VN Kịch hay hạ màn: "vết đen" bản quyền, "tướng mạng" Trung Đông và 109.000 "xác chết" kinh tế lộ diện

[Gibbs]

Trong dòng chảy của những lời tán dương về một kỷ nguyên "vươn mình" rực rỡ, thực tại đôi khi giáng xuống những đòn đau khiến người ta bừng tỉnh khỏi giấc mộng hồng. Bản báo cáo thường niên của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vừa qua không khác gì một gáo nước lạnh tạt thẳng vào ảo tưởng về một nền kinh tế minh bạch. Lần đầu tiên sau 13 năm, chúng ta không còn được hưởng cái danh "ưu tiên theo dõi" mà bị ném thẳng vào danh sách "Quốc gia nước ngoài ưu tiên" – một vị trí đầy tủi hổ dành cho những kẻ coi thường trí tuệ nhân loại. Thật nực cười khi giữa những khẩu hiệu về chuyển đổi số hay công nghệ 4.0, đất nước lại bị định danh là một trong những ổ "đạo chích" bản quyền hàng đầu thế giới.

Bản quyền trí tuệ: Khi "ngoại giao cây tre" gãy gục trước luật chơi của chú Sam

Cổ nhân có câu: "Ăn cắp quen tay, ngủ ngày quen mắt". Có lẽ các cấp chính quyền đang sốt sắng xua quân đi dọn dẹp các sạp hàng giả, hàng nhái để "làm hàng" với quốc tế, nhưng liệu một vài đợt ra quân biểu diễn kiểu "đầu voi đuôi chuột" có che đậy được một hệ thống vốn đã quen với việc xài chùa và bảo kê cho các công xưởng sao chép? Khi quyền sở hữu trí tuệ bị coi nhẹ hơn cả một tờ giấy lộn, cái giá phải trả không chỉ là uy tín quốc tế mà còn là những cuộc điều tra thương mại khốc liệt. Thuế suất trừng phạt sẽ là lưỡi dao nghiền nát những doanh nghiệp làm ăn chân chính. Đừng tưởng có thể dùng "ngoại giao cây tre" để uốn nắn các điều luật thép của Hoa Kỳ. Mỹ không cần những lời hứa suông hay những đợt quét rác vội vàng của những người vốn chỉ giỏi... trấn áp tiếng nói dân nghèo hơn là bảo vệ chất xám của nhân loại.

Bi kịch của những "Vị tướng 5 sao" trên bàn phím


Thật trớ trêu khi chứng kiến một bộ phận không nhỏ "chiến lược gia online" và hệ thống truyền thông hiện nay. Khi khói lửa bùng lên ở tận Trung Đông, khi Mỹ và Iran hằm hè nhau cách nửa vòng trái đất, các "vị tướng 5 sao" mạng lại mọc lên như nấm sau mưa. Họ phân tích khí tài, dự đoán thế trận địa chính trị thế giới say sưa như thể chính mình đang cầm quân điều binh khiển tướng. Thế nhưng, "Cháy nhà hàng xóm thì rạng mặt mình", khi nhìn lại thực tại ngay thềm nhà, nơi tàu "lạ" đang ngang nhiên lấn lướt, nơi ngư dân Việt bị cấm đánh bắt trên chính vùng biển của cha ông, thì những vị "anh hùng" này lại im bặt như thóc đổ vào bồ.

Sự mâu thuẫn này là một bi kịch của lòng hèn nhát được bao biện bằng vẻ ngoài hiểu biết. Người ta thà chọn làm "thuyết khách" cho những cuộc chiến xa xôi để chứng tỏ tầm vóc, còn hơn là nhìn thẳng vào nỗi đau mất biển, mất đảo ngay trước mắt. Báo chí mải mê đưa tin về những vụ nổ tận Tehran nhưng lại dùng những từ ngữ né tránh, "quan ngại" yếu ớt trước hành vi bành trướng của láng giềng phương Bắc. Phải chăng tinh thần dân tộc đã biến tướng thành thứ chủ nghĩa yêu nước online, chỉ dám lên tiếng ở những nơi không gây nguy hiểm cho "nồi cơm" của bản thân? Một dân tộc mà tri thức chỉ dùng để bàn chuyện thiên hạ trong khi nhà mình bị cháy, thì đó là một dân tộc đang tự ru ngủ mình trong sự bạc nhược.

109.000 xác chết trên chiến trường kinh tế và giấc mộng VTV

Trong khi các bản tin thời sự vẫn hân hoan ca khúc khải hoàn về con số tăng trưởng và kỷ nguyên rực rỡ, thực tế lại giáng một cái tát nảy lửa vào sự lạc quan tếu táo đó. Con số hơn 109.000 doanh nghiệp âm thầm rời bỏ cuộc chơi chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026 không chỉ là một thống kê vô hồn, mà là hàng trăm nghìn xác chết trên chiến trường kinh tế. Đây là minh chứng hùng hồn nhất cho một môi trường kinh doanh đang bị bóp nghẹt bởi sự yếu kém trong quản lý và rào cản hành chính quan liêu.

Thật nực cười khi VTV vẫn miệt mài vẽ nên một thiên đường khởi nghiệp, nơi chỉ cần "có chí" là thành công, trong khi thực tế các doanh nhân đang vật lộn với chi phí leo thang và lãi suất bào mòn lợi nhuận. "Nói thì hay, cày thì dở", 109.000 cái bảng hiệu bị gỡ xuống là hàng triệu lao động đứng trước vực thẳm thất nghiệp. Cái gọi là "đối tác chiến lược" nghe thật xa xỉ khi nội lực quốc gia đang bị chảy máu từng ngày. Đừng dùng những mỹ từ ngoại giao để che đậy sự thật trần trụi: Nền kinh tế đang lâm nguy, và những kẻ cầm lái dường như vẫn đang bận rộn với những giấc mộng quyền lực thay vì cứu vãn những hơi thở thoi thóp của doanh nghiệp nội địa.