Chiến tranh tương lai sẽ theo hình thái nào cho đến nay vẫn chưa rõ, trong khi đó, phần lớn vũ khí, trang bị đang được sử dụng ngày nay là sản phẩm của quá khứ.
Các cực của cuộc chiến tương lai
Giờ đây hầu hết ý kiến chuyên gia đều thống nhẩt rằng những cuộc chiến tranh quy mô lớn giữa các quốc gia trong tương lai ít có khả năng xảy ra.
Tuy vậy, không thể hoàn toàn loại trừ khả năng đó. Ví dụ, sự căng thẳng trong quan hệ Nga – phương Tây dường như đã tạm lắng, nhưng điều này không cản trở các bên không đồng tình với nhau trong vấn đề triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở châu Âu, và Tổng thống Nga Dmitri Medvedev đã cảnh báo về khả năng một cuộc chạy đua vũ trang mới.
Dĩ nhiên, điều này không có nghĩa là thể giới đang đứng trước ngưỡng cửa của cuộc xung đột quân sự giữa Nga và NATO, nhưng sau khi kết thúc chiến tranh lạnh Liên minh Bắc Đại Tây Dương vẫn chưa tan rã, và Moscow tiếp tục nhận định NATO là kẻ thù tiềm năng của mình.
Cuối cùng, không thể loại trừ phương án trở lại nắm quyền ở Nga của các lực lượng phục thù mà họ sẽ quyết định trở lại bằng sức mạnh của vùng lãnh thổ Liên Xô trước kia, và khi đó, NATO không thể không phản ứng lại. Do vậy, khả năng xảy ra chiến tranh giữa Nga và phương Tây dù có thấp, thì nó vẫn còn đó.
Chiến tranh là điều không tránh khỏi đối với nhân loại. Vấn đề là thế giới sẽ điều tiết các cuộc chiến như thế nào?
Đồng thời, tiềm ẩn mối nguy hiểm lớn với Nga từ phương Đông. Không ai biết được rằng trong tương lai Trung Quốc sẽ phô diễn sức mạnh mà họ đang cố tích luỹ như thế nào? Họ (Trung Quốc) cần có tài nguyên và “không gian sống”, bởi vậy Bắc Kinh có thể chú ý trước tiên tới khu vực Sibiri và Viễn Đông của Nga, đây là những khu vực đất rộng, người thưa và giàu tài nguyên.
Nếu như tiềm năng quân sự của Bắc Kinh sẽ phát triển theo nhịp độ hiện tại, trong khi Kremlin phó mặc những vùng đất phía đông của mình cho số phận, thì khả năng tấn công của Trung Quốc vào lãnh thổ Nga sẽ không hẳn có xác xuất thấp. Về lâu về dài sẽ nổi lên vấn đề bảo vệ quyền lợi của người Hoa sống ở vùng Viễn đông Nga.
Có một cuộc chiến lớn có khả năng xảy ra – xung đột giữa Trung Quốc và Mỹ. Hoa Kỳ đang lo sợ sẽ đánh mất trạng thái siêu cường duy nhất thế giới, và vị trí đó Bắc Kinh có thể chiếm mất.
Z. Brzezinski (cựu cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Jimy Catter) đã đưa ra ý tưởng về một liên minh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc (G2), nhưng người Trung Quốc có lịch sử không bao giờ gắn mình với một cam kết liên minh lâu dài, và liên minh với Mỹ, đối với họ, là không cần thiết.
Trên hết, vẫn còn một lực lượng, và khi tình hình đạt đến mức nguy hiểm nghiêm trọng, thì một cuộc chiến tranh sẽ được bắt đầu. Lý do tốt nhất trong trường hợp này là Đài Loan. Trung Quốc sớm hay muộn sẽ quyết định chinh phục và Mỹ có thể sẽ cố gắng để ngăn chặn khả năng đó.
Ở trung tâm của một cuộc xung đột quân sự lớn có thể bao gồm cả Ấn Độ. Một mặt, Ấn Độ tiếp giáp với Pakistan "thân thiện", hai quốc gia đã nhiều lần nổ ra chiến tranh. Mặt khác, Ấn Độ cũng có đường biên giới chung với Trung Quốc, trong khi mối quan hệ với Bắc Kinh cũng căng thẳng không kém, đó là chưa kể trong lịch sử hiện đại hai nước đã từng có xung đột ở biên giới.
