NGÀY BẮT ĐẦU ĐI CHẬM

[goodidea]

Già không đến ập xuống, già đến từng ngày một, bằng những dấu hiệu rất nhỏ.
Ông Bảy từng nghĩ rằng già là chuyện của người khác. Trong xóm nhỏ ven thành phố, ai cũng quen gọi ông là “ông Bảy khỏe”. Sáng nào ông cũng dậy sớm, tự pha ấm trà, đạp xe ra quán cà phê đầu ngõ. Trưa về ăn cơm, nghỉ một lát rồi tưới mấy chậu kiểng. Chiều đi bộ quanh khu nhà, tối coi thời sự, đúng giờ thì lên giường. Nhịp sống đều đặn ấy theo ông đã nhiều năm, đến mức ông tin rằng chỉ cần giữ nhịp này, già sẽ không có chỗ chen vào.
Cho đến một buổi sáng rất bình thường.
Ông xỏ dép ra cửa, định đạp xe như mọi ngày thì đầu gối trái bỗng nhói nhẹ. Không phải đau buốt, không đến mức phải kêu lên, chỉ là một cảm giác lạ, như có ai gõ khẽ vào trong xương. Ông đứng khựng lại một nhịp, nhăn mặt, rồi lại bước tiếp. Ông tự trấn an: chắc do tối qua ngồi coi tivi lâu, chắc do trở trời. Ông vẫn ra quán đúng giờ, vẫn gọi ly cà phê đen không đường, vẫn ngồi cái bàn quen, nhìn người ta đi làm. Nhưng trong lòng, cái nhịp đứng khựng lúc sáng cứ lởn vởn, không chịu tan.
Từ hôm đó, những dấu hiệu nhỏ bắt đầu xuất hiện.
Khi tưới cây, tay ông mỏi nhanh hơn. Khi cúi xuống nhặt đồ, lưng kéo một cái, không đau dữ, nhưng đủ để ông phải đứng thẳng lại thở ra. Khi leo cầu thang, ông phải dừng một nhịp ở chiếu nghỉ, điều mà trước đây ông chưa từng làm. Không có dấu hiệu nào nghiêm trọng, nhưng chúng đến đều đặn, lặng lẽ, như những hạt cát rơi từng chút vào chiếc đồng hồ mà ông không nhìn thấy.
Ông Bảy không nói với ai. Không phải vì ông sợ, mà vì ông không muốn làm phiền. Con trai ông, anh Hậu, đi làm suốt ngày, sáng đi sớm, tối về muộn. Con dâu, chị Mai, bán hàng online, lúc nào cũng ôm điện thoại trả lời khách. Cháu nội học cấp hai, bài vở nhiều, mặt lúc nào cũng cúi xuống màn hình. Ông sống chung nhà, nhưng sống trong một khoảng lặng riêng của người già. Ông sợ rằng nếu nói ra, con cháu chỉ kịp lo một câu rồi lại vội vã quay về nhịp sống của họ, để lại ông với cảm giác mình vừa gây thêm một việc.
Bữa cơm tối, cả nhà vẫn ngồi đủ. Anh Hậu vừa ăn vừa nghe điện thoại. Chị Mai tranh thủ chốt đơn. Cháu nội ăn nhanh để còn lên phòng học. Ông Bảy ngồi đó, chậm rãi gắp từng miếng. Ông định nói chuyện đầu gối nhức, rồi lại thôi. Ông thấy câu chuyện ấy không có chỗ đặt xuống. Nó sẽ rơi vào khoảng trống giữa hai cuộc gọi, hai tin nhắn, rồi bị quên.
Đêm đến, ông ngủ không sâu. Không phải vì lo nghĩ, mà vì mỗi lần trở mình, đầu gối lại nhắc một cái rất khẽ, đủ để ông tỉnh. Ông nằm nghe tiếng máy lạnh, nghe tiếng xe ngoài đường, nghe tiếng thở đều đều của cả nhà trong những phòng riêng. Căn nhà đông người mà đêm lại rộng. Ông chợt hiểu, già không phải là chuyện tóc bạc, mà là chuyện mình bắt đầu cảm nhận rõ cơ thể hơn thế giới xung quanh.
