Mỹ và Ấn Độ chưa sẵn sàng “gật đầu” với kế hoạch cải cách WTO

[Romano]

Đại sứ Na Uy cho biết Bộ trưởng nhiều nước đang tiến gần tới việc thống nhất thông qua kế hoạch cải cách WTO, nhưng vẫn còn một số quan điểm khác biệt từ số ít thành viên, trong đó có Mỹ và Ấn Độ.Ngày 11/3, Đại sứ Na Uy tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Petter Olberg, người hiện điều phối tiến trình cải cách cơ quan thương mại toàn cầu cho biết Mỹ và Ấn Độ vẫn do dự trước kế hoạch cải cách WTO dù đa số các thành viên khác bày tỏ sự ủng hộ.

Phát biểu trước báo giới tại trụ sở WTO ở Geneva, Thụy Sĩ, ông Petter Olberg cho biết sau 9 tháng thảo luận, đa số các thành viên WTO ủng hộ bản dự thảo kế hoạch cải cách hiện được đề xuất.

Tuy nhiên, dù bộ trưởng nhiều nước thành viên đang tiến gần tới việc thống nhất thông qua kế hoạch cải cách, vẫn tồn tại một số quan điểm khác biệt từ số ít thành viên, trong đó có Mỹ và Ấn Độ.Việc cải cách WTO - tổ chức đã đối mặt với những trở ngại về cấu trúc và địa chính trị trong nhiều năm - sẽ là trọng tâm thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 14 (MC14), dự kiến diễn ra từ ngày 26-29/3 tại thủ đô Yaounde, Cameroon.

Ông Petter Olberg khẳng định mục tiêu tại cuộc họp cấp cao ở Yaounde hướng tới thiết lập một chương trình hành động với các mục tiêu và thời hạn cụ thể, thay vì hoàn tất toàn bộ tiến trình cải cách.

Hiện bản dự thảo kế hoạch cải cách chưa được công bố, song Đại sứ Na Uy cho biết văn bản này xoay quanh 3 trụ cột chính.

Thứ nhất là cơ chế ra quyết định, bao gồm khả năng tiến hành các cuộc đàm phán đa phương theo nhóm, trong đó quyết định có thể được thông qua bởi một số - thay vì toàn bộ - thành viên. Cơ chế này sẽ thay cho nguyên tắc đồng thuận tuyệt đối.

Thứ hai là các ưu đãi dành cho các nước đang phát triển. Cuối cùng là các vấn đề liên quan đến minh bạch hóa cũng như việc tuân thủ các biện pháp thương mại.

Các đề xuất cải cách hướng tới việc nâng cao hiệu quả hoạt động của WTO bằng cách tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các cuộc đàm phán đa phương theo nhóm. Bên cạnh đó, các nước phương Tây cũng mong muốn WTO bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng hơn, thông qua việc điều phối các khoản trợ cấp quy mô lớn.

Trong nhiều năm qua, WTO liên tục đối mặt với những biến động và sức ép lớn. Trên thực tế, cơ chế giải quyết tranh chấp thương mại của tổ chức này đã bị tê liệt kể từ tháng 12/2019, sau khi Mỹ phản đối việc bổ nhiệm thẩm phán cho Cơ quan Phúc thẩm.

Các cuộc đàm phán thương mại rơi vào bế tắc, trong khi một số quy định của WTO không còn được coi là phù hợp với thực tiễn mới theo quan điểm của một số quốc gia, trong đó có Mỹ.

Hiện WTO hoạt động dựa trên nguyên tắc đồng thuận tuyệt đối của toàn bộ 166 thành viên./.