‘Vì sao Iran nên có vũ khí hạt nhân’?

Theo một nhà nghiên cứu Mỹ, việc Iran có vũ khí hạt nhân sẽ mang lại sự cân bằng về quân sự trong khu vực.

Kenneth Waltz, chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh và Hòa bình Saltzman của New York, có bài viết “Vì sao Iran nên có bom (hạt nhân)” đăng trên một tạp chí Foreign Affair có ảnh hưởng nhất của Mỹ. Theo đó, ông nêu quan điểm rất khác về việc Iran có vũ khí nguyên tử: Nếu Iran có vũ khí hạt nhân, Trung Đông sẽ trở thành khu vực ổn định hơn, mang lại sự cân bằng về quân sự trong khu vực Trung Đông.

Cân bằng quân sự trong khu vực

Bài viết với quan điểm trái ngược này của ông đưa ra cùng lúc với vòng đàm phán bất thành giữa Iran và Nhóm P5+1 diễn ra tại Moskva vừa qua. Các nước trong nhóm này yêu cầu Tehran phải làm nhiều hơn nữa để chứng minhh chương trình hạt nhân của mình là nhằm mục đích hòa bình, không phải chế tạo vũ khí hạt nhân.

“Hầu hết nhà bình luận Mỹ, châu Âu và Israel và các nhà hoạch định chính sách cảnh báo rằng một Iran có vũ khí hạt nhân sẽ là hệ quả tồi tệ nhất cho các bế tắc hiện tại,” Tuy nhiên, Waltz viết. "Trong thực tế, đó lại là kết quả tốt: cần có nước nào đó có thể khôi phục lại sự ổn định ở Trung Đông".

Iran thử tên lửa tầm xa. Ảnh csmonitor.com

Bác bỏ cảnh báo của Mỹ và Israel rằng một Iran có vũ khí hạt nhân là triển vọng nguy hiểm, ông nói “những giọng điệu như vậy là đặc trưng của các nước lớn, nói vống lên khi một quốc gia khác bắt đầu phát triển vũ khí hạt nhân riêng”.

Hơn nữa, "với giảm chênh lệch sức mạnh quân sự, các nước sở hữu vũ khí hạt nhân mới nói chung tạo ra sự ổn định khu vực và quốc tế nhiều hơn, chứ không phải ít đi”. Ví dụ: Pakistan và Ấn Độ, đã ký một hiệp ước thỏa thuận không nhằm vào các mục tiêu là các cơ sở hạt nhân của nhau và hai nước này đã giữ hòa bình kể từ sau khi ký kết đó.

Theo quan điểm này, tại Trung Đông, kho vũ khí hạt nhân chưa được công bố của Israel đã tạo ra một sự mất cân bằng quyền lực. Điều đó sẽ "không bền vững về lâu về dài? Thật ngạc nhiên đã mất quá lâu để xuất hiện sự cân bằng" Nên nếu Iran quyết theo đuổi hạt nhân, Israel và Iran sẽ kiềm chế lẫn nhau theo cách của các cường quốc hạt nhân từng kiềm chế lẫn nhau (Mỹ với Liên Xô hay Ấn Độ với Pakistan).

Khó tránh việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân?

Tuy quan điểm của Waltz không công khai tại Mỹ, nhưng không khó thấy rằng giới chức Washington đã nghĩ rằng một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là không thể tránh khỏi, mặc dù họ không chịu nói ra.

Các giới chức Mỹ đều rằng Iran sẽ sở hữu vũ khí hạt nhân vào “một ngày nào đó”. Ngày đó có thể đến sau khi Iran đạt được “thành tựu” hạt nhân, tức khả năng chế tạo một quả bom nguyên tử hoặc sau khi đã thử một vụ nổ hạt nhân thành công.

Vì thế, cả Mỹ và Israel đều quyết tâm ngăn Iran chế tạo vũ khí hạt nhân thông qua thắt chặt cấm vận, phá hủy các cơ sở hạt nhân và ám sát các nhà khoa học Iran. Viện Quốc gia Nghiên cứu an ninh của Israel mới đây còn có viễn cảnh sau: Iran tiến hành một thử nghiệm ngầm hạt nhân dưới lòng đất vào tháng 1/2013, sau khi trục xuất các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng quốc tế nguyên tử IAEA và sau một loạt những khiêu khích của hải quân Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran trong việc chống lại lực lượng của Hạm đội 5 của Mỹ.

Khả năng xảy ra một cuộc tấn công vào Iran sau khi nước này sở hữu vũ khí hạt nhân là rất ít, nhưng không hoàn toàn loại trừ.

Mai Linh (theo Reuters)