'Pháo đài' Islamabad nghẹt thở bởi siêu đàm phán Mỹ - Iran

[PinaColada]

Từ “pháo đài” an ninh chưa từng có đến cảnh tháo dỡ vội vã sau đàm phán thất bại, Pakistan đối mặt bài toán khó: giữ vai trò trung gian và kéo Mỹ - Iran trở lại bàn thương lượng.


Cảnh sát đảm bảo an ninh gần Phủ Tổng thống khi các phái đoàn Mỹ - Iran chuẩn bị đàm phán tại Islamabad ngày 11/4. Ảnh: Reuters.
Để chuẩn bị cho vòng đàm phán trực tiếp mang tính lịch sử giữa Mỹ và Iran dự kiến bắt đầu ngày 11/4, Pakistan đã đặt thủ đô Islamabad trong trạng thái an ninh đặc biệt chưa từng có, biến thành một “pháo đài” kiểm soát nghiêm ngặt.

Tuy nhiên, sáng 12/4, đoàn Mỹ rời Islamabad trong im lặng, băng qua những con phố vắng sau gần một ngày đàm phán kín. Các bảng quảng bá “Islamabad Peace Talks” nhanh chóng được tháo dỡ. Dẫu vậy, các tuyến đường dẫn tới khách sạn Serena và nhiều cơ quan chính phủ tiếp tục bị phong tỏa.

Việc dấn thân vào tiến trình trung gian phản ánh cả lợi ích trước mắt lẫn chiến lược dài hạn của Pakistan, đồng thời phản ánh nỗ lực nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của quốc gia này.

Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Pakistan - ông Ishaq Dar khẳng định Pakistan sẽ tiếp tục “đóng vai trò của mình trong việc thúc đẩy trao đổi và đối thoại giữa” Iran và Mỹ “trong những ngày tới”.

Pháo đài hóa Islamabad
Trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang dữ dội, Pakistan - bất ngờ trở thành trung gian nhưng giữ vai trò then chốt - đang thử thách năng lực tổ chức và kiểm soát an ninh ở cấp độ cao nhất trong lịch sử ngoại giao gần đây của nước này.

Sau thỏa thuận ngừng bắn tạm thời 2 tuần đạt được ngày 8/4 với vai trò trung gian của Thủ tướng Shehbaz Sharif, Islamabad lập tức chuyển trạng thái từ một thủ đô hoạt động bình thường sang khu vực an ninh đặc biệt.

Khách sạn Serena, nằm sát Bộ Ngoại giao trong Vùng Đỏ, được chính phủ trưng dụng toàn bộ. Toàn bộ khách lưu trú buộc phải rời đi trước ngày 8/4, trong khi cơ sở này hiện nằm dưới quyền kiểm soát trực tiếp của nhà nước.

Khu vực bán kính 3 km xung quanh khách sạn bị phong tỏa hoàn toàn, các trục giao thông chính như Old Airport Road và lối vào căn cứ không quân Nur Khan đều bị chặn bằng container và rào chắn, theo Dawn.

Tiêm kích gầm rú trên bầu trời Islamabad Theo phóng viên của CNN tại Islamabad, bầu trời đêm ở thủ đô Pakistan vang dội tiếng động cơ tiêm kích trong lúc quan chức Pakistan chờ đón phái đoàn Iran. Không có thông tin chính thức về sự xuất hiện của các tiêm kích, dù vậy, có khả năng tiếng tiêm kích gầm rú trên bầu trời là màn hộ tống nghi thức do quân đội Pakistan thực hiện.
Theo các nguồn tin an ninh, mức độ phong tỏa này vượt xa tiêu chuẩn dành cho các chuyến thăm cấp cao thông thường. Chính quyền Pakistan cũng tuyên bố nghỉ lễ tại Islamabad và Rawalpindi trong hai ngày 9-10/4, ngoại trừ các dịch vụ thiết yếu như y tế, cảnh sát và điện lực.

Hàng nghìn nhân sự an ninh, bao gồm cảnh sát, quân đội và lực lượng bán quân sự, được huy động trên toàn thủ đô. Các tuyến đường di chuyển của phái đoàn được bố trí riêng biệt, tách khỏi giao thông dân sự.

