“Sửng sốt” ngắm rồng đá bán quý độc nhất Việt Nam

Từ khối đá bán quý nặng 5,7 tấn (lớn nhất được tìm thấy ở Tây Nguyên từ trước tới nay), qua bàn tay tài hoa của những người thợ, đã hình thành nên tác phẩm “Rồng Việt” được đánh giá là độc đáo và công phu nhất Việt Nam.

Trước đó, khi được khai thác tại Tây Nguyên, khối đã Mã não có tên khoa học là là Chacedone (Lộc Bắc) với 2 màu xanh và vàng đặc trưng (thuộc dòng đá bán quý) nặng 5,7 tấn, dài gần 5m đã từng gây xôn xao trong giới chơi đá cảnh. Khối đá này không chỉ đạt độ “khủng” về trọng lượng mà còn có màu sắc, đường vân độc nhất vô nhị. Bởi từ trước tới nay, những khối đá dùng chế tác có trọng lượng tối đa khoảng 2,5 tấn trở lại đã được xếp vào hàng “độc”.

Tác phẩm "Rồng Việt" có chiều dài 3,33m, nặng 1,8 tấn.

Và sau gần 1 năm miệt mài, những nghệ nhân Huế tài hoa đã cho ra đời tác phẩm “Rồng Việt” với trọng lượng 1,8 tấn, dài 3,33m, được giới trong nghề và các nhà sưu tầm đánh giá là tác phẩm nghệ thuật rồng độc đáo và công phu nhất Việt Nam. Ngắm tác phẩm, người xem sẽ nhìn thấy toàn bộ phần thân rồng có màu vàng tự nhiên của đá, nhưng tại những điểm nhấn như vẩy, râu, chân lại là những vân đá xanh ngọc trong suốt tự nhiên.

Phần đầu rồng với những đường vân uốn lượn tự nhiên hài hòa, đẹp mắt

Một nghệ nhân trong nhóm chế tác kể lại quá trình tạo ra “Rồng Việt”: “Khi mới được khai thác, khối đá không chỉ lớn nhất về trọng lượng mà còn hội đủ “thế và màu”, rất lý tưởng để có thể chế tác thành tác phẩm nghệ thuật rồng chạm khắc. Sau khi bóc đi lớp vỏ ngoài thô ráp màu xanh, phía bên trong khối đá là lộ ra màu vàng sáng nguyên khối. Càng trùng hợp, ly kỳ hơn, tại những vị trí chọn tạc như mắt, râu, vảy, chân rồng lại xuất hiện những vân đá màu xanh uốn lượn đúng ý. Dù vậy, tạc rồng trên chất liệu đá bán quý tự nhiên sẽ khó hơn làm trên chất liệu khác, nên phải mất 11 tháng, tốp thợ chúng tôi mới bóc tách và hoàn thành xong tác phẩm mang hình tượng rồng thời Lê Nguyễn với phần đuôi chạm hình buông xòe, thường thấy ở các đình, chùa nước ta...”.

Thân rồng

Theo GS.TSKH Phan Trường Thị, Viện trưởng Viện Trang sức, đá quý Việt Nam: Chacedone là loại đá rất cứng được hình thành bởi dung nham núi lửa cách đây 4 triệu năm. Vì thế, đá Chacedone được tìm thấy ở Tây Nguyên - khu vực hoạt động của núi lửa cách đây nhiều thế kỷ. Nếu đánh giá trong hàng đá quý, đá cảnh trên thế giới, đá Chacedone không phải là loại được xếp hàng đầu, nhưng ở Việt Nam thì đây là dòng đá bán quý số 1 hiện nay.

“Chưa nói về kích thước, trọng lượng, chỉ mới nhìn qua tác phẩm này lần đầu tiên tại triển lãm ở Bảo tàng Hà Hội (nhân dịp 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội), tôi thấy được sự tài hoa của người thợ đã đạt đến trình độ điêu luyện. Họ đã đưa vào được cái hồn của rồng, hình tượng thể hiện sự quyền uy, linh thiêng” - GS.TS Thị nhận xét.

Tác phẩm độc đáo được tạo ra từ đá bán quý thuần Việt.

Điểm đặc biệt khiến GS. Thị tâm đắc chính là nguyên liệu để chế tác ra “Rồng Việt” được lấy ngay trên mảnh đất đỏ Tây Nguyên Việt Nam. “Trên thực tế, ở nước ta không thiếu những tác phẩm hoành tráng được tạc bằng những loại đá quý nhập khẩu, thậm chí cả thợ điêu khắc cũng từ nước ngoài mời đến. Nhưng tác phẩm này lại có được điều quan trọng nhất và quý nhất - đó là được sinh ta từ chính khối đá bán quý thuần Việt, bởi chính những bàn tay các nghệ nhân trong nước”.

