Chính quyền Syria hôm qua (14/10) bị cáo buộc đang sử dụng bom chùm – một loại vũ khí bị hầu hết các quốc gia cấm, để tấn công phe nổi dậy. Những người đưa ra lời cáo buộc này cho rằng, việc đưa bom chùm ra sử dụng là một dấu hiệu cho thấy chính quyền Syria đang tuyệt vọng và không quan tâm đến tính mạng người dân.
Tổ chức Giám sát Nhân quyền quốc tế dẫn nguồn tin từ những đoạn băng video nghiệp dư được tung lên mạng và các nhân chứng trên chiến trường cho biết, chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad đang sử dụng bom chùm để chống lại lực lượng phe nổi dậy. Cụ thể, Không quân Syria tuần qua được cho là đã thả một loạt quả bom chùm xuống khu vực đường cao tốc bắc-nam chính ở phía tây Syria. Con đường này chạy qua Maaret al-Numan – một thành phố hiện đang nằm trong tay phe nổi dậy sau những cuộc giao tranh ác liệt gần đây.
Bom chùm là loại bom gồm rất nhiều quả bom nhỏ. Khi được thả từ máy bay xuống, các quả bom nhỏ sẽ rơi xuống khắp một khu vực rộng lớn. Nhiều quả bom nhỏ không phát nổ ngay lập tức. Điều đó gây nguy cơ thương vong cho người dân thường một thời gian dài sau đó.
Ông Steve Goose, một chuyên gia về vũ khí của Tổ chức Giám sát Nhân quyền có trụ sở ở New York, Mỹ, cho biết, hầu hết các quốc gia từ lâu đã cấm sử dụng bom chùm. Nhiều nước khác chưa cấm, trong đó có Mỹ, cũng cho biết, họ sẽ sớm thực hiện việc loại bỏ sử dụng bom chùm.
"Đây là những vũ khí thực sự đi quá giới hạn cho phép. Nó là loại vũ khí thể hiện sự tuyệt vọng của Syria vào thời điểm này. Chỉ có những chính phủ và giới lãnh đạo chính trị coi thường dư luận quốc tế mới sử dụng những loại vũ khí kiểu này", chuyên gia Goose cho biết trong một cuộc trả lời phỏng vấn.
Chính phủ Syria hiện tại chưa đưa ra lời bình luận gì về những cáo buộc nói trên.
Thông tin về việc chính quyền của Tổng thống Assad sử dụng bom chùm trong các cuộc giao tranh với phe nổi dậy đã xuất hiện từ hồi tháng 7. Tuy nhiên, báo cáo gần đây cho thấy, việc sử dụng bom chùm đang tăng lên trong cuộc nội chiến ở Syria, ông Nadim Houry – một nhà nghiên cứu của Tổ chức Giám sát Nhân quyền ở Li-băng, cho biết.
Bom chùm là một thứ vũ khí bắt nguồn từ thời chiến tranh ở Việt Nam. Bom chùm từng được thả xuống Việt Nam, Lào, Campuchia, sau đó là chiến tranh vùng Vịnh và gần đây nhất là cuộc xung đột ở Kosovo. Đây là loại bom có khả năng sát thương cao và dễ dàng chọc thủng lớp bọc thép. Nó cũng là thủ phạm của rất nhiều cái chết cho dân thường.
Một chùm bom mẹ bao gồm khoảng 200 quả bom con, mỗi quả nặng 1,5 kg. Khi rơi, nó phát tán các mảnh đạn đi khắp nơi và làm cháy bùng bất cứ thứ gì có khả năng bắt lửa. Đặc biệt, khi rơi xuống đất một số quả bom phát nổ trong khi một số quả khác không nổ. Khả năng còn sót lại của những quả bom chùm là rất lớn, gây hậu quả nghiêm trọng ngay cả khi chiến tranh đã kết thúc.
|
Theo báo cáo được đưa ra ngày hôm qua, các nhà hoạt động đã tung lên mạng Internet ít nhất 18 đoạn băng video trong tuần qua cho thấy những dấu vết còn lại của bom chùm ở trong hoặc gần thành phố miền trung Homs và thành phố phía bắc Idlib, Aleppo cũng như các khu vực nông thôn gần thành phố Latakia và quận phía đông Ghouta gần thủ đô Damascus. Loại bom chùm được sử dụng do Liên Xô sản xuất. Tổ chức Giám sát Nhân quyền cũng đã nói chuyện với những người dân ở hai thành phố Taftanaz và Tamane. Những người này đều cho biết, họ đã thấy bom chùm được thả xuống khu vực của họ hồi đầu tuần trước.
