Từ sau một cơn đại dịch chó dại quét qua khiến nhiều người trong xã tử vong, bà con họp nhau lại quyết định ra hương ước "nói không với nuôi chó".
Nhiều người khi nghe nói đến tập tục này thì cảm thấy thật nực cười. Nhưng sự thực là đến nay hương ước này vẫn đang được thực hiện, đa số người dân ở Diễn Châu, Nghệ An ủng hộ.
Cơn đại dịch kinh hoàng và "hương ước" kỳ lạ
Hàng chục năm nay, người dân đã quen với không gian màn đêm tĩnh lặng bao trùm lấy miền quê nghèo Diễn Nguyên. Tiếng chó sủa mỗi khi có khách qua đường hay vào những buổi đêm khuya dường như là một thứ gì đó "xa xỉ" với con người xã này.
Mặc dù nghe nói nhiều, nhưng giờ chúng tôi mới có dịp mục sở thị xã "độc nhất vô nhị" này. Tìm gặp các bậc cao niên trong làng, họ cho biết, vào những năm 60 của thế kỷ trước trên địa bàn xã này và các vùng lân cận xuất hiện một cơn đại dịch chó dại.
Ông Cao Xuân Mai, Chủ tịch UBND xã Diễn Nguyên: hơn nửa thế kỷ nay xã chúng tôi có "hương ước" không nuôi chó là có thật.
Cơn dịch hoành hành kéo dài một thời gian, trở thành nỗi ám ảnh cho bà con nơi đây. Mỗi lần đi ra đường thấy chó là họ phát khiếp, tránh đi thật xa vì sợ bị phát bệnh dại. Chó dại đã cướp đi sinh mạng của rất nhiều người vì thời đó khoa học chưa phát triển, trình độ nhận thức về dịch bệnh của người dân trong vùng còn hạn chế.
Sau khi đại dịch đi qua, những xã xung quanh vẫn nuôi chó lại bình thường, còn xã Diễn Nguyên có lẽ do nhiều người chết nhất, nỗi ám ảnh vẫn đeo đẳng khiến các hộ dân vô cùng sợ chó. Đúng lúc đó, những người đứng đầu các làng trong xã đã tổ chức họp mặt người dân, đưa ra một "hương ước" kỳ lạ.
Theo đó, từ đây trở về sau, người dân trong xã không ai được nuôi chó nữa. Hễ hộ gia đình nào vi phạm sẽ bị làng kỷ luật nghiêm khắc. Tưởng chừng như hương ước bị phản đối nhưng thật không ngờ thời kỳ đó có 100% hộ dân đồng ý chấp hành nghiêm.
Từ đó đến nay "hương ước" của làng đặt ra được người dân hưởng ứng và thực hiện tốt trong suốt hơn nửa thế kỷ qua. Tuy nhiên trong những năm gần đây, cũng có một số ít hộ gia đình cố tình bỏ quên "hương ước" của làng để mang chó về nuôi. Sự việc này thậm chí còn được đưa ra bàn bạc tại các cuộc tiếp xúc cử tri hàng năm của kỳ họp HĐND xã.
Gần 80% hộ dân "nói không với nuôi chó"
Việc một số ít hộ dân nuôi chó trở lại trở thành chủ đề nóng tại các cuộc họp khiến lãnh đạo xã bối rối vì xử lý cũng không được, để thế cũng không xong.
Để nắm bắt tâm tư nguyện vọng thực tế của nhân dân, tháng 6/2011, UBND xã Diễn Nguyên đã thống nhất chủ trương giao cho UBMTTQ xã chỉ đạo các cơ sở xóm tổ chức đợt phát phiếu thăm dò lấy kiến trong nhân dân về việc "nên hay không nên" nuôi chó trên toàn địa bàn xã.
Sau nhiều ngày phát, thu phiếu, kiểm tra kết quả cho thấy gần 80% các hộ cho ý kiến là không nên nuôi chó mà nên giữ "hương ước" của làng đã đặt ra hàng chục năm nay.
Kết quả việc thăm dò ý kiến nuôi chó hay không ở xã Diễn Nguyên. Có gần 80% số hộ dân đồng ý không nuôi.
Nói về hiện tượng này, ông Cao Xuân Mai, Chủ tịch UBND xã Diễn Nguyên cho hay: "Việc người dân trong xã không nuôi chó hàng chục năm nay là có thật và có hương ước đàng hoàng tồn tại từ lâu. Người dân trong xã chúng tôi xem đó như là lệ làng đã quy định như thế. Điều đáng nói là hầu hết bà con đều có ý thức chấp hành nghiêm.
Khi một người dân nuôi chó, người đó như phạm vào 'hương ước' của làng.
Cũng theo ông Mai thì tất nhiên hiện tại không phải có 100% hộ dân không nuôi chó, toàn xã vẫn còn khoảng 5 - 6 con chó đang được nuôi rải rác. Hiện xã đang vận động các hộ dân đó để làm sạch hẳn trên địa bàn, đảm bảo làm tốt cuộc vận động "nói không với nuôi chó".
Một trong những làng thực hiện tốt hương nước nói không với nuôi cho đó là xóm Tân Châu. Ông Đào Xuân Luận, xóm trưởng cho biết: "Tân Châu là xóm đông dân nhất xã nhưng lại đi đầu, làm tốt cuộc vận động không nuôi chó trên địa bàn. Hiện tại, xóm có 100% các hộ dân không có người nuôi chó và tất cả người dân đều đồng tình ủng hộ, từ nhiều năm nay vẫn vậy, không một ai thắc mắc hay vi phạm".
Ông Đào Quang Phúc, Chủ tịch MTTQ xã Diễn Nguyên - trưởng ban cuộc vận động “toàn dân nói không với nuôi chó”
Ông Đào Quang Phúc, Chủ tịch MTTQ xã Diễn Nguyên - người trực tiếp chỉ đạo cuộc vận động “toàn dân nói không với nuôi chó” chia sẻ, lúc đầu ông nghĩ rằng đại dịch đã đi qua hơn 50 năm nên việc lấy ý kiến sẽ có nhiều người đồng ý nuôi. Thật không ngờ là nỗi ám ảnh vẫn còn đó trong tâm trí.
"Kinh nghiệm ở xã này tôi thấy không nuôi chó có rất nhiều cái lợi. Thứ nhất là môi trường trong sạch, giảm tiếng ồn, việc nuôi chó cũng không phải là động lực để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế, để đảm bảo an ninh trật tự. Thực tế xã chúng tôi không nuôi chó nhưng kinh tế vẫn ổn định, còn về trộm cắp thì Diễn Nguyên là một trong những xã dẫn đầu về việc đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn huyện Diễn Châu", ông Phúc cho hay .
Không chỉ có xã Diễn Nguyên, mà xã Diễn Thái ở cạnh bên trước đây cũng đã có "hương ước" cấm người dân nuôi chó. Tuy nhiên, những năm gần đây, người dân của xã này đã ồ ạt tái nuôi trở lại. Sau khi thấy xã Diễn Nguyên làm tốt cuộc vận động "nói không với nuôi chó", lãnh đạo xã này cũng học theo để kêu gọi người dân thực hiện hương ước cũ nhưng thất bại vì người dân tái nuôi chó quá nhiều.
Phạm Hòa
Theo Infonet