ANH TỐ CÁO IRAN “BẮT GIỮ” KINH TẾ TOÀN CẦU, HƠN 40 QUỐC GIA HỌP KHẨN VỀ EO BIỂN HORMUZ GIỮA LẬP TRƯỜNG RÕ RỆT CỦA TỔNG THỐNG TRUMP

[nguoiduatinabc]

Trong một diễn biến ngoại giao quan trọng, Anh Quốc đã công khai cáo buộc chế độ Iran đang “bắt giữ” nền kinh tế toàn cầu khi hơn 40 quốc gia tiến hành hội nghị trực tuyến nhằm tìm giải pháp tái khai thông eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược đã bị tê liệt trong bối cảnh chiến tranh giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran.

Cuộc họp do Ngoại Trưởng Anh Yvette Cooper chủ trì, tập trung vào các biện pháp ngoại giao và quốc tế thay vì quân sự. Bà Cooper nhấn mạnh rằng hành động của Iran đã biến một tuyến hàng hải quốc tế thành công cụ gây áp lực đối với kinh tế toàn cầu, đồng thời cảnh báo tình trạng giá dầu và lương thực tăng vọt đang tác động trực tiếp đến đời sống dân chúng và doanh nghiệp trên khắp thế giới.

Điều đáng chú ý là Hoa Kỳ không tham dự hội nghị này. Trước đó, Tổng thống Trump đã tuyên bố rõ ràng rằng việc bảo đảm an ninh cho eo biển Hormuz không phải là trách nhiệm của Hoa Kỳ. Ông cũng chỉ trích các đồng minh Âu Châu vì không hỗ trợ đầy đủ trong cuộc chiến, đồng thời tái khẳng định khả năng Hoa Kỳ có thể rút khỏi NATO nếu các quốc gia thành viên không chia sẻ trách nhiệm một cách thực chất.

Tình hình tại eo biển Hormuz hiện nay đã trở nên hết sức nghiêm trọng. Theo dữ liệu từ Lloyd’s List Intelligence, đã có 23 vụ tấn công trực tiếp vào tàu thương mại kể từ khi chiến sự bùng nổ vào Ngày 28 tháng 2 năm 2026, khiến 11 thủy thủ thiệt mạng. Lưu lượng tàu qua eo biển đã giảm đến 95 phần trăm, gần như tê liệt hoàn toàn tuyến vận tải vận chuyển khoảng 20 phần trăm lượng dầu khí toàn cầu.

Hoạt động hàng hải còn lại chủ yếu do các tàu chở dầu Iran tìm cách né tránh lệnh trừng phạt thực hiện, trong khi Tehran tiếp tục kiểm soát nghiêm ngặt việc cho phép tàu thuyền qua lại. Trong một bài phát biểu trên truyền hình, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng các quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu từ eo biển này phải tự bảo vệ lợi ích của mình, vì Hoa Kỳ sẽ không gánh vác vai trò đó.

Trong khi đó, các quốc gia Âu Châu và đồng minh đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp tập thể. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng việc tái khai thông eo biển bằng vũ lực là điều không thực tế, và nhấn mạnh rằng giải pháp duy nhất phải thông qua thương lượng với Iran, đặc biệt trong bối cảnh có thể đạt được một lệnh ngừng bắn.



Pháp hiện đang thúc đẩy một sáng kiến quốc tế nhằm tổ chức lực lượng hộ tống tàu chở dầu và khí đốt sau khi giai đoạn giao tranh căng thẳng nhất kết thúc. Đồng thời, các nhà hoạch định quân sự từ nhiều quốc gia dự kiến sẽ nhóm họp trong tuần tới để thảo luận về các biện pháp bảo đảm an ninh, bao gồm rà phá thủy lôi và củng cố niềm tin cho hoạt động vận tải thương mại.

Hơn 40 quốc gia, bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Canada, Nhật Bản và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, đã ký một tuyên bố chung yêu cầu Iran chấm dứt hành động phong tỏa eo biển, đồng thời cam kết đóng góp vào các nỗ lực bảo đảm lưu thông an toàn.

Các cuộc thảo luận cũng đề cập đến việc bảo vệ khoảng 20,000 thủy thủ đang bị mắc kẹt trên 2,000 tàu do xung đột gây ra. Nỗ lực quốc tế này mang nhiều điểm tương đồng với các liên minh tự nguyện trước đây, và được xem như một tín hiệu gửi đến chánh quyền Tổng thống Trump rằng Âu Châu đang chủ động hơn trong việc bảo vệ an ninh của chính mình.

Các chuyên gia nhận định rằng sáng kiến này phản ánh một thực tế mới trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương, khi Hoa Kỳ dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump đang tái định hình vai trò toàn cầu của mình, yêu cầu các đồng minh phải chịu trách nhiệm nhiều hơn thay vì dựa vào sức mạnh Hoa Kỳ.