BÁC SĨ HOA KỲ TRẢ XƯƠNG CÁNH TAY CHO NGƯỜI LÍNH CỘNG SẢN…

[troopy]

Bác sĩ Sam Axelrad, cựu binh Mỹ từng phục vụ ở chiến trường Trung Bộ những năm 1966-1967 kể rằng vào ngày 27-10-1966 tại một quân y viện ở An Túc-Bình Định (nay là An Khê, Gia Lai) ông đã phẫu thuật, cắt cánh tay cho một người lính bên kia chuyến tuyến.
Năm 1967 ông giải ngũ, về Mỹ, mang theo hàng trăm kỷ vật chiến tranh, trong đó có xương cánh tay, cùng hình ảnh cuộc phẫu thuật cho người lính Bắc Việt ngày nào.
Nay bác sĩ Sam Axelrad đã 74 tuổi, muốn tìm và trả lại một phần thân thể cho người lính bên kia chiến tuyến năm xưa.
Bác sĩ Sam Axelrad đau đáu những ngày cuối đời ở Houston, Texas, Mỹ: “Tôi cũng không còn sống được bao lâu nữa. Tôi không muốn giao kỷ vật này cho các con cháu. Nó cần được trả lại cho chủ của nó hoặc gia đình anh ấy”.
Những giấy tờ mà ông còn giữ lại cho thấy tên của người lính ấy là Nguyễn Quang Hùng, quê ở Hà Nội. Ông nói với người thân rằng muốn biết Nguyễn Quang Hùng đã được an toàn và việc tìm lại người lính ấy sẽ giúp ông sống thanh thản trong những năm tháng cuối đời.
Sau khi thông tin này được chuyển tải trên các phương tiện truyền thông, chị Đông, một bạn đọc Tiền Phong ở An Khê, Gia Lai gần bệnh viện An Túc ngày nào đã gọi điện cho chúng tôi. Ngày hôm sau chúng tôi tìm đến.
Chị Đông nói, có biết ông Nguyễn Quang Hùng, người lính Việt Cộng được Mỹ phẫu thuật cắt cánh tay 46 năm trước. Ngày đó chị là cô bé 8 tuổi, gia đình ở gần bệnh xá An Túc. Năm 1966 khi lính Mỹ đưa một người lính miền Bắc về đây điều trị vết thương, đám trẻ con như chị rủ nhau đi xem nên chị nhớ rõ. Sau ngày giải phóng, ông Hùng đã lập gia đình ở Song An, An Khê. Chị biết nhà ông nhưng chưa lần nào đến.
Trưa 14-11, chị Đông đưa chúng tôi tìm đến căn nhà nhỏ ở tổ 4 phường Ngô Mây, An Khê, nằm bên Quốc lộ 19 đoạn từ thị xã An Khê về Bình Định. Khi chủ nhà bước ra, tất cả chúng tôi đều ồ lên kinh ngạc. Đúng người trong ảnh rồi! Người đàn ông gầy còm kia sau ngót nghét nửa thế kỷ vẫn còn những nét rất giống với tấm ảnh ông chụp khi xưa cùng vị bác sĩ người Mỹ.
Tình người trong cuộc chiến
Ông Hùng nhớ lại buổi tối hôm đó, khi Tiểu đội Trinh sát của ông rơi vào ổ phục kích của quân Mỹ: Hôm ấy ông được lệnh lợi dụng thời tiết mưa gió, đột nhập dò xét tin tức quân Mỹ đóng ở Cát Sơn, Phù Cát.
Đơn vị ông định vượt qua một con suối, thì bất ngờ rơi vào ổ phục kích. Ngay loạt đạn đầu, ông bị thương cánh tay phải. Đồng đội liền đánh lạc hướng địch để ông và một chiến sĩ khác lần theo dòng nước trốn thoát.
Đêm đó các ông tìm đến nhà dân vốn là cơ sở cách mạng ở Cát Sơn, song nhà cửa đã bị đốt sạch, dân đã rút hết lên rừng bởi khu vực này đang bị Mỹ càn quét. Vài cơ sở của ta giúp ông một ít lương thực, một túi thuốc men, chứ không thể chở che ông trước sự bao vây, bố ráp của kẻ thù.
Các ông tìm đến một kho lúa bỏ hoang ven suối ẩn náu. Vết thương trên tay ông bị vỡ xương, nhiễm trùng, dần dần từng mảng thịt bong ra hôi thối. Ông bắt đầu mệt lả và sốt cao, cháo không ăn được.
Trưa 26-10-1966 ông nghe có tiếng súng nổ lớn dần, ông nói với người đồng đội: “Mỹ lại càn rồi”. Sức khỏe không cho phép ông lê đi nửa bước. Người đồng đội để lại túi thuốc cho ông rồi nhanh chóng ẩn náu, tránh cuộc truy càn.
Lính Mỹ phát hiện ra ông, ngay lập tức cho trực thăng hạ xuống bốc lên đưa ra một cánh đồng trống rồi đưa về Hòn Một, Phù Cát, Bình Định. Sáng hôm sau, chúng đưa ông về Hòn Cong (nay là An Khê, Gia Lai) phẫu thuật cắt bỏ cánh tay đã bị thối rữa.
Do chỗ thịt thối bị nhiễm trùng sâu không lên da non, một tháng sau ông lại được đưa lên phẫu thuật, cắt sâu thêm 10 cm nữa. Lúc này vết thương mới chịu lành.
