Vụ hộ chiếu mới của VN: thể hiện sự kém cỏi?

[Hanna]

Chưa ai biết theo Luật Việt Nam, cấp nào có thẩm quyền thay đổi hộ chiếu và thay đổi trong hoàn cảnh nào? Chỉ biết người đứng đầu Chính phủ đã yêu cầu Bộ trưởng Công an có giải pháp để khắc phục bê bối nhằm tránh bất lợi trong bối cảnh mở cửa. Tuy nhiên, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Bộ Công An vẫn nói “không có vướng mắc gì” liên quan đến hộ chiếu mới nên Cục vẫn cấp đổi như bình thường.



Thủ tướng Phạm Minh Chính lên tiếng

Lần đầu tiên Thủ tướng Phạm Minh Chính lên tiếng về hộ chiếu “tím than”. Người đứng đầu Chính phủ đã yêu cầu Bộ trưởng Công an Tô Lâm có giải pháp về các vấn đề vướng mắc liên quan. Theo truyền thông trong nước, ngày 10/8 tới đây, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm và Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng sẽ trả lời chất vấn tại phiên họp thứ 14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1). Những lộn xộn chung quanh cuốn hộ chiếu (mẫu mới) do Bộ Công an Việt Nam phát ra càng lúc càng rối nhưng chưa thấy ai phải chịu trách nhiệm. Đã có ít nhất năm quốc gia châu Âu (Đức, Tây Ban Nha, Czech, Bồ Đào Nha và Hungary) từ chối cấp thị thực cho công dân Việt Nam dùng hộ chiếu mới. Điều này đồng nghĩa với việc cánh cửa vào khu vực Schengen 26 nước của người Việt có thể bị khép dần lại, nếu các nước khác theo dõi và có thể có hành động từ chối tương tự. Các công ty du lịch, lữ hành đang phải đình hoãn hoặc hủy bỏ nhiều đoàn du khách đi châu Âu, thiệt hại lớn nhưng không biết kêu kiện vào đâu.

Trong khi đó, Cục Quản lý Xuất Nhập cảnh Bộ Công an vẫn cho rằng cuốn hộ chiếu mới này “được cấp theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam và đạt tiêu chuẩn ICAO” (Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế). Cho đến bây giờ, Bộ Công an vẫn chưa thông tin cho người dân biết lý do tại sao phải đổi cuốn hộ chiếu bìa màu xanh lá cây hiện hành sang mẫu mới màu tím than, chi phí cho việc đổi tấm Passport này là bao nhiêu, tác động như thế nào đến các hoạt động kinh tế-xã hội và quan hệ quốc tế. Và cũng không rõ ai là người chịu trách nhiệm. Nhưng mọi con mắt hẳn nhiên đều đổ dồn vào Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm. Nhà báo Trân Văn trên VOA xác quyết “ông Tô Lâm chính là người trực tiếp chỉ đạo việc thay đổi mẫu hộ chiếu cho phù hợp với xu thế của “cuộc cách mạng công nghệ 4.0” và ý tưởng đổi mẫu passport đã được ông Tô Lâm trình bày trước Quốc hội Việt Nam từ tháng 5/2019. Nhưng thực tế cho thấy, thay vì “phù hợp với xu thế công nghệ”, vụ đổi passport thể hiện sự kém cỏi không ngờ của các quan chức Công an mà xã hội đang phải trả giá khá đắt. (2)

Lẽ ra với một sai sót tầm cỡ toàn cầu như phát hành hàng triệu cuốn hộ chiếu mới mà trong đó không ghi nơi sinh của chủ nhân làm quốc tế phản ứng, thì Bộ Công an và ông Tô Lâm nói riêng phải bị xử phạt bằng một hình thức nào đó. Nhưng theo báo chí trong nước, tại cuộc họp thường kỳ của Chính phủ hôm 3/8, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ mới dám “khều nhẹ” ông Tô Lâm mà chưa đặt vấn đề phải xem xét để quy kết trách nhiệm: “Đề nghị Bộ Công An nghiên cứu và có giải pháp về vấn đề liên quan tới mẫu sổ thông hành mới, tránh những tác động bất lợi trong bối cảnh mở cửa, phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội,” ông Phạm Minh Chính nói, theo trích dẫn của báo Tuổi Trẻ. Ông Chính chỉ “đề nghị” mà ông Tô Lâm cũng không trả lời có chấp nhận đề nghị ấy hay không. (3)