Loại siêu bom nặng 2,3 tấn Mỹ vừa cho dội xuống Iran xuyên phá căn cứ ngầm dưới lòng đất

[trungthuc]

Hoa Kỳ vừa thực hiện việc cho dội loại bom GBU-72 nặng 2,3 tấn với thiết kế đầu nổ BLU-138, có khả năng vô hiệu hóa các căn cứ kiên cố nhất dưới lòng đất.

GBU-72/B đang được đưa lên máy bay F-15E Strike Eagle trong một buổi huấn luyện thực tập. (Ảnh: US AirForce).
Quân đội Hoa Kỳ đã cho thực hiện cuộc tập kích chính xác vào hệ thống "căn cứ ngầm chứa hỏa tiển" của Iran dọc bờ biển thuộc tỉnh Hormozgan. Vũ khí chủ lực trong chiến dịch này là loại bom GBU-72 Advanced 5K Penetrator nặng đến 2,3 tấn. Đây là lần đầu tiên mà loại bom xuyên phá tối tân này được đưa vào thực tế chiến trường.

Vụ tấn công này nhằm vô hiệu hóa năng lực phong tỏa eo biển Hormuz của chế độ giáo quyền Tehran. Đây là tuyến đường thủy huyết mạch chiếm hơn 20% số lượng dầu thô lưu thông trên toàn cầu. Theo War Zone, GBU-72 không phải là loại bom thông thường mà được chế tạo ra chuyên biệt nhằm tiêu diệt các mục tiêu nằm sâu dưới lòng đất hoặc được gia công với lớp bê tông bảo vệ dày.

Điểm cốt lõi giúp cho GBU-72 trở nên khác biệt nằm ở sự thiết kế ở thân bom BLU-138 hoàn toàn được cải tiến mới. Khác với các loại bom có sức xuyên phá cũ, BLU-138 được đúc từ hợp chất thép siêu cứng, cho phép duy trì cấu trúc nguyên vẹn khi va chạm với vận tốc thật cao vào các lớp bê tông với cường độ mạnh. Trọng lượng 2,3 tấn đã được tính toán tối ưu để tạo ra nguồn năng lượng khổng lồ, giúp cho quả bom sẽ "khoan sâu qua hàng chục mét đất đá trước khi cho kích nổ phần lõi thuốc nổ mạnh bên trong".

Theo War Zone và các nguồn tin quân sự Mỹ, chưa có số liệu chính thức nào về độ sâu mà GBU-72 có thể xuyên qua trước khi được phát nổ, mặc dù giới phụ trách chương trình vũ khí này nói rằng "khả năng công phá của nó dự kiến ​​sẽ cao hơn đáng kể so với các loại vũ khí cũ tương tự như GBU-28".

GBU-72B được gắn trên chiến đấu cơ tại Căn cứ Không quân Eglin, Florida, Mỹ. (Ảnh: Samuel King Jr.)
Loại bom GBU-28 tiền nhiệm vốn nổi danh với khả năng cho xuyên thủng 45 m đất đá và 4,5 m bê tông cốt thép. Tuy nhiên, GBU-72 được kỳ vọng có đủ sức mạnh vượt trội so với các thông số này. Điểm mấu chốt nằm ở hệ thống ngòi nổ điện tử thông minh, cho phép bom tự động tính toán để cho kích nổ tại độ sâu tối ưu trong lòng đất, giúp tối đa hóa sức công phá đối với các công trình ngầm kiên cố.

Hệ thống dẫn đường là một bước tiến kỹ thuật cao đáng chú ý trên GBU-72. Thay vì phụ thuộc vào laser vốn dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết hoặc khói ngụy trang, GBU-72 sử dụng bộ thiết bị đuôi JDAM (Joint Direct Attack Munition) được cải tiến. Hệ thống này cho kết hợp GPS với hệ thống dẫn đường quán tính (INS) giúp cho bom duy trì quỹ đạo chính xác ngay cả trong môi trường bị gây nhiễu điện tử mạnh.

"Sự kết hợp giữa năng lực xuyên phá lớn và độ chính xác đến từng mm khiến cho không một hầm ngầm nào có thể coi là an toàn nữa", một chuyên gia vũ khí tại Không đoàn 96 của Mỹ cho biết.

Sự nguy hiểm của GBU-72 còn đến từ "ngòi nổ thông minh" (Smart Fuse) có khả năng tự động thiết kế lập trình. Ngòi nổ này sẽ không kích hoạt ngay khi va chạm mà sử dụng cảm biến gia tốc để đếm ra số tầng hoặc đo độ sâu thực tế.

Chỉ khi đạt đến ngưỡng độ sâu đã định hoặc xuyên qua một khoảng trống (như khoang chứa hỏa tiển), bom mới được cho phát nổ để tạo ra áp suất cực đại trong không gian kín. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa sức phá hủy vào các cơ cấu chịu lực cốt tử của công trình ngầm, thay vì lãng phí năng lượng tàn phá trên bề mặt.

Về việc cho vận hành, GBU-72 giải quyết được bài toán về hiệu suất mà các loại bom cũ như GBU-28 từng gặp phải. Với kích thước được tinh chỉnh về kỹ thuật, loại bom này có thể cho kết hợp dễ dàng đưa lên giá treo của phi cơ tiêm kích F-15E thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào máy bay ném bom chiến lược hạng nặng. Khả năng mang tải này giúp cho Không quân dễ dàng triển khai các đòn đánh chớp nhoáng với tính cách linh động thật cao.

Việc phía Hoa Kỳ công khai đem sử dụng bom GBU-72 cho thấy họ sẵn sàng cho phá hủy các mục tiêu kiên cố nhất mà không cần nhờ đến vũ khí nguyên tử. Chiến dịch này đã làm thay đổi đáng kể cán cân quân sự tại Trung Đông.

Theo War Zone