Rơi vào tay địch, ông nghĩ, họ muốn giết thì giết, muốn bắn thì bắn không còn cách nào khác. Ông không biết tiếng Mỹ, còn người Mỹ cũng chẳng biết tiếng Việt. Một người Việt phiên dịch đã giúp ông khai rằng mình là y tá đi phục vụ cho Trung đoàn 18 và bị thương. Họ tên phải khai thật, cứ nói đại là ở Hà Nội, bởi giọng Bắc không lẫn với người Nam được.
Ông Hùng cho biết: Do bên cạnh ông có túi thuốc, không có súng đạn gì, lại nằm điều trị vết thương quá lâu, dần dần họ cũng “lơ” không để tâm đến tù binh tàn phế này nữa.
Những lúc ông nằm điều trị bị còng một chân vào giường, nhiều lính Mỹ còn mang bánh mì đến cho ông ăn. Lành vết thương, không biết đi đâu về đâu, ông quanh quẩn trong bệnh xá An Túc.
Một số y tá, y sĩ người Việt ở đây có cảm tình với ông. Thấy ông nhanh nhẹn, họ nhờ ông phụ việc phát thuốc, tiêm thuốc cho người dân. Ở đây chừng được 3 tháng bỗng một ngày trực thăng đưa ông xuống Bình Định, gửi ông đến nhà bác sĩ Minh phụ việc.
Ông làm việc chỉ được nuôi cơm, một thời gian thấy chán nản nên đón xe đò quay lại An Khê, xin phụ việc tư cho ông Hồ Xuân Quán, là y tá của bệnh viện An Túc.
Sau khi bị thương, không trở về lại đơn vị cũ được, ông sinh sống và lập gia đình với con gái của người y tá mà ông phụ việc ở An Khê, từ năm 1975.
Đất nước thống nhất, ông làm chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp xã Song An, An Khê rồi làm thư ký Hội đồng nhân dân xã.
Bắc - Nam cách trở tàu xe, con cái lại khá đông, việc mưu sinh vô cùng vất vả, thủ tục làm chính sách thương binh lại hết sức nhiêu khê nên đến nay, dù mất một cánh tay lúc làm nhiệm vụ, ông vẫn chưa được hưởng chế độ thương binh.
Ông Hùng cho hay, đã nhiều lần đi tìm đồng đội cũ, tìm đơn vị xưa để xác nhận thủ tục nhưng chưa được.
Cánh tay trở về chủ nhân:
11 giờ ngày 1/7, ông Nguyễn Quang Hùng trú ở tổ 4 phường Ngô Mây thị xã An Khê, Gia Lai đón một vị khách đặc biệt, từng là kẻ thù bên kia chiến tuyến, vừa là ân nhân: Bác sĩ Sam Axelrad từ bang Texas (Mỹ), mang đến tận nhà trao trả xương cánh tay mà ngày 27/10/1966 Sam với lương tri của một bác sĩ đã phẫu thuật cắt bỏ để cứu kẻ thù phía bên kia chiến tuyến là Nguyễn Quang Hùng.
Được thông tin từ trước nên gia đình ông Hùng tề tựu đông vui ở căn nhà nhỏ, tại cửa ngõ quốc lộ 19 từ Bình Định lên Gia Lai để đón vị khách đến từ nửa vòng trái đất. Hai cựu chiến binh gặp nhau, ôm chầm như hai người bạn cũ. Với ông Hùng bác sĩ Sam là ân nhân cứu mạng, mặc dù trước đó là kẻ thù của nhau. Với bác sĩ Sam Axelrad được gặp, trao lại phần cơ thể của một người cộng sản mà ông đã cất công lưu giữ như một kỷ vật chiến tranh suốt 47 năm qua là thỏa nguyện đau đáu cuối đời.
Bác sĩ Sam Axelrad năm nay đã 75 tuổi, thể trạng suy yếu, thông qua những nguồn tin trên báo chí, biết được chủ nhân của cánh tay mà trong đời bác sĩ quân y, ông giữ lại mang về Mỹ từ năm 1969 vẫn còn sống, nên ông quyết tâm mang trao tận tay cho chủ nhân của nó.
Ông Nguyễn Quang Hùng cho biết, để chiếc xương cánh tay từ Mỹ trở lại với ông cũng đầy nhiêu khê, phức tạp. Theo quy định, muốn đưa khúc xương này ra khỏi nước Mỹ phải được chủ nhân của nó đồng ý. Lẽ ra ông phải sang tận Mỹ để nhận lại, song do tuổi cao sức yếu, lại không có tiền nên ông uỷ quyền cho bác sĩ Sam mang sang Việt Nam. Sau hàng loạt thủ tục mà ông Hùng và bác sĩ Sam Axelrad phải thực hiện, chiếc xương cánh tay mới trở lại với chủ nhân sau 47 năm lìa cơ thể.
Bác sĩ Sam Axelrad lần này đến Việt Nam chỉ với tâm nguyện duy nhất là trao lại chiếc xương tay cho người cộng sản năm nào rồi quay về Mỹ ngay.
Ông Hùng cho biết ông hy vọng sẽ sử dụng cả xương cánh tay và Axelrad làm nhân chứng để chứng minh rằng ông bị thương trong chiến tranh và yêu cầu nhà nước trợ cấp.
Khoảng ba triệu dân thường và quân nhân Việt Nam đã chết trong chiến tranh, cũng đã cướp đi mạng sống của 58.000 binh lính Mỹ.

VietBF@sưu tập