Theo như lời của nguyên thủ Mỹ, Trung Quốc đã đề nghị hỗ trợ để mở lại eo biển Hormuz. Về phần chủ tịch Tập Cận Bình, ông hoan nghênh việc xây dựng một mối quan hệ mới "ổn định chiến lược mang tính xây dựng" giữa hai cường quốc đối địch. Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rời Bắc Kinh sau cuộc gặp thứ hai với chủ tịch Trung Quốc. Ông khẳng định đã đạt được các thỏa thuận thương mại "tuyệt vời" nhưng không nêu chi tiết.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (P) trao đổi với chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khi rời khỏi khuôn viên ở Trung Nam Hải, Bắc Kinh, ngày 15/05/2026. Evan Vucci/Pool Reuters via AP - Evan Vucci
“Thượng đỉnh lần này trước hết thể hiện rõ mong muốn của cả hai bên nhằm ngăn không cho quan hệ Trung-Mỹ xấu đi thêm sau nhiều tháng chiến tranh thương mại và căng thẳng địa chính trị.
Bắc Kinh đã có nhiều cử chỉ mang tính biểu tượng, trong đó có việc dành cho ông Donald Trump một sự đón tiếp rất đặc biệt. Ông Tập Cận Bình thậm chí còn nói về một “mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng” mới. Về phía Mỹ, ông Donald Trump chủ yếu nhấn mạnh đến các kết quả kinh tế: Trung Quốc hứa mua 200 máy bay Boeing, mua thêm dầu mỏ và các nông phẩm của Mỹ, thảo luận về các thỏa thuận thương mại trong tương lai.
Nhưng Iran cũng là một chủ đề thảo luận trọng tâm. Tổng thống Donald Trump khẳng định ông Tập Cận Bình đã cam kết không cung cấp thiết bị quân sự cho Teheran và ông coi Bắc Kinh là một bên có khả năng giúp ngăn chặn sự leo thang của xung đột. Hai nhà lãnh đạo cũng nhấn mạnh đến sự cần thiết phải giữ cho eo biển Hormuz được mở, một điều thiết yếu cho thương mại dầu mỏ toàn cầu.
Tuy bầu không khí có vẻ hòa dịu, giữa hai bên vẫn còn những căng thẳng sâu rộng, do các vấn đề Đài Loan, chất bán dẫn, đất hiếm và việc tiếp cận thị trường Trung Quốc. Nhưng thực tế đó cũng chứng minh một điều: bất chấp sự cạnh tranh, hai cường quốc vẫn phụ thuộc lẫn nhau quá nhiều để có thể hoàn toàn cắt đứt quan hệ.”
Theo hãng tin AFP, trong một tuyên bố đưa ra bên lề thượng đỉnh Donald Trump - Tập Cận Bình, bộ Ngoại Giao Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn hoàn toàn ở Trung Đông và mở lại eo biển Hormuz "càng sớm càng tốt", đồng thời khẳng định Trung Quốc sẽ tiếp tục đóng một "vai trò mang tính xây dựng" trong các nỗ lực hòa bình.
Tuyên bố nói trên không cho thấy sự thay đổi trong lập trường của Trung Quốc. Trung Quốc vẫn là đối tác chiến lược và kinh tế quan trọng đối với Iran, phần lớn dầu mỏ xuất khẩu của Iran là sang Trung Quốc và Trung Quốc bị ảnh hưởng trực tiếp từ việc eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa do các lệnh phong tỏa của Iran và Mỹ, nơi phần lớn lượng dầu mỏ mà nước này nhập khẩu đi qua. Giữa lúc đang diễn ra thượng đỉnh Mỹ-Trung ở Bắc Kinh, hôm qua, Teheran thông báo lực lượng của họ đã cho phép nhiều tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz.
Trong khi đó tại New Delhi hôm nay, ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết chính phủ Teheran đã nhận được thông tin từ Hoa Kỳ là chính quyền tổng thống Donald Trump sẵn sàng tiếp tục đàm phán nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông. Xin nhắc lại là vào ngày 10/05, tổng thống Trump đã bác bỏ phản hồi của Iran đối với đề xuất của Mỹ về chấm dứt chiến tranh, cho rằng trả lời của phía Teheran là "hoàn toàn không thể chấp nhận được."
Phản ứng của Iran về thượng đỉnh Mỹ – Trung
Trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Teheran chưa có dấu hiệu lắng xuống, Iran và Trung Quốc đang phát đi những tín hiệu cho thấy hai nước không sẵn sàng nhượng bộ Donald Trump.
Đây là một hành động giễu cợt chọc tức mới của Iran nhắm vào Donald Trump trong lúc ông đang ở Bắc Kinh. Iran đã cho phép 30 tàu Trung Quốc rời eo biển Hormuz theo đúng các quy định của Iran, nghĩa là các tàu này phải đi theo các tuyến đường do Teheran quy định và phải trả phí.
Trước đó không lâu, ngoại trưởng Iran khẳng định eo biển vẫn mở, nhưng để các tàu thương mại có thể đi qua, trước hết Mỹ phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran, thêm một cách để gây sức ép với Donald Trump.
Tương tự, thông báo Trung Quốc sẽ tiếp tục mua dầu mỏ của Iran rõ ràng khiến Teheran hài lòng, bởi một trong những mục tiêu của Donald Trump là buộc Bắc Kinh ngừng mua dầu của Iran.
Trung Quốc hiện mua 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran và là đối tác thương mại, kinh tế lớn nhất của nước này với kim ngạch trao đổi khoảng 40 tỷ đô la mỗi năm với mục tiêu tăng lên 100 tỷ đô la. Đối mặt với Mỹ, liên minh Nga – Trung Quốc – Iran có vai trò đặc biệt quan trọng đối với cả ba quốc gia.