Hiện tại, chưa có thông tin nào về tình hình thương vong do bom chùm gây ra ở Syria.
Những thông tin về việc chính quyền Syria sử dụng bom chùm cũng như những cuốn băng video được các nhà hoạt động tung lên mạng hoàn toàn chưa được kiểm chứng về độ xác thực. Chính quyền của Tổng thống Assad thường xuyên cáo buộc, báo chí phương Tây đưa những thông tin theo hướng bất lợi cho họ và làm lợi cho phe nổi dậy. Ông Assad tin rằng, các cường quốc phương Tây đang có âm mưu lật đổ chính quyền Syria.
Bom chùm đã từng được sử dụng trong nhiều cuộc xung đột khác ở khu vực Trung Đông, trong đó có cả cuộc nội chiến ở Libya hồi năm ngoái và cuộc chiến tranh năm 2006 giữa Israel với lực lượng Hazbollah ở Li-băng. Các chuyên gia của Liên Hợp Quốc cho biết, có hàng trăm nghìn quả bom nhỏ được thả xuống Li-băng vẫn chưa phát nổ và chúng đang là mối đe doạ vô cùng to lớn với những người dân thường.
Phe nổi dậy Syria đang thắng thế?
Chính quyền Syria bị cáo buộc sử dụng bom chùm trong bối cảnh quân đội nước này đang phải chật vật tìm cách chống lại phe nổi dậy ở tỉnh Idlib nằm trên biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Phe nổi dậy được cho là đang củng cố quyền kiểm soát của họ đối với khu vực này.
Ngày hôm qua, các chiến binh nổi dậy đã bao vây một căn cứ quân đội ở Urum al-Sughra, nằm giữa thành phố Aleppo và khu vực biên giới. Căn cứ này là nơi đóng quân của hàng trăm binh lính Syria.
"Các chiến binh nổi dậy đã tấn công một đơn vị bọc thép từ Aleppo được cử tới để cứu viện cho Trung đoàn số 46 ở Urum al-Sughra và họ đã chặn được bước tiến của đơn vị bọc thép này", ông Firas Fuleifel, một nhà hoạt động đối lập cho Reuters biết qua đường dây điện thoại từ Idlib. Theo ông này, một chiếc máy bay của Không quân Syria đã bị bắn rơi khi đang thực hiện các cuộc tấn công hậu thuẫn cho đơn vị bọc thép.
Phe nổi dậy tuyên bố, họ đang mở rộng quyền kiểm soát ở tỉnh Idlib, chiếm được nhiều thị trấn, thành phố nằm dọc biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Phe nổi dậy cũng đang đạt được nhiều bước tiến trong cuộc chiến ở cao nguyên al-Rouge, phía tây Idlib.
Idlib là căn cứ chính và cũng là tuyến đường cung cấp hậu cần cho phe nổi dậy trong các cuộc chiến đấu chống lại lực lượng của ông Assad nhằm giành quyền kiểm soát thành phố Aleppo. Thành phố nhiều triệu dân này có thể quyết định chiều hướng của cuộc nội chiến kéo dài 19 tháng qua ở Syria.
Số người thiệt mạng trong cuộc nội chiến ở Syria được cho là đã vượt qua ngưỡng 33.000 người. Đây là con số do Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria có trụ sở ở Anh cung cấp. Trong khi đó, Liên Hợp Quốc ước tính, số người chết vì bạo lực ở đất nước Trung Đông là vào khoảng trên dưới 20.000 người.
Kiệt Linh - (theo Reuters, AP)
Syria sử dụng vũ khí cấm để đánh phe nổi dậy?