Vấn đề có thể kết thúc bằng cuộc chiến tranh (bao gồm cả hạt nhân), nếu, ví dụ, ở Pakistan lực lượng Hồi giáo cực đoan sẽ lên nắm quyền, đồng thời, Trung Quốc cố gắng vượt qua vịnh Bengal và gia tăng ảnh hưởng tại các vùng tiệm cận với Ấn Độ (Nepal, Bangladesh, Myanmar, Sri Lanka).
Ngoài ra, Bắc Kinh là một đồng minh lâu năm của Pakistan. Do đó, thật hợp lý khi nói về tam giác lợi ích Ấn Độ - Trung Quốc - Pakistan, thì hai góc độ thù địch đang chĩa về phía Delhi. Vì vậy, Ấn Độ, cũng như Trung Quốc, đang tích cực vũ trang cho quân đội.
Dù xác suất của một cuộc chiến tranh lớn ngày nay là không đáng kể, nhưng mỗi cường quốc đều muốn và cần phải sẵn sàng cho nó. Tuy nhiên, cần lưu ý trước tiên tới những cuộc xung đột quân sự cục bộ, hay chiến tranh cục bộ. Dẫn chứng cho luận điểm này là Afghanistan, Libya, hai chiến dịch Chechnya của Nga và cuộc chiến 5 ngày với Gruzia, lịch sử của Nam Tư cũ, cũng như chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iraq. Hầu hết các chuyên gia tin rằng cuộc chiến tranh trong tương lai sẽ có hình thái tương tự như vậy (với sắc thái can thiệp lật đổ hoặc “hỗ trợ hoà bình”). Thực tế cho thấy rằng, giai đoạn hành động kết thúc khá nhanh chóng, và sau đó cần phải hoặc là sớm rút lui, hoặc là phải đổi đầu với chiến tranh du kích không điểm dừng và đau đớn.
Sự sụp đổ của các đế chế?
Cuối cùng, sự tan rã của các quốc gia lớn, vấn đề mà hiếm khi được các chuyên gia quan tâm. Rất nhiều ứng cử viên, và hàng đầu là Nga. Trong cuộc chiến tranh Chechnya, nó đã đứng trên bờ vực của sự sụp đổ, và tình hình ở Nam Caucasus vẫn còn là một nguy cơ gây tan rã.
Tiếp đến là Liên minh châu Âu. Tất cả có thể bắt đầu với khu vực đồng euro sụp đổ, và sau đó tình hình kinh tế căng thẳng sẽ làm nổ tung quả bom xung đột sắc tộc, tôn giáo (trong Liên minh Châu Âu ngày nay có một số lượng lớn của người Hồi giáo sinh sống, và mối quan hệ của họ với người dân địa phương ngày càng trở nên phức tạp hơn).
Và nếu như các hành động quân sự thù địch của phương Tây trong thế giới Hồi giáo làm chồng chéo lên các vấn đề kinh tế - xã hội ở Châu Âu, có thể “ngửi” thấy hơi hướng của một cuộc xung đột các nền văn minh thực sự.
Ngay cả Mỹ cũng không “dễ thở” hơn so với phần còn lại của thế giới. Ở đó tất cả tồn tại trên nền tảng chủ nghĩa đa văn hoá công dân, nhưng sự mâu thuẫn trong mối quan hệ giữa người da trắng với người da đen và gốc latin đang phát triển.
Vì vậy, ví dụ, trong trường hợp khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng ở Mỹ có thể bắt đầu cuộc nội chiến quy mô đầy đủ. Nguy cơ sụp đổ thậm chí có cả ở Trung Quốc.
Ngày nay, tăng trưởng kinh tế của đất nước mang lại cho cư dân nhiều hơn hoặc ít hơn mức khá của cuộc sống. Tuy nhiên, nếu các phép lạ kinh tế đột ngột kết thúc, Trung Quốc sẽ phải đối mặt với 1 mối đe dọa nghiêm trọng gây bất ổn với quy mô chưa từng thấy (chưa tính đến những vấn đề khác có thể làm "nóng lên" giống như Mỹ và Nga đã phải đối mặt), và khi đẳtTung Quốc có thể sẽ lại quay trở lại thời của các vương quốc chiến tranh.
