Theo như câu hỏi Iran bắn hạ tiêm kích tàng hình "bất khả chiến bại" F-35 của Mỹ gây xôn xao là nước này đã bắn trúng F-35 bằng cách nào?, bởi lần đầu tiên Iran vừa làm nên một bước ngoặt gây chấn động bắn trúng tiêm kích tàng hình F-35 – loại máy bay chiến đấu hiện đại nhất của Mỹ vốn chưa từng bị đánh trúng trong toàn bộ lịch sử hoạt động.

Tiêm kích tàng hình F-35. Ảnh Lockheedmartin
Đòn giáng vào biểu tượng sức mạnh không quân Mỹ
Theo thông tin từ phía Mỹ, chiếc F-35 đã phải hạ cánh khẩn cấp tại một căn cứ ở Trung Đông, trong khi Iran tuyên bố máy bay này đã bị rơi, đồng thời cho biết thêm một chiếc F-35 khác cũng bị trúng đạn trên bầu trời Bandar Abbas.
Sự kiện này ngay lập tức đặt ra câu hỏi lớn: làm thế nào Iran, với hệ thống phòng không bị cho là suy yếu, lại có thể đánh trúng một trong những vũ khí tối tân và đắt đỏ nhất thế giới.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức quốc phòng khẳng định hệ thống phòng không Iran đã bị phá hủy, thậm chí tuyên bố máy bay Mỹ có thể hoạt động tự do trên bầu trời Iran mà không gặp bất kỳ sự kháng cự nào.
Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau những tuyên bố này, một chiếc F-35 – vốn được thiết kế để tránh radar – lại bị phát hiện và tấn công, tạo nên một cú sốc lớn về mặt hình ảnh và chiến lược.
Iran nhanh chóng tận dụng sự kiện khi công bố video ghi lại khoảnh khắc hệ thống phòng không nước này theo dõi và đánh chặn chiếc máy bay trị giá hơn 100 triệu USD. Các chuyên gia nhận định đây là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến, bởi F-35 không chỉ là niềm tự hào của công nghệ hàng không Mỹ mà còn đang được khoảng 15 quốc gia vận hành.
Bí ẩn công nghệ: Tàng hình nhưng không “vô hình”
Câu hỏi lớn nhất sau sự kiện là vì sao một máy bay tàng hình lại có thể bị bắn trúng. Theo chuyên gia quốc phòng Sandeep Unnithan, khái niệm “tàng hình” không đồng nghĩa với “vô hình tuyệt đối”. Dù có thể né radar, F-35 vẫn có thể bị phát hiện bằng các phương thức khác, đặc biệt là thông qua dấu hiệu nhiệt.
Nhiều khả năng Iran đã sử dụng tên lửa phòng không hoặc đạn lảng vảng như loại 358, còn gọi là SA-67, được trang bị cảm biến hồng ngoại. Loại vũ khí này có thể phát hiện mục tiêu dựa trên nhiệt lượng phát ra từ động cơ máy bay.
Dù thường được dùng để tấn công các mục tiêu bay chậm như máy bay không người lái, việc nó có thể đánh trúng F-35 cho thấy một bước tiến đáng kể trong năng lực phòng không của Iran.
Trước đó, Iran đã sử dụng loại tên lửa này để tấn công các máy bay không người lái MQ-9 Reaper của Mỹ, với hơn 12 chiếc được cho là đã bị mất kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Điều này cho thấy Tehran đã tích lũy được kinh nghiệm thực chiến đáng kể trong việc sử dụng các hệ thống phát hiện và tấn công dựa trên tín hiệu hồng ngoại.
Kịch bản đánh chặn và điểm yếu lộ diện
Theo giả thuyết của các chuyên gia, hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại IRST của Iran đã phát hiện dấu hiệu nhiệt từ động cơ F-35, sau đó dẫn đường cho tên lửa khóa mục tiêu và tấn công. Động cơ của F-35 tạo ra lượng nhiệt lớn, và đây chính là điểm yếu khiến nó có thể bị phát hiện mà không cần radar.
Sự kiện này cho thấy dù là máy bay tàng hình, F-35 vẫn dễ bị tổn thương trước các hệ thống theo dõi hồng ngoại. Một chuyên gia địa chính trị nhận định rằng việc một quốc gia bị trừng phạt nặng nề như Iran vẫn có thể phát hiện và tấn công F-35 là dấu hiệu cho thấy cán cân công nghệ quân sự có thể đang thay đổi.
Bóng dáng lịch sử và tác động chiến lược
Diễn biến này gợi nhớ đến vụ bắn hạ máy bay tàng hình F-117 Nighthawk của Mỹ năm 1999 tại Nam Tư, khi một tên lửa phòng không đời cũ đã đánh trúng loại máy bay được coi là “vô hình”. Cả hai sự kiện đều cho thấy công nghệ tàng hình không phải là tuyệt đối.
Quan trọng hơn, vụ việc đặt ra thách thức lớn đối với chiến lược của Mỹ và Israel trong cuộc chiến hiện tại. Trước đó, hai nước tin rằng đã giành được ưu thế trên không và triển khai cả các máy bay ném bom không có khả năng tàng hình như B-1 và B-2. Tuy nhiên, việc một chiếc F-35 bị bắn trúng cho thấy hệ thống phòng không Iran có thể vẫn còn hiệu quả.
Điều này có thể buộc Mỹ và Israel phải điều chỉnh chiến thuật, bao gồm bay ở độ cao lớn hơn, sử dụng vũ khí chính xác hơn và đầu tư thêm nguồn lực để xác định các hệ thống phòng không còn lại của Iran. Theo nhận định của các chuyên gia, dù chỉ là một sự cố đơn lẻ, nhưng nó có thể tạo ra ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ cục diện chiến tranh.
Sự kiện F-35 bị bắn trúng không chỉ là một tổn thất về quân sự mà còn là cú đánh mạnh vào niềm tin về ưu thế công nghệ của Mỹ, đồng thời cho thấy Iran vẫn còn khả năng chống trả đáng kể sau nhiều ngày bị không kích.