Trong chính trường Mỹ, người ta vẫn thường nói: "Có bột mới gột nên hồ", và cái "bột" quan trọng nhất để tạo nên chiến thắng chính là sự nhiệt huyết của cử tri. Thế nhưng, khi nhìn vào bức tranh toàn cảnh của đảng Cộng hòa (GOP) trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, người ta bỗng thấy một sự trầm lắng đến lạ thường. Từ lâu, nền tảng cử tri của đảng này đã chứng minh họ chỉ thực sự "xuất quân" rầm rộ khi cái tên Donald Trump nằm trực tiếp trên lá phiếu. Vậy chuyện gì sẽ xảy ra khi ông Trump không còn trực tiếp tranh cử, cộng thêm những động thái gây tranh cãi khiến ngay cả những người ủng hộ trung thành nhất cũng phải quay lưng? Câu trả lời đang dần lộ diện, và nó không hề là một tin vui cho phe Đỏ.
Nỗi lo "vắng bóng quân vương" và sự sụt giảm nhiệt huyết
Người xưa có câu: "Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu", ông Trump vốn là thỏi nam châm cực mạnh thu hút sự chú ý, nhưng khi ông không trực tiếp tham gia, đảng Cộng hòa dường như đang rơi vào tình cảnh "Rồng mất đầu". Một loạt các cuộc thăm dò gần đây cho thấy đảng Cộng hòa đang đối mặt với một sự thâm hụt nghiêm trọng về động lực bỏ phiếu. Theo khảo sát của Washington Post-ABC News, chỉ có 52% cử tri Cộng hòa cho rằng cuộc bầu cử năm 2026 quan trọng hơn các kỳ giữa kỳ trước đó. Con số này thấp hơn hẳn so với mức 72% của năm 2022 và 63% của năm 2018. Trong khi đó, bên kia chiến tuyến, có tới 73% cử tri Dân chủ đang hừng hực khí thế, sẵn sàng đổ xô đi bỏ phiếu. Rõ ràng, khi "ngọn lửa" truyền cảm hứng mang tên Trump không trực tiếp bùng cháy trên lá phiếu, cử tri GOP dường như đang rơi vào trạng thái "Ngựa chùn chân, quân mỏi gối".
Khi biểu tượng ủng hộ không còn là "mệnh lệnh"
Điều đáng kinh ngạc hơn cả nằm ở mục đích của việc đi bỏ phiếu. Theo thăm dò của CNN cuối tháng 3, chỉ có 48% cử tri Cộng hòa đồng ý rằng lá phiếu của họ nhằm mục đích "gửi đi thông điệp ủng hộ Donald Trump". Hãy nhìn lại con số 71% của năm 2018 để thấy sự khác biệt trời vực. "Yêu nhau yêu cả đường đi, ghét nhau ghét cả tông ty họ hàng", nhưng hiện nay, ngay cả lòng trung thành vốn là niềm tự hào của GOP cũng đang bị đặt dấu hỏi. Thậm chí, con số này còn thấp hơn cả tỷ lệ 51% cử tri Dân chủ ủng hộ ông Joe Biden vào năm 2022 – một tổng thống vốn chưa bao giờ có được sự sùng bái cá nhân mạnh mẽ như ông Trump. Điều này cho thấy tầm ảnh hưởng của ông Trump đang bị xói mòn bởi những quyết định chính trị gây chia rẽ, khiến cử tri rơi vào cảnh "Lòng vả cũng như lòng sung", phân vân không biết có nên tiếp tục dấn thân vì một biểu tượng đang gây nhiều tranh cãi hay không.
Những con số biết nói: Khoảng cách giữa hy vọng và thực tế
Số liệu từ NPR/PBS News/Marist càng khắc họa rõ hơn bức tranh ảm đạm này: tỷ lệ cử tri Dân chủ "rất nhiệt huyết" vẫn giữ vững ở mức 61%, tương đương với năm 2018. Ngược lại, phe Cộng hòa đã tụt dốc không phanh từ 65% xuống còn 53%. Đặc biệt, cuộc thăm dò của Trường Luật Đại học Marquette tháng trước cho thấy một khoảng cách mênh mông: chỉ 28% cử tri Cộng hòa và cử tri độc lập thiên tả cảm thấy "rất nhiệt huyết", kém xa con số 47% của phe Dân chủ. "Trèo cao ngã đau", từ vị thế là đảng luôn áp đảo về tỷ lệ đi bầu trong các kỳ giữa kỳ, GOP giờ đây đang phải đối mặt với nguy cơ bị "nhấn chìm" bởi làn sóng xanh đang dâng cao. Dù nhiều người hy vọng sự nhiệt huyết sẽ tăng lên khi ngày bầu cử đến gần, nhưng lịch sử so sánh theo cùng thời điểm các năm cho thấy GOP đang tụt lại phía sau một cách đáng lo ngại.
Bài học từ quá khứ và thử thách 6 tháng cuối cùng
Chúng ta còn nhớ vào tháng 5/2022, trước khi Tòa án Tối cao lật ngược phán quyết Roe v. Wade, tỷ lệ nhiệt huyết của phe Dân chủ lúc đó vẫn còn thấp hơn nhiều so với hiện nay. Vậy mà sau đó, sự kiện này đã như "Nắng hạn gặp mưa rào", giúp đảng Dân chủ lội ngược dòng ngoạn mục. Hiện tại, dù chưa có một cú hích tương tự, nhưng phe Dân chủ đã dẫn trước về tinh thần ngay từ "vạch xuất phát". Với việc ông Trump bị bủa vây bởi các sự cố làm mất lòng ngay cả phe mình, đảng Cộng hòa đang đứng trước bài toán nan giải: Làm thế nào để kêu gọi cử tri đi bầu khi họ đã chán ngấy những ồn ào chính trị? "Muốn ăn cá phải quăng lưới", nhưng nếu tấm lưới "nhiệt huyết" của cử tri đã rách nát vì sự thờ ơ, việc GOP bảo vệ hoặc giành lấy quyền kiểm soát Quốc hội năm 2026 sẽ khó như "Bắc thang lên hỏi ông trời". Sáu tháng tới sẽ là khoảng thời gian để xem liệu GOP có thể xoay chuyển tình thế, hay sẽ phải ngậm ngùi chấp nhận một thất bại được báo trước do chính sự nguội lạnh của những người từng là "đội quân tinh nhuệ" của mình.