“Rồng Việt” đã được Công ty Tòng Hằng Hà Nội mua lại, sau khi trả vượt mức giá mà một thương gia Nhật Bản đưa ra. Tuy nhiên, phía công ty này từ chối tiết lộ về khoản tiền đã bỏ ra để có được tác phẩm cực kỳ quý hiếm này và cho biết muốn giữ “Rồng Việt” ở lại với Hà Nội.

P. Thanh
theo dt

Được chế tác từ khối đá mã não, một loại ngọc số 1 ở Việt Nam, tác phẩm Rồng Việt nặng 1,8 tấn, dài 3,3m được xem là một trong những tác phẩm đá nghệ thuật rồng đá bán quý lớn nhất Việt Nam hiện nay.

Nhà sưu tập và chơi đá cảnh Vũ Hưng Long - người đang sở hữu tác phẩm “Rồng Việt” cho biết, tác phẩm được chế tác từ khối đá mã não nặng đến 5,7 tấn, chiều dài 5m. Theo giới trong nghề, tác phẩm này có giá khoảng 5 tỷ đồng.

Để có được thế uốn lượn tự nhiên hệt dáng rồng đang thăng theo mẫu hình tượng rồng thời Lê Nguyễn, nhóm thợ trạm khắc ở Huế phải mất 11 tháng mới hoàn thành tác phẩm.

Tác phẩm được làm từ đá mã não, một loại ngọc số 1 ở Việt Nam.

“Khi chủ nhân đầu tiên của “Rồng Việt” đưa ra giới thiệu, tôi không nén nổi sự kinh ngạc về mức độ hoành tráng của tác phẩm. Viên đá chế tác ra tác phẩm này không chỉ có thế uốn lượn tự nhiên hệt dáng rồng đang thăng, mà sắc màu vàng của nó cũng quá lý tưởng để làm rồng” - anh Long nói.

“Sau khi tốp thợ bóc được lớp vỏ ngoài thô ráp màu xanh của khối đá là lộ ra màu vàng sóng sáng nguyên khối. Càng trùng hợp ngẫu nhiên hơn nữa tại những vị trí chọn tạc như mắt, râu, vảy rồng, chân rồng lại xuất hiện những vân đá màu xanh uốn lượn đúng ý.

Vì thế, hầu như nhóm thợ không mất công lắm trong việc tạo dáng cho tác phẩm này mà chỉ là gọt giũa, đánh bóng và làm nổi lên thần thái của khối đá cùng đường vân quyến rũ và các mảng màu huyền ảo” - anh Long kể thêm.

Lý giải việc chọn mẫu hình tượng rồng thời Lê Nguyễn, đuôi rồng chạm hình bông xoè để chạm khắc, nghệ nhân chạm khắc người Đà Nẵng - thợ cả tạc tác phẩm rồng này nhớ lại: “Tạc rồng trên chất liệu đá bán quý tự nhiên sẽ khó hơn làm trên chất liệu khác. Do đó, chúng tôi chọn hình tượng rồng thời Lê Nguyễn để chế tác với phần đuôi rồng chạm hình buông xòe giúp tác phẩm rồng đá được cân đối và hài hòa hơn”.

Đuôi rồng trạm hình bông xòe tạo ra sự cân đối và hài hòa

Không chỉ được chế tác trên chất liệu đá bán quý mà tác phẩm này còn độc đáo bởi đường nét và vân đá tự nhiên trên tác phẩm, có thể xếp vào hàng độc nhất vô nhị ở nước ta.

Một mặt của thân rồng có màu vân vàng và xanh tươi trẻ rất đều, đẹp với thế rồng chân đang đạp mây thăng lên (thể hiện sức trẻ trung, mạnh mẽ, sung sức).

Còn ở mặt khác của rồng lại có điểm xuyết nhiều vân đồi mồi trên nền vàng – xanh sẫm hơn cùng thế rồng chụm chân đang lướt (thể hiện sự trầm tĩnh có tuổi nhưng viên mãn, thành đạt).

Theo GS.TSKH Phan Trường Thị, Viện trưởng Viện Đá quý - trang sức Việt Nam, một tác phẩm đá cảnh chỉ có giá trị thực sự khi người làm nên nó phải thổi được cái hồn của hình tượng mình định tạc vào trong đó, và khi lần đầu bắt gặp tác phẩm “Rồng Việt” ông đã thấy được điều đó.

“Tôi không nói về kích thước, trọng lượng nhưng khi mới nhìn qua tác phẩm, tôi thấy được sự tài hoa của người thợ đạt đến trình độ điêu luyện khi họ đã đưa vào trong đó được cái hồn của con rồng, một con vật thể hiện cho sự quyền uy, mang chất thần” - GS Thị nhận xét.

Được biết, tác phẩm này đã từng được trưng bày tại Bảo tàng Hà Nội trong dịp Đại lễ 1.000 năm Thăng Long Hà Nội và đã được ban tổ chức bình chọn là một trong hai tác phẩm tiêu biểu nhất mang đậm tính văn hóa Việt Nam của các hội sinh vật cảnh cả nước.


Theo Vietnamnet