USA "Lạt mềm buộc chặt" hay ván cờ nghìn tỷ của hai gã khổng lồ?

[Gibbs]

Ngoại giao "nhung lụa" và sự tôn trọng từ những điều nhỏ nhất

Ông Tập Cận Bình đã chứng minh mình là một "đạo diễn" bậc thầy về nghi lễ ngoại giao. Từ việc cử Phó Chủ tịch Hàn Chính ra đón tận chân cầu thang máy bay đến buổi lễ đón tiếp hoành tráng tại Đại lễ đường Nhân dân với tiếng nhạc binh chủng và những rừng cờ hoa của trẻ nhỏ, mọi chi tiết đều khiến ông Trump cảm thấy mình được trân trọng.

Đúng là "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Vốn là người nhạy cảm với các hiệu ứng hình ảnh, ông Trump không tiếc lời ca ngợi sự hiếu khách của Bắc Kinh. Thậm chí, việc ông nhâm nhi ly champagne trong tiệc chiêu đãi – dù vốn là người không uống rượu – hay việc ông Tập dẫn khách đi dạo trong khu vườn Trung Nam Hải huyền bí, nơi vốn là "cấm địa" của giới lãnh đạo, đã cho thấy một sự giao thoa văn hóa đầy tinh tế. Ông Trump nhận xét về người đồng cấp: "Ông ấy không chơi trò mèo vờn chuột, không nói chuyện thời tiết hay trăng sao. Ông ấy là người của công việc, và tôi thích điều đó."

Đài Loan: Lằn ranh đỏ và những "quân bài" trên bàn đàm phán

Tuy nhiên, đằng sau những nụ cười là những lời cảnh báo đanh thép. Ông Tập đã thẳng thắn chỉ ra rằng Đài Loan là vấn đề "quan trọng nhất" và là "lằn ranh đỏ" không thể xâm phạm. Nếu xử lý tốt, quan hệ đôi bên sẽ ổn định; bằng không, xung đột là điều khó tránh khỏi. "Cây muốn lặng mà gió chẳng dừng", phía Trung Quốc đã dùng những ngôn từ trực diện nhất để định hình cục diện.

Về phần mình, ông Trump khi ngồi trên chuyên cơ Air Force One đã tiết lộ rằng đôi bên đã thảo luận "cực kỳ chi tiết" về Đài Loan và các hợp đồng bán vũ khí. Dù khéo léo từ chối trả lời câu hỏi liệu Mỹ có can thiệp quân sự nếu xung đột xảy ra, ông Trump vẫn nhấn mạnh: "Điều cuối cùng chúng ta cần lúc này là một cuộc chiến cách xa tới 9.500 dặm". Điều này cho thấy Mỹ đang cực kỳ thận trọng, không muốn để tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát trong bối cảnh đang phải đối phó với nhiều điểm nóng khác.

"Bóng ma" chiến tranh Iran và nỗ lực hạ nhiệt toàn cầu

Cuộc chiến giữa Israel và Iran như một "thanh gươm Damocles" treo lơ lửng trên bàn đàm phán. Mỹ kỳ vọng Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của Iran – sẽ dùng sức ảnh hưởng để kiềm chế Tehran. Dù kết quả chưa mang tính đột phá, nhưng việc hai bên thống nhất rằng Eo biển Hormuz phải được thông suốt và Iran không được phép có vũ khí hạt nhân đã là một thắng lợi bước đầu.

Trung Quốc vẫn giữ lập trường "Dĩ hòa vi quý", khẳng định cuộc chiến này lẽ ra "không bao giờ nên xảy ra". Có những tín hiệu cho thấy một thỏa thuận năng lượng mới đang nhen nhóm, nơi Bắc Kinh có thể mua thêm dầu từ Mỹ thay vì Iran. Tuy nhiên, như câu tục ngữ "Thả con săn sắt, bắt con cá rô", mọi sự nhượng bộ của Bắc Kinh trong vấn đề này chắc chắn sẽ đi kèm với những yêu sách khác về thương mại.

Những con số "khủng" và thực tế thương mại đầy toan tính

Ông Trump trở về Washington với những cam kết kinh tế đầy hứa hẹn: Trung Quốc dự kiến mua hàng chục tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm, đơn hàng "khổng lồ" 200 máy bay Boeing và việc gia hạn giấy phép cho thịt bò Mỹ. Tuy nhiên, giới quan sát vẫn còn hoài nghi khi các văn bản chính thức từ phía Trung Quốc vẫn còn khá mơ hồ.

"Nói lời phải giữ lấy lời", dư luận đang chờ xem liệu những con số này có biến thành hợp đồng thực tế hay chỉ là những đòn hỏa mù ngoại giao để xoa dịu các tranh chấp thuế quan. Trong khi đặc phái viên Jamieson Greer đầy lạc quan, thì Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent lại thực tế hơn khi cho rằng các thương vụ như đậu nành đã được xử lý từ trước.

Chuyến thăm của ông Trump tới Bắc Kinh không chỉ là một sự kiện chính trị, mà còn là một màn trình diễn đỉnh cao của nghệ thuật ngoại giao và quyền lực. Dù chưa thể giải quyết hết mọi mâu thuẫn, nhưng việc hai cường quốc hàng đầu ngồi lại cùng nhau trong hòa khí đã mang lại một khoảng lặng quý giá cho thế giới. Như cha ông ta vẫn bảo "Thua keo này, bày keo khác", con đường phía trước của quan hệ Mỹ - Trung chắc chắn còn nhiều ghềnh thác, nhưng sau những ngày ở Bắc Kinh, người ta có quyền hy vọng vào một sự ổn định mang tính chiến lược hơn.