“Tôi sẽ không làm điều đó. Nếu muốn thì cứ đưa tôi vào phòng hơi ngạt”

[troopy]

Auschwitz, năm 1943. Một nữ bác sĩ người Pháp đứng trước những người phụ nữ Do Thái đang hoảng loạn. Một sĩ quan Đức Quốc xã vừa ra lệnh cho bà:
“Cô sẽ hỗ trợ các thí nghiệm triệt sản.”
Bác sĩ Adelaide Hautval nhìn những người phụ nữ. Họ biết điều gì sắp xảy ra ,tra tấn y học được ngụy trang dưới danh nghĩa khoa học.
Bà quay lại nhìn bác sĩ Đức Quốc xã.
“Không.”
Im lặng. Ở Auschwitz, không ai từ chối mệnh lệnh. Không ai sống sót khi từ chối.
“Cô sẽ bị xử tử,” tên sĩ quan cảnh báo.
Adelaide không hề chớp mắt. “Vậy thì cứ xử tử tôi. Tôi vẫn sẽ không giúp các ông tra tấn những người phụ nữ này.”
Tên sĩ quan chùn bước. Đẩy bà đi. Không giết bà.
Tại sao bà lại ở đó?
Một năm trước đó. Tháng 4 năm 1942. Adelaide đang di chuyển qua nước Pháp bị chiếm đóng. Bà thấy lính Đức chế giễu một cụ bà Do Thái, ép bà phải đeo ngôi sao vàng.
Adelaide can thiệp: “Hãy để bà ấy yên.”
Một sai lầm lớn.
Bà bị bắt ngay lập tức. “Cô bảo vệ người Do Thái? Vậy cô sẽ chung số phận với họ.”
Chúng ghim lên áo bà một ngôi sao vàng. Ghi trên đó: “Bạn của người Do Thái.”
Adelaide mang nó như một huy hiệu danh dự. Không bao giờ cố tháo nó ra.
Bà bị đưa vào tù. Rồi đến các trại tập trung. Cuối cùng là Auschwitz.
Adelaide là một bác sĩ. Đức Quốc xã cần bác sĩ. Vì vậy họ bắt bà làm việc trong bệnh xá của trại.
Nhưng họ liên tục thử thách bà. Liên tục đưa ra những mệnh lệnh không thể chấp nhận: “Tham gia thí nghiệm hoặc chết.”
Adelaide liên tục từ chối. Hết lần này đến lần khác. Trong suốt hai năm.
Bà thách thức chúng giết mình. Nhưng chúng không làm vậy. Chúng cần bác sĩ quá nhiều.
Vì thế Adelaide đã dùng vị trí của mình để cứu người.
Bà chữa trị cho tù nhân một cách bí mật. Lén lấy thuốc. Giấu những phụ nữ ốm khỏi các cuộc “tuyển chọn” đưa vào phòng hơi ngạt. Khi bác sĩ Đức muốn chọn ai đó để thí nghiệm, Adelaide nói dối: “Cô ấy quá yếu. Sẽ không cho kết quả gì hữu ích.”
Họ không hề ốm. Adelaide đang bảo vệ họ.
Điều đó đã hiệu quả. Trong hai năm, bà ngăn chặn các thí nghiệm. Bảo vệ hàng trăm phụ nữ. Sống sót bằng cách không hợp tác.
Tháng 5 năm 1945. Chiến tranh kết thúc. Adelaide bước ra khỏi trại Ravensbrück còn sống.
Bà trở về Pháp. Tiếp tục hành nghề y. Cố gắng xây dựng lại cuộc sống bình thường.
Nhưng các công tố viên tìm đến bà. Họ cần lời khai của bà chống lại các bác sĩ Đức Quốc xã.
Adelaide đồng ý. Bà làm chứng tại Nuremberg. Tại Frankfurt. Trong nhiều phiên tòa xét xử tội ác chiến tranh.
Luật sư bào chữa công kích bà: “Bà nói dối. Bác sĩ Đức không thể gây ra những tội ác như vậy.”
Adelaide không hề dao động. “Tôi đã ở đó. Tôi đã thấy tất cả. Tôi đã từ chối tham gia. Đây là sự thật.”
Lời khai của bà giúp kết tội nhiều bác sĩ Đức Quốc xã.
Năm 1965, Israel vinh danh bà là “Người Công chính giữa các dân tộc” vì đã bảo vệ các tù nhân Do Thái và dám đối mặt với cái chết để từ chối cái ác.
Adelaide không muốn được vinh danh. “Tôi chỉ làm bổn phận của một bác sĩ. Của một con người.”
Bà tiếp tục hành nghề cho đến khi nghỉ hưu. Chuyên về tâm thần học. Nhiều bệnh nhân của bà là những người sống sót sau Holocaust.
Bác sĩ Adelaide Hautval qua đời năm 1988, ở tuổi 81.
Hàng nghìn người tham dự tang lễ của bà ,những tù nhân từng được cứu, con cái họ, cháu của họ.
Một người phụ nữ nói: “Bác sĩ Hautval đã cứu mẹ tôi ở Auschwitz. Bà giấu mẹ tôi trong một cuộc tuyển chọn. Tôi tồn tại vì bà đã nói ‘không’ với Đức Quốc xã.”
Hãy nghĩ về điều đó.
Adelaide có mọi lý do để hợp tác. Bà đã bị kết án. Đã mang ngôi sao Do Thái. Đã bị giam giữ.
Việc giúp thí nghiệm cũng không thể khiến bà được tự do. Nhưng việc từ chối có thể khiến bà bị giết.
Vậy mà bà vẫn từ chối. Không chỉ một lần mà hàng chục lần. Trong suốt hai năm.
Bà tận dụng thứ duy nhất Đức Quốc xã cần: chuyên môn y khoa. Dùng nó để bảo vệ tù nhân. Để thực sự chữa bệnh. Để cứu người.
Hầu hết những người chống đối trong trại tập trung đều chết. Adelaide thì sống sót. Làm chứng. Giúp mang lại công lý.
Sau đó sống thêm 43 năm. Chữa lành tổn thương. Giúp đỡ những người sống sót. Không bao giờ tìm kiếm danh tiếng.
Ngày nay, rất ít người biết đến bà.
Chỉ có một đài tưởng niệm nhỏ ở Pháp. Một tấm bảng tại Yad Vashem. Vài dòng trong sách lịch sử.
Nhưng phần lớn bà đã bị lãng quên.
Người phụ nữ đã nhìn thẳng vào cái ác và nói “không”. Người dám thách thức Đức Quốc xã giết mình vì điều đó. Người sống sót và buộc chúng phải đối mặt với công lý.
Bác sĩ Adelaide Hautval ,bằng chứng rằng bạn có thể từ chối cái ác và vẫn sống để kể lại.
Bằng chứng rằng một người nói “không” có thể cứu hàng trăm người.
Và rằng dũng cảm không phải là không sợ hãi — mà là sợ hãi, nhưng vẫn làm điều đúng đắn.

VietBF@sưu tập