Các nước khu vực tìm cách thuyết phục Iran đối thoại

[Romano]

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, các quan chức cấp cao của Oman, Ai Cập, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến hành các cuộc tiếp xúc kín với giới chức Iran nhằm thúc đẩy Tehran nối lại đối thoại với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, hướng tới khả năng đạt được một thỏa thuận hoặc ít nhất là một lệnh ngừng bắn trong bối cảnh xung đột leo thang.Báo The Jerusalem Post ngày 12/3 dẫn các nguồn tin cho biết các quan chức của 4 nước trên đang tìm cách thuyết phục Iran mở các cuộc thảo luận với phía Mỹ, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế lo ngại chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran có thể tiếp tục leo thang và gây bất ổn lớn cho khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, theo nguồn tin, Iran đến nay vẫn từ chối tham gia đàm phán và duy trì lập trường cứng rắn.

Trước đó, trong cuộc trao đổi với Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết điều kiện của Tehran trong mọi thỏa thuận nào với Washington có bao gồm việc công nhận “các quyền hợp pháp” của Iran, bồi thường thiệt hại và các bảo đảm quốc tế nhằm ngăn chặn các hành động tấn công trong tương lai.Trong khi đó, các cơ quan tình báo Mỹ nhận định chính quyền Iran hiện vẫn duy trì được sự kiểm soát và chưa đối mặt nguy cơ sụp đổ trong ngắn hạn, dù nước này đã hứng chịu gần 2 tuần không kích liên tiếp từ Mỹ và Israel.
Nhiều báo cáo phân tích cho thấy bộ máy lãnh đạo Iran vẫn tương đối ổn định và tiếp tục kiểm soát tình hình trong nước. Đánh giá này được đưa ra sau khi Đại Giáo chủ Iran Ali Khamenei thiệt mạng trong ngày đầu tiên của các cuộc tấn công ngày 28/2. Sau đó, Hội đồng Chuyên gia của Iran đã bổ nhiệm con trai ông là Mojtaba Khamenei làm lãnh đạo tinh thần tối cao mới.

Các nguồn tin cho biết dù nhiều quan chức cấp cao và chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã thiệt mạng trong các cuộc không kích, lực lượng này cùng các cơ quan quyền lực của Iran vẫn duy trì khả năng kiểm soát đất nước. Một quan chức Israel cũng thừa nhận trong các cuộc thảo luận kín rằng không có gì bảo đảm cuộc chiến hiện nay sẽ dẫn tới sự sụp đổ của chính quyền Iran.

Một báo cáo mật của Hội đồng Tình báo Quốc gia Mỹ hoàn thành ngày 7/3 cũng cho rằng ngay cả một chiến dịch quân sự quy mô lớn của Mỹ cũng khó có thể nhanh chóng làm sụp đổ cấu trúc quyền lực quân sự và tôn giáo của Iran trong thời gian ngắn.

Theo báo The New York Times, các nghị sĩ Mỹ trong một cuộc họp kín tại Lầu Năm Góc ngày 11/3 được thông báo rằng tuần đầu tiên của chiến dịch quân sự nhằm vào Iran đã tiêu tốn hơn 11,3 tỷ USD. Con số này chưa bao gồm nhiều chi phí liên quan đến quá trình triển khai lực lượng trước khi tiến hành các cuộc không kích, do đó tổng chi phí thực tế có thể cao hơn đáng kể.

Trước đó, các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết khoảng 5,6 tỷ USD vũ khí đã được sử dụng chỉ trong 2 ngày đầu giao tranh. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington ước tính 100 giờ đầu tiên của chiến dịch mang tên Operation Epic Fury đã tiêu tốn khoảng 3,7 tỷ USD, tương đương hơn 891 triệu USD mỗi ngày.

Trang theo dõi chi phí chiến tranh Iran War Cost Tracker cũng ước tính Mỹ đang chi khoảng 1 tỷ USD mỗi ngày cho cuộc xung đột, dù con số này chưa bao gồm các chi phí dài hạn như chăm sóc y tế cho cựu binh.

Trong diễn biến liên quan, truyền thông Israel cho biết nước này đã ký hợp đồng trị giá khoảng 289 triệu USD với tập đoàn hàng không - quốc phòng Boeing của Mỹ để mua tối đa 5.000 bom dẫn đường chính xác phóng từ máy bay loại Small Diameter Bomb (SDB). Theo thỏa thuận, các lô vũ khí dự kiến chưa được bàn giao trong khoảng 3 năm tới và không liên quan trực tiếp đến chiến dịch quân sự hiện nay nhằm vào Iran.

Theo số liệu của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Mỹ hiện là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Israel, chiếm 68% tổng lượng nhập khẩu vũ khí của nước này giai đoạn 2021-2025.