EO BIỂN HORMUZ BỊ TÊ LIỆT VÌ THỦY LÔI TỰ GÀI, IRAN KHÔNG KIỂM SOÁT ĐƯỢC CHÍNH BÃI MÌN CỦA MÌNH

[nguoiduatinabc]

Một phúc trình Ngày 10 tháng 4 của The New York Times dẫn lời các viên chức Hoa Kỳ cho biết Iran hiện không thể mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz vì không xác định được toàn bộ vị trí các thủy lôi do chính mình gài xuống trong giai đoạn đầu của cuộc chiến.

Theo các nguồn tin này, lực lượng Islamic Revolutionary Guard Corps đã sử dụng tàu nhỏ để rải thủy lôi một cách phân tán và không có hệ thống, nhiều vị trí không được ghi nhận đầy đủ, và một số thủy lôi đã trôi khỏi vị trí ban đầu. Iran hiện không có bản đồ hoàn chỉnh về chính các thiết bị đã được triển khai trong vùng biển của mình.

Khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi tuyên bố vào Ngày 8 tháng 4 rằng việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được thực hiện “tùy theo các giới hạn kỹ thuật,” các viên chức Hoa Kỳ nay xác nhận rằng đây không phải là lời ngoại giao, mà phản ánh đúng thực trạng. Giới hạn kỹ thuật chính là việc Iran đã gài thủy lôi nhưng không còn kiểm soát được toàn bộ hệ thống đó.

Ngày 9 tháng 4, truyền thông nhà nước Iran đã công bố một sơ đồ đánh dấu “vùng nguy hiểm” bao trùm các tuyến hàng hải thông thường, đồng thời chỉ định hai tuyến thay thế do lực lượng IRGC kiểm soát quanh đảo Larak. Điều này cho thấy việc điều hướng tàu thuyền hiện nay phải tránh chính các vũ khí mà Iran đã triển khai.

Các cơ chế như thu phí, điều phối qua IRGC, hộ tống tàu, và quy trình liên lạc đều được thiết lập nhằm kiểm soát lưu thông trong một khu vực mà Iran không thể bảo đảm an toàn tuyệt đối. Trong bối cảnh này, việc thu phí không chỉ là đòn bẩy chiến lược, mà còn là giải pháp tạm thời để xử lý một bãi mìn do chính mình tạo ra.
Ông Richard Meade, tổng biên tập Lloyd’s List, nhận định rằng eo biển Hormuz hiện ở trong trạng thái “vừa mở vừa đóng,” tùy theo góc độ địa lý và chính trị, phản ánh sự bất định chưa từng có.



Dữ kiện Ngày 10 tháng 4 cho thấy lưu lượng tàu chỉ còn từ 7 đến 18 chuyến mỗi ngày, trong đó chỉ có 2 đến 4 tàu chở dầu, so với mức trung bình khoảng 140 chuyến mỗi ngày trước chiến tranh. Hơn 1,000 tàu đang chờ bên ngoài eo biển, bao gồm 187 tàu chở dầu với khoảng 172 triệu thùng dầu bị đình trệ. Ngay cả khi toàn bộ thủy lôi được loại bỏ ngay lập tức, việc giải tỏa ùn tắc cũng sẽ kéo dài nhiều tuần.

Khả năng rà phá thủy lôi hiện cũng là vấn đề nghiêm trọng. Hải quân Hoa Kỳ đã loại bỏ các tàu rà mìn chuyên dụng lớp Avenger trước khi chiến sự nổ ra, và hiện phụ thuộc vào các hệ thống chưa từng được thử nghiệm ở quy mô lớn. Hải quân Hoàng gia Anh cũng đã rút tàu rà mìn cuối cùng khỏi khu vực từ đầu năm 2026.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu của Tổng thống Donald Trump về việc mở lại hoàn toàn và an toàn eo biển Hormuz như điều kiện của thỏa thuận ngưng bắn đang đối diện với thực tế kỹ thuật mà cả hai phía đều chưa có khả năng giải quyết.

Phó Tổng thống JD Vance đang trên đường đến Islamabad để tiến hành đàm phán, nhưng các điều kiện thực địa cho thấy một kết quả cụ thể có thể vượt quá khả năng thực hiện của cả Hoa Kỳ lẫn Iran trong thời điểm hiện tại.

Khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu phụ thuộc vào tuyến hàng hải này hiện vẫn bị đình trệ, trong khi các thủy lôi tiếp tục trôi dạt trong một vùng biển mà không bên nào kiểm soát hoàn toàn.