Vụ buôn lậu chip AI gây ra chấn động ở Hoa Kỳ

[S9g*]

Ba cá nhân có dính líu đến công ty Super Micro Computer (Supermicro) bị cáo buộc đã thiết lập mạng lưới tinh vi để chuyển giao bất hợp pháp các máy chủ có chứa chip Nvidia đời mới nhất sang TQ, vi phạm lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ.

Ông Yih-Shyan Liaw (phải), người đồng sáng lập Super Micro Computer (SMCI). (Ảnh: Micron/YouTube)
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ vừa cho công bố ra bản cáo trạng gây ra chấn động ở thị trường chứng khoán Mỹ nhắm vào các nhân sự cao cấp ở công ty Super Micro Computer (Supermicro).

Ông Yih-Shyan "Wally" Liaw, đồng sáng lập kiêm cựu Phó Chủ tịch công ty, đã bị bắt giữ tại California. Hai đồng phạm khác bao gồm một người nhận thầu bên ngoài và một giám đốc phụ trách bán hàng tại Đài Loan. Nhóm 3 người này đã bị cáo buộc âm mưu vận chuyển các hệ thống AI tối tân nhất sang TQ một cách bất hợp pháp.

Theo tài liệu từ cơ quan điều tra, hoạt động buôn lậu này đã xảy ra theo quy mô lớn trong 2 năm 2024-2025. Các đối tượng đã cho sử dụng một công ty bình phong làm trung gian tại Đông Nam Á để đặt mua hàng các máy chủ AI. Tổng giá trị các đơn hàng này lên đến 2,5 tỷ USD. Số hàng hóa này sau đó được lên kế hoạch để bí mật chuyển giao thẳng sang thị trường ở TQ.

Thủ đoạn của nhóm này được mô tả rất tinh vi và có sự chuẩn bị khá kỹ lưỡng. Sau khi máy chủ được cho lắp ráp tại Mỹ, chúng được gửi đến các kho trung gian. Tại đây, nhóm đối tượng tiến hành cho gỡ bỏ các nhãn mác gốc trên máy chủ (servers) và số serie của các thiết bị này.

Hệ thống máy chủ giả được dàn dựng tại một nhà kho nhằm đối phó đợt kiểm toán tháng 8/2025 của nơi sản xuất ở Hoa Kỳ. (Ảnh: Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ)
Họ thậm chí còn sử dụng máy sấy tóc để bóc tách tem niêm phong mà không để lại dấu vết nào. Các thùng carton chứa hàng sau đó được cho đóng gói lại thành dạng sản phẩm không có nhãn mác gốc. Mục đích của việc này để vượt qua các khâu kiểm tra của Hải quan và che giấu nguồn gốc kỹ thuật từ Hoa Kỳ.

Chính phủ Hoa Kỳ khẳng định đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật kiểm soát xuất khẩu. Các chip AI của Nvidia đã nằm trong danh mục hạn chế xuất khẩu sang TQ vì lý do an ninh quốc gia.

Việc nắm sở hữu các thiết bị kỹ thuật cao này sẽ giúp tăng cường năng lực tính toán vượt trội cho các thực thể bị trừng phạt. Phía Bộ Tư Pháp cũng nhấn mạnh, họ sẽ không nương tay với các hành vi trục lợi từ việc đe dọa an ninh quốc gia này.

Phản ứng trước sự kiện này, đại diện của công ty Supermicro cho biết, công ty không phải là bị cáo trong vụ kiện này. Họ tuyên bố đã cho đình chỉ công tác ngay lập tức đối với các nhân sự có liên quan và đang tích cực hợp tác với chính phủ Hoa Kỳ.

Công ty khẳng định luôn yêu cầu nhân viên tuân thủ các quy định về pháp luật nghiêm ngặt. Tuy nhiên, thông tin này vẫn khiến cho giá cổ phiếu của hãng bị lao dốc hơn 12% ngay sau khi tin tức được phát tán ra.

Cổ phiếu SMCI bị lao dốc 12% trong phiên giao dịch sau giờ làm việc ngay khi thông tin về lệnh bắt giữ được tung ra.(Minh họa)
Nvidia cũng đã đưa ra thông báo chính thức để làm rõ mối liên hệ với vụ làm ăn phi pháp này. Hãng sản xuất chip hàng đầu trên thế giới khẳng định họ không hề hay biết về hành vi chuyển hướng hàng hóa phi pháp của đối tác. Nvidia cam kết sẽ cho thắt chặt quy trình hậu kiểm tra để bảo đảm các sản phẩm này sẽ không rơi vào tay các đối thủ cạnh tranh về chiến lược của Hoa Kỳ.

Vụ bắt giữ ông Liaw đánh dấu một bước ngoặt lớn trong nỗ lực siết chặt kiểm soát kỹ thuật cao của Hoa Kỳ. Các chuyên gia dự báo công ty Supermicro sẽ phải đối mặt với các cuộc thanh tra gắt gao hơn trong thời gian sắp tới.

"Chúng tôi cam kết sẽ cho thực thi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu một cách nghiêm ngặt cao nhất", một đại diện từ Bộ Tư pháp Hoa Kỳ có nhấn mạnh.

"Đây là những hành vi vi phạm trực tiếp các chính sách tuân thủ và giá trị cốt lõi của công ty chúng tôi", đại diện của Supermicro cho biết.

Đúng là chuyên ngây ngô và khôi hài trong giao dịch làm ăn bạc tỷ USD khi công ty SuperMicro cho biết họ không ngờ chuyên làm ăn trị giá đến 2,5 tỷ USD là hoàn toàn phi pháp khi dám chuyển giao lậu hàng ngàn máy chủ (servers) cho Bắc Kinh để đối đầu với Hoa Kỳ???
Nói đi thì cũng nên nói lại, không lẽ bỏ ra công sức đầu tư máy móc, chuyên gia, tiền bạc để chế tạo hàng loạt sản phẩm có giá trị cao mà phải đem chất đống cất giữ trong kho, không được phép mua bán vì lệnh cấm thì ai sẽ bị phá sản đây?? Cho nên phải tìm mọi cách để "tiêu lòn", phải "lách luật" để mua bán bất hợp pháp, để tồn tại qua ngày, đơn giản có vậy thôi!!