Sáng hôm sau, ông ra khỏi phòng sớm hơn. Ông đi chậm lại, không vì đau nhiều hơn, mà vì ông biết mình cần chậm. Qua phòng khách, ông thấy chị Mai đang gói hàng, nói chuyện với khách bằng giọng vui vẻ. Cháu nội nằm trên ghế, tai đeo tai nghe. Ông đứng một chút, chờ cháu ngẩng lên chào. Cháu “dạ” rất nhỏ, mắt vẫn dán vào màn hình. Ông không buồn. Ông chỉ thấy một khoảng cách rất mỏng, nhưng rõ.
Ông quyết định đi khám, nhưng đi một mình. Ông mặc cái áo sơ mi trắng đã ủi phẳng, quần tây sẫm màu, đôi giày mềm. Ông soi gương, chỉnh lại cổ áo, rồi ra cửa. Chị Mai hỏi: “Ba đi đâu vậy?” Ông đáp: “Đi chút việc.” Câu trả lời đủ lịch sự để không ai phải hỏi thêm.
Bệnh viện quận buổi sáng đông. Ông tự lấy số, tự ngồi chờ. Nhân viên y tế nói nhanh, ông nghe chậm, phải hỏi lại đôi lần. Ông thấy mình không còn nhanh nhẹn như trước, nhưng cũng không thấy xấu hổ. Ông nghĩ, mình đã đi qua đủ năm tháng để biết rằng chậm không đồng nghĩa với kém.
Bác sĩ xem phim chụp, nói khớp gối có dấu hiệu thoái hóa nhẹ. Chưa nặng, nhưng cần tập, cần giảm tải. Bác sĩ dặn ông đừng đi nhiều quá, nhưng cũng đừng ngồi một chỗ. “Phải điều chỉnh nhịp sống,” bác sĩ nói. Ông Bảy gật đầu. Hai chữ “điều chỉnh” nghe như một lời nhắc của đời hơn là lời dặn của y khoa.
Trên đường về, ông không thấy hoảng. Ông chỉ thấy buồn nhẹ, buồn như khi nhận ra mình đã bước sang một đoạn khác của con đường mà trước giờ vẫn tưởng là thẳng. Ông nghĩ về những năm tháng trước, khi cơ thể ông nghe lời không cần hỏi. Giờ đây, mỗi cử động đều cần lắng nghe lại.
Chiều đó, ông ngồi ngoài hiên, nhìn mấy chậu kiểng. Nắng xiên nhẹ. Ông không vội tưới cây như mọi ngày. Ông nghĩ đến việc mình sẽ phải đi bộ ít hơn, sẽ không còn đạp xe nhanh. Ông nghĩ đến câu “đừng làm phiền ai” mà nhiều người già tự nhắc mình. Ông không muốn trở thành người chỉ biết ngồi chờ con cháu rảnh.
Tối đến, trong bữa cơm, ông quyết định nói ra. Không dài, không than. Ông nói rất nhẹ, như đặt một viên đá nhỏ xuống bàn: “Bữa nay ba đi khám, bác sĩ kêu ba tập gối, chắc từ mai ba đi bộ chậm lại.” Cả nhà im một nhịp. Anh Hậu ngẩng lên, hơi giật mình: “Sao ba không nói con chở?” Ông Bảy cười: “Con bận.” Anh Hậu im. Chị Mai đặt điện thoại xuống. Cháu nội ngẩng lên nhìn ông.
Chính cái nhịp im ấy làm ông thấy ấm. Ít ra, câu nói của ông không rơi xuống đất.
Anh Hậu nói tiếp: “Cuối tuần con đưa ba đi khám lại cho kỹ.” Ông Bảy gật đầu. Ông không cần nói thêm. Ông chỉ thấy nhẹ, vì không phải giấu.
Đêm đó, ông ngủ sâu hơn. Đầu gối vẫn nhức, nhưng lòng bớt căng. Ông hiểu, từ nay sẽ có nhiều ngày mọi thứ bắt đầu đi chậm. Nhưng chậm không có nghĩa là hết. Chậm chỉ là một cách khác để tiếp tục.
Già không đến ập xuống. Già đến bằng những buổi sáng đứng khựng lại một nhịp, bằng những bữa cơm ít nói hơn, bằng những lần tự đi khám, bằng những quyết định phải điều chỉnh. Và nếu gia đình chịu đổi nhịp cùng nhau, nếu con cháu chịu hỏi thêm một câu, thì tuổi già không phải là đoạn bị bỏ quên, mà là đoạn đời cần được đi qua bằng sự tử tế và lắng nghe.

VietBF@sưu tập