Trung Quốc xác nhận chuyến thăm của ông Trump, đồng thời hé lộ về "các cuộc trao đổi sâu rộng" với ông Tập Cận Bình.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm thứ Hai xác nhận rằng Bắc Kinh dự kiến Tổng thống Donald Trump sẽ thăm Trung Quốc từ ngày 13 đến 15 tháng 5, dành phần lớn thời gian cho các cuộc gặp riêng với nhà độc tài diệt chủng Tập Cận Bình.
Đảng Cộng sản Trung Quốc hiếm khi xác nhận trước các chuyến thăm của các lãnh đạo nước ngoài, thường chờ đến phút cuối cùng mới xác nhận chuyến thăm hoặc, trong một số trường hợp, xác nhận thời điểm đến của họ. Tổng thống Trump ban đầu dự kiến chuyến thăm Trung Quốc vào tháng Tư, nhưng đã dời lịch lên sớm hơn một tháng do Chiến dịch Epic Fury, ban đầu được mô tả là một chiến dịch ngắn hạn nhằm hạn chế khả năng tham gia khủng bố quốc tế của chính phủ Iran, kéo dài nhiều tuần mà Tehran không đầu hàng.
Cuộc chiến tranh Iran dự kiến sẽ là chủ đề thảo luận chính ở Trung Quốc, vì Tập Cận Bình là một trong những đồng minh thân cận nhất của chế độ Iran. Trung Quốc là nước mua dầu Iran nhiều nhất thế giới và bị cáo buộc chia sẻ công nghệ quân sự với Tehran. Iran cũng là thành viên của BRICS, một liên minh an ninh và kinh tế chống Mỹ mà phần lớn được cho là do Trung Quốc lãnh đạo. Tuy nhiên, BRICS về cơ bản đã trở nên không còn ảnh hưởng đến địa chính trị, khi Iran đáp trả Chiến dịch Epic Fury bằng cách ném bom một quốc gia thành viên BRICS khác, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Guo Jiakun, cho biết với các phóng viên hôm thứ Hai rằng Trung Quốc coi các cuộc gặp gỡ cá nhân giữa ông Tập Cận Bình và ông Trump là "không thể thay thế" trong việc quản lý mối quan hệ song phương.
“Hai tổng thống sẽ lại có cuộc gặp trực tiếp kể từ cuộc gặp tại Busan hồi tháng 10 năm ngoái,” ông nhận định. “Đây sẽ là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một tổng thống Mỹ trong gần chín năm. Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ có cuộc trao đổi quan điểm sâu rộng với Tổng thống Trump về các vấn đề lớn liên quan đến quan hệ Trung Quốc-Mỹ cũng như hòa bình và phát triển thế giới.”
Ông tiếp tục: “Ngoại giao giữa các nguyên thủ quốc gia đóng vai trò không thể thiếu trong việc định hướng chiến lược cho quan hệ Trung Quốc - Mỹ. Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với Mỹ để mở rộng hợp tác và giải quyết những khác biệt trên tinh thần bình đẳng, tôn trọng và cùng có lợi, nhằm mang lại sự ổn định và chắc chắn hơn cho một thế giới đang chuyển biến và đầy biến động.”
Ông Guo không đề xuất bất kỳ chủ đề độc lập nào mà ông Tập muốn thảo luận với ông Trump, mặc dù ông cũng trả lời các câu hỏi về cuộc xung đột đang diễn ra giữa Mỹ và Iran. Trung Quốc bị ảnh hưởng trực tiếp bởi cuộc xung đột này vì Iran đã đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ bằng cách cố gắng phong tỏa toàn bộ giao thông thương mại ở eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển toàn cầu quan trọng cung cấp phần lớn dầu thô và khí đốt tự nhiên cho Trung Quốc. Trong khi Iran phong tỏa thương mại của Trung Quốc ở eo biển này, ngay cả khi được cho là đã đảm bảo với Bắc Kinh rằng điều đó sẽ không gây tổn hại đến lợi ích của họ, Hoa Kỳ đã thực hiện một số vòng trừng phạt đối với các công ty Trung Quốc mua và lọc dầu của Iran, cũng gây thiệt hại cho nền kinh tế cộng sản.
