Chế độ giáo quyền Iran chỉ cho phép tối đa là 15 tàu bè qua eo biển Hormuz mỗi ngày
Theo thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ, Iran sẽ cho phép không quá 15 tàu bè đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Việc di chuyển này phụ thuộc vào sự chấp thuận của Iran và thực thi một giao thức cụ thể.(?)

(Minh họa)
Một nguồn tin của Iran chia sẻ với TASS trước thềm các cuộc đàm phán tại Islamabad rằng:
"Theo lệnh ngừng bắn hiện tại, tối đa chỉ có 15 tàu bè mỗi ngày được phép quá cảnh qua eo biển Hormuz. Khung quy định mới này, hoạt động dưới sự giám sát của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đã được thông báo chính thức cho các bên trong khu vực và sẽ không có chuyện quay trở lại hiện trạng như trước chiến tranh".
Iran cũng nhấn mạnh rằng việc kết thúc chiến tranh phải được chính thức hóa qua một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, sẽ đóng vai trò trung gian giữa các bên, đã mời các phái đoàn tham gia hội đàm vào ngày 10/4. Theo truyền hình của Iran, các cuộc đàm phán dự kiến sẽ diễn ra trực tiếp.
Iran cho công bố bản đồ giúp tàu bè né tránh thủy lôi ở eo biển Hormuz

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho công bố các tuyến đường thay thế qua eo biển Hormuz. (Ảnh: Al Jazeera)
Theo giới truyền thông địa phương, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã cho công bố ra một bản đồ chi tiết thể hiện các tuyến đường vận chuyển thay thế ở eo biển Hormuz để cho tàu bè né tránh thủy lôi. Đáng chú ý hơn, các tàu chở dầu thô vốn thường di chuyển gần bờ biển Oman (phía Nam eo biển) hiện được yêu cầu phải chuyển hướng sang lộ trình phía Bắc, nằm sát với đường bờ biển của Iran hơn.
Tehran cũng vừa chính thức cho triển khai việc áp đặt tiền lệ phí đối với tàu chở dầu thô đi qua eo biển Hormuz bằng tiền điện tử nhằm duy trì quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.
Ông Hamid Hosseini, phát ngôn viên của Liên minh các công ty xuất khẩu dầu khí Iran, xác nhận với Financial Times rằng Iran sẽ đánh giá và giám sát chặt chẽ mọi tàu bè để bảo đảm thỏa thuận ngừng bắn trong 14 ngày sẽ không bị lợi dụng cho mục đích vận chuyển vũ khí.
Quy trình quản lý yêu cầu mỗi tàu chở dầu thô phải gửi email khai báo hàng hóa tới cơ quan chức năng Iran. Sau khi hoàn tất việc đánh giá, Tehran sẽ yêu cầu thanh toán mức lệ phí 1 USD cho mỗi thùng dầu bằng Bitcoin.
Nhiều ý kiến cho rằng kế hoạch áp đặt tiền lệ phí của Iran đã vi phạm trầm trọng luật pháp quốc tế về lưu thông hàng hải quốc tế.
Theo khung pháp lý của UNCLOS, việc đánh thuế tàu bè khi đi qua các eo biển quốc tế hoặc lãnh hải là hoàn toàn trái với công ước quốc tế về hàng hải. Các quốc gia ven biển chỉ được thu lệ phí đối với các dịch vụ cụ thể như hỗ trợ dẩn đường hoặc lệ phí tiện bến bãi. Nghiêm cấm thu bất cứ tiền lệ phí nào đối với quyền được đi lại của tàu bè.
Nga cho sơ tán hầu hết các nhân viên ra khỏi nhà máy hạt nhân tại Iran
Tập đoàn hạt nhân quốc gia Nga Rosatom khẳng định đơn vị này sẽ quyết định cho sơ tán hầu hết các nhân viên ra khỏi nhà máy điện hạt nhân Bushehr tại Iran, dù lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực.
Hãng tin Interfax dẫn lời ông Alexei Likhachev, Tổng Giám đốc Rosatom, phát biểu với báo giới:
"Chúng tôi vẫn duy trì kế hoạch cho sơ tán. Dù cục diện có phần hạ nhiệt sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, nhưng chúng tôi vẫn không thay đổi kế hoạch vì không biết thỏa thuận này sẽ được kết thúc ra sao".
Trong số 639 nhân viên của Rosatom đang làm việc tại nhà máy điện hạt nhân, có 611 người đã được cho sơ tán qua ngả Armenia, hiện chỉ còn khoảng 50 tình nguyện viên ở lại hiện trường.
Bushehr là nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của Iran, do Nga xây dựng và chịu trách nhiệm cung cấp nhân lực vận hành. Kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran bùng phát vào tháng 2, cơ sở này đã bị tấn công tổng cộng đến 4 lần.
Thành phần dự kiến tham dự cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ-Iran tại Islamabad
Giới chức Pakistan vừa cho công bố danh sách các đại diện có khả năng tham gia tiến trình đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa Iran và Hoa Kỳ.

Phó Tổng thống J.D. Vance đại diện cho phía Mỹ tham gia đàm phán. (Ảnh: Reuters)
Cuộc đối thoại này dự kiến sẽ diễn ra vào ngày mai, thứ Bảy 10/4 tới tại thủ đô Islamabad. Hiện các chi tiết cuối cùng đang được hoàn tất và danh sách 2 phái đoàn có thể được thay đổi vào phút chót.
Phái đoàn Hoa Kỳ gồm có
- J.D. Vance: Phó Tổng thống.
- Steve Witkoff: Đặc phái viên Tòa Bạch Ốc.
- Jared Kushner: Cố vấn cao cấp Tổng thống.
- Đô đốc Brad Cooper: Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM) (Dự kiến sẽ tham dự).
Phái đoàn Iran bao gồm:
- Mohammad Bagher Ghalibaf: Chủ tịch Quốc hội.
- Abbas Araghchi: Bộ trưởng Ngoại giao.
- Majid Takht Ravanchi: Thứ trưởng Ngoại giao.
Phía chủ nhà Pakistan:
- Muhammad Shehbaz Sharif: Thủ tướng.
- Thống chế Syed Asim Munir: Tư lệnh Lục quân.
- Ishaq Dar: Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao.
- Trung tướng Asim Malik: Cố vấn An ninh Quốc gia kiêm Giám đốc Cơ quan Tình báo (ISI).
Trong khi đó, Tổng thống Trump ra lệnh quân đội Mỹ
"giữ nguyên vị trí cho đến khi đạt thỏa thuận hoàn toàn với Iran"
"Toàn bộ các chiến hạm, chiến đấu cơ, và quân nhân, cùng với đạn dược, vũ khí và bất cứ thứ gì khác của Hoa Kỳ phù hợp và cần thiết để hủy diệt kẻ thù vốn đã suy yếu, sẽ giữ được nguyên vị trí bên trong và chung quanh Iran, cho đến khi họ đạt thỏa thuận thực sự và tuân thủ thỏa thuận hoàn toàn", ông Trump có viết trên mạng xã hội Truth Social tối thứ Tư 8/4.
Tổng Thống Trump còn viết thêm:
"Nếu bất cứ lý do gì mà họ không tuân thủ, có thể nhiều phần sẽ như vậy, thì 'bắt đầu nhắm bắn, lớn hơn, nhiều hơn, và mạnh hơn bất cứ lúc nào".
"Iran không được có vũ khí nguyên tử và eo biển Hormuz sẽ mở ra và an toàn", ông Trump nhấn mạnh.