Vì vậy, các phương án chiến tranh, mà trong tương lai các quốc gia trên thế giới phải chuẩn bị sẵn sàng đối phó, có lẽ đã rõ ràng: xung đột quân sự quy mô lớn giữa các nước lớn, chiến tranh cục bộ, chiến dịch bạo loạn, lật đổ và sự tan rã của không gian nhà nước lớn.
Những thực tế này ngụ ý sự hiện diện của quân đội được đào tạo tốt và được trang bị đầy đủ. Vậy loại vũ khí và quan niệm tác chiến nào cần thiết cho một đội quân đó?
Chuẩn bị cho chiến tranh tương lai
Việc chuẩn bị cho chiến tranh tương lai sẽ đòi hỏi tư duy sáng tạo và tiến bộ theo chiều dọc quân sự, bắt đầu từ các binh chủng không quân-không gian và kết thúc bằng các lực lượng lục quân và hải quân. Tất cả họ phải hành động như một đơn vị thống nhất, dễ dàng kết nối giữa người lính trên mặt đất với các vệ tinh trên bầu trời.
Ngày nay, vũ trụ vẫn chưa bị quân sự hoá. Tuy nhiên, có vẻ như chỉ còn là vấn đề thời gian. Trong tương lai, vũ trụ và khoảng không gian có khả năng để hợp nhất thành một, và máy bay chiến đấu các thế hệ 6,7 sẽ có thể để dễ dàng chiến đấu trong các tầm không gian gần, vô hiệu hóa các tàu vũ trụ và vệ tinh (cả hai trinh sát và tác chiến) của đối phương, và sau đó xông vào bầu không khí của kẻ thù để tiêu diệt các mục tiêu mặt đất của nó, và cũng biến mất.
Theo đó, hệ thống phòng thủ tên lửa sẽ được yêu cầu để đối phó thành công với các đối tượng như vậy, cũng như tên lửa đạn đạo và hành trình có độ chính xác và tốc độ cao.
Chắc chắn máy bay không người lái sẽ có một bước nhảy vọt về phía trước, nhưng vai trò máy bay chiến đấu có người điều khiển sẽ không biến mất nhanh chóng. Đối với các máy bay trực thăng cũng sẽ có sự thay đổi đáng kể, chúng sẽ không dừng lại ở chức năng tấn công hạn chế, vận chuyển quân đội và hỗ trợ hoả lực mà dần dẫn sẽ trở thành những cỗ máy bay đa năng thế hệ mới.
Các phương tiện chiến tranh tương lai sẽ mở rộng tầm hoạt động và khả năng phá hủy.
Hạm đội hải quân cũng sẽ thay đổi. Tàu sân bay vẫn được duy trì, bởi những sân bay di động như vậy là rất tiện lợi. Tàu ngầm có thể sẽ chuyển động nhanh hơn và lặn sâu hơn, giống như máy bay tiêm kích, - sẽ không có giới hạn.
Trước hết cần phải “chấp nhận” loại bỏ tàu tuần dương, tàu khu trục, tàu hộ tống, nhanh chóng thiết kế các loại tàu chiến có khả năng thực hiện những nhiệm vụ đa dạng của tàu các loại tàu khác nhau.
Nhiệm vụ của hạm đội hải quân hiện tại, cũng như trong tương lai cần phải có mặt một cách nhanh chóng và bí mật tại vị trí định trước, tiêu diệt kẻ thù nằm sâu trong lãnh thổ, đổ bộ và hỗ trợ hoả lực mạnh.
Trong bối cảnh này, thiết kế đi trước thời đại của nhà khoa học Liên Xô P. Alexeev là đáng ghi nhớ, nó không những có thể nhanh chóng vận chuyển binh lính và xe bọc thép, mà còn có thể mang tên lửa hành trình. Chỉ cần một chút cải tiến, nó sẽ là một bước đột phá trong sự phát triển của Hải quân hiện đại.
Lục quân cũng cần phải điều chỉnh. Có thể chỉ giữ lại các phương tiên bọc thép (xe tăng, xe bọc thép và xe chiến đấu bộ binh) làm chủ lực. Quan niệm tương lai sẽ là sự “lai” giữa xe tăng và phương tiện bọc thép trong hình thức của một người ngồi bên trong robot.
