Sau những chuỗi ngày ngoại giao dồn dập đầy kỳ vọng, chuyên cơ Không lực Một đã chính thức đáp xuống đất Mỹ vào ngày thứ Sáu vừa qua, khép lại chuyến công du Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump trong sự ngỡ ngàng của giới quan sát quốc tế. Người ta thường bảo “Kỳ vọng càng nhiều, thất vọng càng sâu”, và quả thực, chuyến đi đến Bắc Kinh – nơi được xem là đồng minh có tiếng nói trọng lượng với Tehran – đã không mang lại bất kỳ một bước đột phá nào nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh đang sa lầy với Iran. Trả lời báo giới ngay trên đường trở về Washington, ông Trump tuyên bố rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bày tỏ mong muốn eo biển Hormuz được mở cửa trở lại và đồng ý rằng Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân; thế nhưng, ai cũng hiểu đây chỉ là những lời xã giao cũ rích mà Bắc Kinh đã lặp lại bấy lâu nay. Trả lời phỏng vấn trên kênh Fox News, ông Trump thẳng thừng nhận xét về người đồng cấp: “Ông ấy muốn thấy cuộc chiến kết thúc. Ông ấy muốn giúp đỡ. Nếu ông ấy muốn giúp, điều đó thật tuyệt. Nhưng chúng tôi không cần giúp đỡ”. Sự cứng rắn này che giấu một thực tế cay đắng rằng cuộc chiến đã kéo dài vượt xa mốc 6 tuần như ông dự tính ban đầu, để rồi giờ đây, khi trở về tay trắng, vị tổng thống Mỹ lại phải đứng trước ngã ba đường, đối mặt với áp lực ngàn cân: Liệu có nên tung thêm các đòn không kích quân sự để phá vỡ thế bế tắc, hay tiếp tục kiên trì với một lộ trình ngoại giao đang dần cạn kiệt dưỡng khí?
Trống đánh xuôi kèn thổi ngược: Sự rạn nứt trong nội bộ Washington và lập trường cứng rắn của Iran
Có câu “Năm người mười ý”, ngay trong lòng chính quyền Trump, những bất đồng về phương án xử lý nút thắt Iran đang ngày càng lộ rõ. Một bên, bao gồm các quan chức diều hâu tại Lầu Năm Góc, đang ráo riết thúc đẩy một cách tiếp cận hung hăng hơn với các cuộc không kích có mục tiêu, hy vọng “dùng cường quyền áp chế” để buộc Iran phải khuất phục trên bàn đàm phán. Ở chiều ngược lại, nhiều cố vấn vẫn khuyên tổng thống nên kiên trì với trục ngoại giao kết hợp áp lực kinh tế. Bản thân ông Trump dù đã nghiêng hẳn về phương án này trong vài tuần qua, thậm chí tuyên bố một lệnh ngừng bắn vào tháng Tư, nhưng Tehran lại tỏ ra “gừng càng già càng cay” khi không hề lay chuyển các điều khoản cốt lõi của mình. Nhìn vào bản đề xuất mới nhất của Iran, ông Trump thẳng tay gạt bỏ trước các phóng viên trên chuyên cơ: “Tôi đã xem qua, và nếu tôi không thích ngay câu đầu tiên, tôi sẽ ném thẳng nó vào sọt rác”. Dù Phó Tổng thống JD Vance nỗ lực trấn an dư luận bằng việc tuyên bố đã dành nhiều thời gian bàn thảo với Jared Kushner, Steve Witkoff và các đồng minh Ả Rập để đạt được thỏa thuận tối ưu bảo vệ "lằn ranh đỏ" của tổng thống, nhưng thực tế cho thấy sự kiên nhẫn của ông Trump đã chạm đáy. Ông liên tục bày tỏ sự tức giận trước việc eo biển Hormuz bị phong tỏa, đẩy giá dầu thế giới phi mã, đồng thời sự chia rẽ trong bộ máy lãnh đạo Iran càng khiến cho tiến trình thương lượng rơi vào cảnh "vải thưa che mắt thánh", khiến giới chức Mỹ hoài nghi về lòng thiện chí thực sự của đối thủ.
Áp lực từ Phố Wall và nỗi lo bầu cử: Khi cái ví của người dân đè nặng lên vương miện quyền lực
Người xưa có câu “Có thực mới vực được đạo”, cuộc chiến xa xôi tại Trung Đông giờ đây đang dội những gáo nước lạnh buốt vào nền kinh tế nội địa nước Mỹ, trực tiếp đe dọa đến chiếc ghế của Đảng Cộng hòa khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang cận kề. Giá xăng tại Mỹ đã vượt ngưỡng trung bình 4,50 USD/gallon và có xu hướng tiếp tục leo thang chừng nào Iran còn siết chặt yết hầu eo biển Hormuz. Lạm phát tăng vọt với tốc độ chóng mặt, lần đầu tiên sau ba năm qua đã vượt mặt mức tăng trưởng tiền lương của người lao động Mỹ trong tháng Tư. Sau ánh hào quang của thị trường chứng khoán, các tài phiệt và giới lãnh đạo doanh nghiệp tại Phố Wall đã không còn giữ được sự kiên nhẫn, họ liên tục gây áp lực ngầm lên ông Trump với một thông điệp ngắn gọn và dứt khoát: “Hãy kết thúc cuộc chiến này đi, nhanh lên!”. Dù vậy, với bản tính ngạo nghễ vốn có, ông Trump liên tục hạ thấp tác động kinh tế trong nước. Khi bị chất vấn về việc liệu nỗi lo tài chính của người dân có phải là động lực để ông tìm kiếm hòa bình, ông tuyên bố một câu xanh rờn: “Tôi không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ. Tôi không nghĩ về bất kỳ ai. Tôi chỉ nghĩ về một điều duy nhất: Chúng ta không thể để Iran có vũ khí hạt nhân. Đó là tất cả”.
Nước đi cuối cùng trên bàn cờ chính trị: Bằng mọi giá phải mở cửa eo biển Hormuz
“Đường dài mới biết ngựa hay”, cựu Đại sứ Mỹ tại NATO, ông Ivo Daalder đã nhận xét rất tinh tế về tình cảnh hiện tại của tổng thống: “Ông ấy đã thử đe dọa, không hiệu quả. Ông ấy đã thử đàm phán, cũng chẳng đi đến đâu. Bây giờ ông ấy đang cố tìm mọi cách để thoát ra khỏi vũng lầy bế tắc do chính mình tạo ra”. Dù mạnh miệng tuyên bố trước truyền thông, nhưng ở phía sau hậu trường, đội ngũ của ông Trump thừa hiểu họ đang chạy đua với một chiếc đồng hồ cát chính trị sắp cạn. Một cố vấn thân cận của Trump thừa nhận trong nỗi sợ hãi: “Khi tôi lái xe xuống đường và nhìn thấy tấm biển báo giá xăng 5 USD, điều đó dọa tôi khiếp vía”. Thời gian không chờ đợi một ai, và áp lực từ cử tri chịu sự kìm kẹp của kinh tế sẽ là câu trả lời tàn nhẫn nhất vào tháng Mười Một tới. Giới phân tích nhận định rằng, trò chơi vương quyền này không thể kéo dài thêm được nữa. Dù bằng biện pháp hòa bình hay bằng những ngòi nổ chiến tranh tàn khốc, bằng cách này hay cách khác, chính quyền Trump buộc phải tìm mọi cách mở cửa lại eo biển Hormuz – bởi đó là con đường sống duy nhất để cứu vãn uy tín của vị tổng thống trước khi mọi thứ ngoài tầm kiểm soát.