc chiến của Israel ở Gaza. Các cuộc tấn công đã buộc các công ty vận tải biển phải sử dụng tuyến đường dài hơn, kéo dài thêm nhiều tuần cho chuyến đi và buộc họ phải chi nhiều tiền hơn cho nhiên liệu, bảo hiểm cũng như tiền lương của thủy thủ.

Theo Vortexa, trong 28 ngày đầu tiên của tháng 3, lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển Bab-el-Mandeb đã tăng 21% so với tháng 2. Những chuyến hàng đó hiện là mục tiêu tiềm tàng cho các cuộc tấn công mới của Houthi.

Giá dầu Brent, tiêu chuẩn dầu toàn cầu, đã tăng vọt khoảng 50% kể từ khi cuộc chiến ở Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, giao dịch quanh mức 110 USD/thùng vào thứ Hai.

Theo Artem Abramov, trưởng bộ phận nghiên cứu dầu mỏ và khí đốt tự nhiên tại công ty tư vấn Rystad Energy, nếu eo biển Bab-el-Mandeb cũng trở nên quá nguy hiểm để các tàu chở dầu có thể đi qua, giá dầu Brent "rất có khả năng" sẽ vượt qua mức 150 USD/thùng trong vài tháng tới, sớm hơn dự báo hiện tại.

Ông nói với CNN vào thứ Hai rằng việc đóng cửa tuyến đường thủy này sẽ "khiến hệ thống sụp đổ nhanh hơn rất nhiều". "Thậm chí chỉ riêng mối đe dọa đóng cửa Biển Đỏ cũng có khả năng gây áp lực tăng liên tục đối với phí bảo hiểm, cước vận tải và cuối cùng là hầu hết các tiêu chuẩn giá dầu trong những ngày tới."

Một đòn giáng khác vào châu Á

Lực lượng Houthi chính thức tham chiến vào thứ Bảy, khi họ bắn hai quả tên lửa về phía Israel. Một ngày trước đó, Mohammed Mansour, thứ trưởng bộ thông tin trong chính quyền Houthi, đã nói với CNN rằng việc đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb "là một lựa chọn khả thi, và hậu quả sẽ do những kẻ xâm lược Mỹ và Israel gánh chịu."

Houthi sở hữu hàng loạt vũ khí, bao gồm máy bay không người lái và tên lửa chống hạm, gây ra rủi ro to lớn cho các tàu thuyền đi qua eo biển.

Để tránh tuyến đường thủy này, các tàu chở dầu rời cảng Yanbu — với phần lớn hướng đến châu Á — sẽ cần đi một tuyến đường vòng vèo và xa hơn rất nhiều: đi ngược lên qua kênh đào Suez ở cực bắc Biển Đỏ, đi về phía tây qua Biển Địa Trung Hải, vòng xuống bờ biển phía tây châu Phi và băng qua Ấn Độ Dương.

"Nếu Houthi bắt đầu đe dọa các tàu thuyền, tối thiểu điều này sẽ cộng thêm vài tuần vào thời gian di chuyển tới châu Á," ông Bronze từ Energy Aspects nói với CNN. "Điều đó sẽ làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu thô ở châu Á."

Châu Á đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất từ cú sốc nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Khu vực này phụ thuộc vào Trung Đông đối với khoảng 60% lượng dầu, và các chính phủ đã phải áp dụng nhiều biện pháp để tiết kiệm năng lượng trong cuộc khủng hoảng.

Ví dụ, Philippines đã ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng và rút ngắn tuần làm việc của một số nhân viên chính phủ xuống còn 4 ngày, trong khi Hàn Quốc khuyên người dân nên tắm vòi sen nhanh hơn.

Theo Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler, một công ty phân tích và dữ liệu thương mại, cho đến nay trong tháng này, toàn bộ lượng dầu rời cảng Yanbu và đi qua eo biển Bab el-Mandeb đều có đích đến là châu Á.

Nếu bất kỳ cuộc tấn công nào của Houthi chặn đứng hiệu quả eo biển này, bà Xu nói với CNN, Ả Rập Xê Út sẽ bắt đầu ưu tiên các chuyến hàng dầu thô cho châu Âu gần đó — do đó tước đi nguồn cung của châu Á — hoặc định tuyến các tàu chở dầu đến châu Á thông qua kênh đào Suez.

Bà Xu cho biết nhiều khu vực của châu Á sẽ bắt đầu chứng kiến tình trạng thiếu hụt dầu thô vào tháng 4 khi họ tiêu thụ cạn kiệt nguồn dự trữ hiện có. "Nếu họ không thể nhận được dầu thô của Ả Rập Xê Út đúng thời hạn, điều đó sẽ chỉ khiến tình trạng khan hiếm nguồn cung trong ngắn hạn của họ trở nên tồi tệ hơn," bà nói thêm.

Giá dầu cao là "một vấn đề, nhưng quan trọng nhất, họ đơn giản là không thể có đủ dầu," bà nhấn mạnh.