Các chốt kiểm soát dày đặc, tuần tra liên tục và hoạt động tình báo tăng cường được triển khai tại bến xe, khu dân cư đông đúc, khu ổ chuột cũng như các vùng rừng ven đô gần Vùng Đỏ. Hệ thống cứu hộ và bệnh viện được đặt trong trạng thái sẵn sàng tối đa, trong khi không phận Islamabad được giám sát nghiêm ngặt hơn thường lệ.

Hệ thống an ninh được thiết kế theo nhiều tầng, kết hợp kinh nghiệm từ các sự kiện quốc tế trước đây, trong đó có Hội nghị Thượng đỉnh SCO 2024 tại Islamabad.

Bên cạnh đó, Pakistan còn triển khai lực lượng an ninh và tình báo quy mô lớn. Hơn 10.000 nhân sự an ninh được huy động, với sự phối hợp giữa quân đội, cảnh sát và lực lượng bán quân sự. Không phận được kiểm soát liên tục, trong khi các đơn vị tình báo tăng cường hoạt động tại những điểm nhạy cảm.

Ngoài ra, nhiều cơ quan chính phủ chuyển sang làm việc từ xa, các khu dân cư và bến xe bị giám sát chặt chẽ hơn. Giới chức đánh giá mức độ rủi ro cao do tình hình bất ổn tại biên giới phía Tây và nguy cơ từ các nhóm vũ trang khu vực.

Liệu Pakistan có thể đưa Mỹ và Iran quay lại bàn đàm phán?
Đằng sau chiến dịch an ninh quy mô lớn này là một bối cảnh địa chính trị phức tạp. Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang từ cuối tháng 2 đã tác động trực tiếp đến an ninh khu vực, đặc biệt là tuyến biên giới dài 900 km giữa Pakistan và Iran, cũng như các tuyến hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz.

Trong cuộc đàm phán Mỹ - Iran, phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng các nhân vật như đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner. Phía Iran có sự tham gia của Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi.

Theo giới phân tích, việc bảo đảm an ninh cho cuộc đàm phán không chỉ là bài toán kỹ thuật mà còn mang tính chiến lược sâu rộng. Pakistan có lợi ích trong việc ngăn chặn bất ổn lan từ Iran, song đồng thời cũng đối mặt rủi ro chính trị nếu tiến trình đàm phán thất bại, Al Jazeera cho biết.

Dù đã có kinh nghiệm tổ chức các sự kiện quốc tế lớn, quy mô và mức độ nhạy cảm lần này đòi hỏi sự phối hợp tuyệt đối giữa quân đội, tình báo và lực lượng dân sự. Chính quyền Islamabad khẳng định cam kết an ninh với các bên liên quan trong các cuộc tiếp xúc ngoại giao trước thềm đàm phán.

Hiện nay, khi triển vọng duy trì ngừng bắn bị đặt dấu hỏi, Pakistan lập tức đối mặt với một bài toán lớn hơn: liệu nước này có thể đưa hai bên quay lại bàn đàm phán hay không, New York Times cho biết.

Theo giáo sư Simon Wolfgang Fuchs (Đại học Hebrew Jerusalem), Islamabad khó có thể nhanh chóng xoay chuyển tình thế hay gây sức ép buộc hai bên nhượng bộ. Tuy nhiên, ông cho rằng Pakistan vẫn có thể tận dụng khoảng thời gian ngừng bắn còn lại để đề xuất một khuôn khổ mới về chương trình hạt nhân Iran, hướng tới một vòng đàm phán tiếp theo - “Islamabad Talks 2.0” - trước khi thời hạn kết thúc.

Giới lãnh đạo Pakistan thời gian qua duy trì quan hệ gần gũi với Tổng thống Trump, đồng thời vẫn giữ kết nối sâu sắc với Iran - quốc gia láng giềng có chung đường biên dài hơn 900 km, cùng lịch sử hợp tác và cả xung đột. Theo các nhà phân tích, rất ít quốc gia có thể duy trì thế cân bằng giữa hai bên như Pakistan. Ông Ghalibaf cũng đã gửi lời cảm ơn Islamabad vì tổ chức các cuộc đàm phán.

Dù vậy, triển vọng trung gian của Pakistan vẫn bị chi phối bởi nhiều yếu tố ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn là liệu khoảng cách lập trường giữa Washington và Tehran có thể thu hẹp hay không.

VietBF@ sưu tập