Chim cánh cụt hoàng đế vào nhóm nguy cấp vì băng tan

[june04]

Biến đổi khí hậu đang đẩy hai loài động vật biểu tượng của Nam Cực đến bờ vực tuyệt chủng: chim cánh cụt hoàng đế và hải cẩu lông Nam Cực, theo đánh giá mới của Liên minh Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (IUCN).

Theo CNN, hôm 9-4, IUCN đã xếp chim cánh cụt hoàng đế vào nhóm "Nguy cấp", nâng từ mức "Sắp bị đe dọa" trước đó. Dữ liệu vệ tinh cho thấy giai đoạn 2009-2018, khoảng 20.000 con chim cánh cụt hoàng đế trưởng thành - tương đương 10% quần thể - đã biến mất. IUCN cảnh báo quần thể loài này có thể giảm tới 50% vào thập niên 2080 nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn.

Đối với hải cẩu lông Nam Cực, tình trạng của chúng được chuyển từ "Ít lo ngại" sang "Nguy cấp" trong Danh sách Đỏ của IUCN, sau khi quần thể của chúng giảm hơn 50% từ năm 1999 đến năm 2025.

Chim cánh cụt hoàng đế là loài chim cánh cụt lớn nhất, có thể cao tới gần 90cm và nặng tới 45kg. Những con chim này, cùng với những chú chim non khổng lồ, lông xù của chúng, được biết đến nhiều trong bộ phim tài liệu kinh điển March of the Penguins.

Ngược lại, hải cẩu lông là loài hải cẩu nhỏ nhất ở Nam Cực, chủ yếu sống trên các đảo cận Nam Cực. Chúng từng bị săn bắt gần như tuyệt chủng vào thế kỷ 19, nhưng sự can thiệp pháp lý và các dự án bảo tồn đã giúp chúng phục hồi. Giờ đây, chúng lại đang gặp nguy hiểm.

Yếu tố chính dẫn đến sự suy giảm quần thể hai loài này là nước biển ấm lên, băng tan và nguồn thức ăn ngày càng khan hiếm. Những điều này đều do "đầu sỏ" biến đổi khí hậu gây ra.

"Đối với chim cánh cụt hoàng đế, băng biển là môi trường sống chính của chúng", Philip Trathan - nhà sinh thái học biển nổi tiếng người Anh, chuyên gia về sinh học và bảo tồn hệ sinh thái Nam Cực, đặc biệt là chim cánh cụt hoàng đế, nói với CNN.

"Chúng sinh sản trên băng cố định (lớp băng biển gắn liền với bờ). Chúng thay lông trên băng cố định hoặc các tảng băng trôi, và kiếm ăn trong vùng biển băng. Khi băng biển suy giảm, môi trường sống của chúng cũng thu hẹp theo", ông nói.

Ngoài ra, nếu thiếu băng ổn định vào mùa đông, trứng và chim non khó có thể sống sót trong điều kiện khắc nghiệt...

Danh sách Đỏ của IUCN là hệ thống đánh giá toàn diện nhất về nguy cơ tuyệt chủng của các loài, trong đó mức "Nguy cấp" chỉ còn cách hai bậc so với "Tuyệt chủng trong tự nhiên".

Ngoài hai loài biểu tượng trên, hải cẩu voi phương Nam cũng được IUCN chuyển từ mức "Ít lo ngại" sang "Dễ bị tổn thương" do các dịch bệnh lây lan.