Vũ khí của Ukraine liên tục được Mỹ và đồng minh “săn đón": Kiev dư hàng nhưng chưa thể xuất vì 1 lý do

[Cupcake01]

Trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông gây căng thẳng cho kho tên lửa của Mỹ, Ukraine hy vọng có thể biến một phát minh là các máy bay không người lái đánh chặn giá rẻ được thiết kế để bắn hạ máy bay không người lái tấn công của Nga thành đòn bẩy địa chính trị.

Tuy nhiên, khi xung đột ở Ukraine bắt đầu vào năm 2022, Kiev đã cấm xuất khẩu vũ khí. Vậy nhưng hiện nay, các nhà sản xuất máy bay không người lái đánh chặn giá rẻ của Ukraine cho biết họ đang nhận được sự quan tâm từ Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh.

Trong khi các quốc gia khác có thể chế tạo máy bay không người lái đánh chặn, Ukraine là quốc gia duy nhất sở hữu hệ thống sản xuất hàng loạt đã được thử nghiệm trong xung đột, Oleh Katkov, tổng biên tập của Defense Express cho biết.

“Có sự khác biệt rất lớn giữa một hệ thống sản xuất hàng loạt đã được chứng minh hiệu quả trong chiến đấu thực tế và một thứ mà các nước khác chỉ hứa hẹn sẽ phát triển… Nó giống như bán cả ngôi nhà chứ không chỉ bán từng viên gạch,” ông nói với AP.

Nếu sự hợp tác với các đối tác thành công, Ukraine có thể nổi lên như một nhân tố mới trong xung đột hiện đại, mặc dù vẫn chưa rõ liệu ngành công nghiệp của nước này có thể mở rộng quy mô để đáp ứng tham vọng đó hay vươn ra thị trường toàn cầu mà không ảnh hưởng đến khả năng phòng thủ của chính mình hay không.

Mong muốn của Ukraine

Sự gia tăng mạnh mẽ sự quan tâm từ Trung Đông diễn ra trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh đang tiêu thụ hết lượng tên lửa Patriot đắt tiền mà họ đã sử dụng để bắn hạ các tên lửa Shahed rẻ hơn nhiều của Iran.

Một chiếc máy bay không người lái Shahed do Iran thiết kế có giá khoảng 30.000 đô la, trong khi một tên lửa đánh chặn duy nhất cho hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất có giá hàng triệu đô la.

Hãng Lockheed Martin trong một tuyên bố cho biết họ đã sản xuất kỷ lục 600 tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE cho các hệ thống Patriot trong cả năm 2025. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mới đây tuyên bố rằng các quốc gia Trung Đông đã sử dụng hơn 800 tên lửa loại này chỉ trong ba ngày - nhiều hơn số lượng tên lửa mà Ukraine dự trữ trong suốt cuộc chiến kéo dài bốn năm.

Để đối phó với dàn uav Shahed, Kiev đã phát triển các máy bay không người lái đánh chặn giá rẻ, có giá khoảng 1.000 đến 2.000 đô la, và đưa hệ thống này từ nguyên mẫu sang sản xuất hàng loạt chỉ trong vài tháng vào năm 2025.

Nhưng Ukraine chưa bao giờ phát triển hệ thống phòng thủ chống lại tên lửa đạn đạo. Đó là lý do tại sao việc bảo vệ tên lửa Patriot vẫn là một thách thức sống còn đối với Kiev.

Trong bối cảnh đó, ông Zelensky đang đề xuất một "cuộc trao đổi" với các đối tác. Ông nói: "Thông điệp của chúng tôi rất đơn giản. Chúng tôi muốn âm thầm... nhận số tên lửa Patriot mà chúng tôi đang thiếu, và cung cấp cho họ số lượng tên lửa đánh chặn tương ứng."

Những trở ngại đối với xuất khẩu của Ukraine

Bất chấp sự lạc quan của ông Zelensky, một số nhà phân tích cảnh báo rằng việc gia nhập thị trường vũ khí toàn cầu không đơn giản như việc ký kết một hợp đồng.

“Buôn bán vũ khí là một vấn đề vô cùng tế nhị và nhạy cảm,” ông Yevhen Mahda, giám đốc điều hành Viện Chính sách Thế giới có trụ sở tại Kiev, cho biết.

Các quan chức Ukraine chỉ mới bắt đầu tích cực thảo luận về việc chuyển từ tình trạng đóng băng xuất khẩu vũ khí thời chiến sang một thị trường do nhà nước quản lý, mặc dù vẫn chưa rõ khi nào hoặc bằng cách nào hệ thống như vậy sẽ được triển khai.

“Chúng ta cần nhiều hơn là những tuyên bố của tổng thống. Chúng ta cần hành động,” Mahda nói. “Làm sao chúng ta có thể nói về xuất khẩu nếu chúng ta chính thức chưa bán được bất cứ thứ gì?”

Theo ba nhà sản xuất vũ khí của Ukraine, Mỹ và các nước vùng Vịnh, bao gồm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bahrain, Ả Rập Xê Út và Qatar, đã nhiều lần yêu cầu Ukraine cung cấp máy bay không người lái đánh chặn do nước này tự sản xuất.

“Chúng tôi sẵn sàng chia sẻ chúng, và chúng tôi muốn chia sẻ chúng,” Marco Kushnir, người phát ngôn của General Cherry, một nhà sản xuất vũ khí của Ukraine, cho biết. General Cherry là một trong những nhà sản xuất máy bay không người lái đánh chặn hiệu quả nhất, chuyên tấn công các phần tử Shahed trong nước.

Kushnir cho biết quyết định cuối cùng phụ thuộc vào chính phủ và ông Zelensky, nhưng công ty muốn hỗ trợ các đối tác và có thể sẵn sàng làm điều đó trong vài ngày tới. Ông nói thêm rằng họ có khả năng sản xuất "hàng chục nghìn" máy bay không người lái đánh chặn mỗi tháng.

Hiện tại, Ukraine đang dư thừa máy bay không người lái đánh chặn, và các nhà sản xuất cho biết họ có thể sản xuất thêm hàng chục nghìn chiếc nữa mà không ảnh hưởng đến khả năng phòng thủ của đất nước. Thách thức lớn hơn, theo họ, là huấn luyện phi hành đoàn và tích hợp máy bay không người lái với hệ thống radar có khả năng phát hiện mục tiêu ở tầm xa.

Một số công ty Ukraine đã triển khai các hệ thống hiệu quả. Theo người phát ngôn Kushnir, tên lửa đánh chặn “Bullet” của General Cherry, được phát triển vào cuối năm 2025, đã bắn hạ hàng trăm máy bay không người lái Shahed. Một mẫu khác, P1-Sun được in 3D của Skyfall, có giá khoảng 1.000 đô la và có thể đạt tốc độ hơn 300 km/giờ, với năng lực sản xuất lên tới 50.000 máy bay không người lái mỗi tháng, theo người phát ngôn của công ty.