Báo động đỏ nạn khô hạn sắp diễn ra nghiêm trọng

Tình hình khô hạn tại các khu vực Trung bộ, Tây nguyên và Nam Bộ đang diễn ra nghiêm trọng khi mùa mưa năm 2012 kết thúc sớm, nhiều nơi tổng lượng mưa thiếu hụt trên 50%, thậm chí có nơi thiếu hụt tới 90%...

Tổng lượng mưa giảm mạnh trong mùa khô

Theo nhận xét của ông Bùi Minh Tăng, Giám đốc Trung tâm Khí tượng Thủy văn Trưng ương, mùa mưa năm 2012 ở khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ đã kết thúc sớm, trong khi các tỉnh Trung Bộ số đợt mưa lớn xảy ra ít, tổng lượng mưa trong các tháng đều thiếu hụt so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Đặc biệt, riêng trong 2 tháng chính của mùa mưa của mùa mưa khu vực từ Quảng Trị đến Ninh Thuận) là tháng 10 và tháng 11, tổng lượng mưa thiếu hụt từ 70-90% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Trong khi đó, mùa lũ năm nay, dòng chảy trung bình tháng trên hầu hết các sông ở Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên đều nhỏ hơn trung bình nhiều năm từ 45-50%, một số tỉnh nhỏ hơn tới 70% như tỉnh Hà Tĩnh, các tỉnh từ Quảng Trị đến Khánh Hòa.

Ông Bùi Minh Tăng đồng thời cho biết, dòng chảy trên sông Mê Kông cũng luôn thiếu hụt hơn so với trung bình nhiều năm cùng kỳ từ 10-40%. Đỉnh lũ tại các trạm thượng nguồn sông Mê Kông thấp hơn đỉnh lũ trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5m.

Do diễn biến bất thường của mùa mưa, cho đến cuối tháng 11 vừa qua, các hồ chứa thủy lợi trên hầu hết các tỉnh Trung Bộ đều thiếu hụt 20-50%, Tây Nguyên thiếu hụt 10-15% so với dung tích thiết kế. Đặc biệt một số tỉnh như Hà Tĩnh, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định thiếu hụt tới 60-80%.

Các hồ chứa thủy điện ở Trung Bộ, Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ đều thấp hơn mức dâng bình thường từ 1 - 6m, riêng hồ A Vương (Quảng Nam) thấp hơn: 32m; Cửa Đạt (Thanh Hóa): 21m.

Cũng theo ông Tăng, hiện tại mùa mưa lũ khu vực Thanh Hóa đến Quảng Bình, Tây Nguyên và Nam Bộ đã kết thúc. Khu vực từ Quảng Trị đến Bình Thuận đang ở thời kỳ cuối mùa và không còn khả năng xảy ra mưa lũ lớn.

Lượng mưa thiếu hụt nặng trong mùa khô gây khô hạn

Năm 2013 tiếp tục khô hạn

Giám đốc Bùi Minh Tăng cảnh báo, trong các tháng mùa khô năm 2013, dòng chảy trên các sông ở Thanh Hóa, Nghệ An có khả năng thấp hơn TBNN từ 15-30%, còn các sông từ Hà Tĩnh đến Bình Thuận có khả năng thấp hơn từ 40-50%, thậm chí có nơi thấp hơn.Riêng khu vực Tây Nguyên được dự báo ở mức xấp xỉ TBNN.

Ông Tăng cũng cảnh báo rằng, tình trạng thiếu nước, khô hạn có khả năng xảy ra nghiêm trọng trên diện rộng ở khu vực từ Hà Tĩnh đến Bình Thuận, xảy ra cục bộ một số vùng thuộc khu vực Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ. Độ mặn có khả năng xâm nhập sâu vào vùng cửa sông, ven biển khu vực Trung Bộ.

“Dòng chảy trên sông Mê Kông có thể sẽ thiếu hụt từ 30-45% so với trung bình nhiều năm. Đầu mùa, mực nước đầu nguồn sông Cửu Long thấp hơn trung bình nhiều năm cùng kỳ từ 0,6-0,7m, cuối mùa thấp hơn từ 0,2 - 0,3m. Xâm nhập mặn sẽ xuất hiện sớm và xâm nhập sâu vào đất liền từ 40 - 60km, có nơi sâu hơn” - Giám đốc Bùi Minh Tăng cảnh báo.

Đặc biệt, trong các tháng chính của mùa mưa lũ ở Trung Bộ lượng mưa đã thiếu hụt nhiều, do vậy tình trạng thiếu nước và khô hạn tại khu vực này trong các tháng tiếp theo của vụ đông xuân 2012-2013 sẽ diễn ra trên diện rộng và gay gắt, nhất là tại khu vực Trung và Nam Trung Bộ.

Trước nguy cơ khô hạn nặng, Giám đốc Trung tâm Khí tượng Thủy văn Trung ương cảnh báo, trong các tháng chính của vụ đông xuân 2012-2013, ở các tỉnh thuộc khu vực Đông Bắc, vùng núi phía bắc, trung du Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên cần chủ động đối phó với tình trạng thiếu nước và khô hạn cục bộ.

Có một điều đáng lo ngại là trong khi lượng mưa đang rất khan hiếm trong mùa khô thì dự báo, lượng mưa các tháng trong vụ đông xuân 2012-2013 sẽ phổ biến ở mức cao hơn một ít so với TBNN. Dự báo, trong thời gian nửa cuối vụ tháng 2 và 3/2013 có khả năng xảy ra nhiều ngày mưa nhỏ, mưa phùn, đặc biệt ở các tỉnh phía đông Bắc Bộ.

Tương tự, tại Nam Bộ và Tây Nguyê, mưa toàn mùa phổ biến ở mức cao hơn một ít so với TBNN, cụ thể, các tháng 3 và 4/2013 ở mức cao hơn TBNN cùng thời kỳ, trong thời gian này có khả năng xảy ra nhiều đợt mưa trái mùa hơn bình thường. Trong khi đó, tại Trung Bộ, các tháng 3 và tháng 4, lượng mưa sẽ ở mức xấp xỉ TBNN cùng thời kỳ.

Theo các chuyên gia khí tượng thủy văn, việc giảm lượng mưa trong mùa khô và tăng trong mùa mưa là những biểu hiện rõ rệt của biến đổi khí hậu.

Tuệ Khanh