Hôm thứ Hai, Guo khẳng định Bắc Kinh “kiên quyết phản đối” các lệnh trừng phạt đối với các nhà máy lọc dầu “ấm trà” của nước này, vốn mua dầu từ Iran.
Người phát ngôn khẳng định: “Chúng tôi sẽ kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp Trung Quốc”. Ông nói thêm rằng, đối với Trung Quốc, về vấn đề Iran, “ưu tiên cấp bách hiện nay là ngăn chặn bằng mọi giá việc tái diễn xung đột, chứ không phải lợi dụng tình hình để bôi nhọ các nước khác”.
Tuy nhiên, chính phủ Trung Quốc vẫn kiên quyết yêu cầu Iran ngừng phong tỏa giao thông ở eo biển Hormuz, một lời kêu gọi mà Iran vẫn chưa đáp ứng tính đến thời điểm hiện tại. Vào tháng 4, ông Tập Cận Bình đã đích thân yêu cầu Iran chấm dứt các hành động gây rối trong cuộc điện đàm với Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, đối thủ khu vực lớn nhất của Iran. Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh rằng việc cắt đứt giao thông thương mại đến châu Á phải chấm dứt càng sớm càng tốt.
“Tổng thống Tập Cận Bình nhấn mạnh rằng Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn toàn diện và ngay lập tức, ủng hộ mọi nỗ lực có lợi cho việc lập lại hòa bình, và chủ trương giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao”, Bộ Ngoại giao Trung Quốc giải thích trong thông cáo về cuộc điện đàm. “Eo biển Hormuz cần duy trì hoạt động giao thông bình thường, vì điều này phục vụ lợi ích chung của các nước trong khu vực và cộng đồng quốc tế.”
Bắc Kinh, dường như đang chuẩn bị cho chuyến thăm của Trump, đã tiếp đón Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vào tuần trước. Ông Araghchi đã gặp người đồng cấp Trung Quốc, ông Wang Yi, người đã nhắc lại yêu cầu của Đảng Cộng sản về việc “khôi phục quyền đi lại an toàn bình thường qua eo biển”.
Tuần trước, CNBC đưa tin rằng Iran có khả năng sẽ là vấn đề ưu tiên trong các cuộc đàm phán giữa Trump và Xi, ngay cả khi các vấn đề song phương quan trọng, chẳng hạn như thuế quan mà Trump áp đặt lên hàng hóa Trung Quốc và các hạn chế đối với việc các công ty Trung Quốc mua công nghệ tiên tiến của Mỹ, vẫn chưa được giải quyết. Bài báo nhận định rằng, theo các nguồn tin, Trump dường như không có kế hoạch đưa một phái đoàn lớn gồm các CEO của các công ty Mỹ đến Trung Quốc, và Nhà Trắng được cho là đã “từ chối lời mời của Trung Quốc về việc tổ chức các cuộc họp chuyên ngành giữa các lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc và các CEO của Mỹ, vì cho rằng điều đó có thể khiến các doanh nghiệp Mỹ trông quá thân thiết với Bắc Kinh”.
Theo Scott Kennedy, cố vấn cấp cao và chủ tịch hội đồng quản trị về kinh doanh và kinh tế Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, ông Trump dự kiến sẽ đạt được các thỏa thuận về việc Trung Quốc mua đậu nành của Mỹ và máy bay Boeing, CNBC đưa tin. "Trọng tâm của Bắc Kinh có thể sẽ là thuế quan, quy chế của Đài Loan và các hạn chế của Mỹ đối với việc Trung Quốc tiếp cận công nghệ tiên tiến."