Một cỗ máy di động như vậy, được bọc thép, vũ trang với súng máy, súng phóng lựu, súng phun lửa, phòng không, theo dõi và dò tìm mục tiêu bằng thiết bị hiệu suất cao v.v… Sẽ là lý tưởng nhất khi nó sẽ có thể bay và bơi lội được.
Hình dung người lính tương lai
Trong xu thế đó, người - robot đó sẽ như một đơn vị chiến đấu có thể được sử dụng tác chiến trong thành phố, rừng núi, sa mạc hay rừng với hiệu suất chiến đấu cao như nhau. Cuối cùng, công nghệ được mô tả cần phải hoàn toàn dựa trên cơ sở trí thông minh nhân tạo.
Chưa rõ điều này sẽ được kết hợp với các nguyên tắc đạo đức như thế nào, nhưng trong tương lai sẽ sớm xuất hiện những người lính
cyborg có khả năng dũng cảm và mạnh mẽ như vật biến đổi gien, được mặc quần áo cho bộ khung xương dược gắn vào cơ thể. Các phương tiên bảo vệ (mũ bảo hiểm, áo giáp,...) cần phải đáng tin cậy và hiệu quả hơn, bao gồm cả vũ khí, bởi vì vũ khí chiến đấu ngày nay gần như đã đến giới hạn cuối cùng của khả năng hiện đại hoá.
Người lính tương lai sẽ là mô hình người - robot.
Đồng thời, gần như tất cả những sáng kiến nêu trên không thể tồn tại mà không có nhiên liệu mới. Điều này cũng áp dụng cho tên lửa, máy bay chiến đấu và tàu chiến. Robot với người điều khiển bên trong sẽ cần một nguồn cung cấp năng lượng tự động trong một thời gian dài. Thật khó nói cụ thể nó sẽ như thế nào. Có thể hi vọng sẽ "chế ngự" được nguyên tử, và sẽ có một động cơ hạt nhân nhỏ gọn.
Sẽ được tạo ra cả những vũ khí dựa trên các nguyên tắc vật lý mới. Đã hoàn thiện súng điện và laser bay chiến đấu. Có một đề tài rất thú vị đó là vũ khí không gây chết người, trong đó, ví dụ, có thể được sử dụng làm cho mất phương hướng tâm thần của đối phương. Không loại trừ sự chú ý đặc biệt trong tương lai sẽ có xung đột điều khiển học, ví dụ, một thành phố hiện đại có thể bị tê liệt thậm chí không tốn một quả bom, chỉ cần tách nó ra khỏi hệ thống điện và nước.
Trong thời kỳ chiến tranh lạnh đã tạo ra một số lượng lớn các hóa chất và vũ khí sinh học, nhưng sau đó quyết định tiến hành tiêu huỷ của nó. Tuy nhiên, không có đảm bảo rằng các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm bí mật không thể được mở rộng. Ngược lại, và gần như phát minh ra một loại virus nào đó, ví dụ, có thể phá hủy cả một chủng tộc nào đó. Và luôn luôn có những tin đồn về vũ khí khí hậu có thể gây ra sóng thần nhân tạo và động đất.
Tóm lại, chúng ta có thể nói rằng loài người đã phát minh ra nhiều cách để tiêu diệt lẫn nhau và không có ý định dừng lại ở đó. Hầu hết các nhà lãnh đạo các nước Mỹ, NATO và cả Nga đều duy trì tiềm năng quân sự - kỹ thuật nhất định, còn Trung Quốc và Ấn Độ luôn cố gắng tăng cường nhanh chóng tiềm lực của mình.
Trong chiến tranh thì chỉ có kẻ mạnh nhất mới sống sót, còn sai lầm sẽ là những ai coi chung sống hoà bình là trạng thái tự nhiên của con người. Hài hoà sẽ là tương lai của nhân loại với một chất lượng tư duy mới sẽ chỉ xuất hiện sau khi chúng ta tự kết liễu cuộc đời mình, - như Hegel gọi chiến tranh là động cơ của tiến bộ lịch sử.
Danh Nguyễn (tổng hợp)
theo đv
Chuẩn bị gì cho chiến tranh tương lai?
