News Library Technology Giải Trí Portals Tin Sốt Home

Go Back   VietBF > Other News|Tin Khác > History | Lịch Sử

Số bài trả lời (Reply's) : 1   -   Số người đă xem (Viewers) : 461
Reply
 
Thread Tools
  #1  
Old  Default Nhớ cá cháy là nhớ Vàm Tấn, Sốc Trăng
Click image for larger version

Name:	66.png
Views:	0
Size:	170.1 KB
ID:	1588941  
Món cá cháy Vàm Tấn và Trà Ôn (xưa c̣n thuộc Cần Thơ) được Vương Hồng Sển ca ngợi hết lời trong cuốn “Ăn cơm mới nói chuyện cũ”. SGTC lược đăng những ǵ liên quan đến cái ngon của cá cháy từ bài viết của ông.


—Hiện nay vẫn có tour Vĩnh Long ăn cá cháy.

[…] Theo bộ Đại Nam quấc âm tự vị của ông Húnh Tịnh Của (in năm 1895) th́: “cá cháy là một thứ to vẩy, nhiều xương, cái bụng đầy những trứng”.

Nói như vậy quá vắn tắt v́ đó là tự điển; ngoài đời tôi xin thêm: “trứng ấy ăn ít th́ thấy ngon đến thèm khao khát, nhưng nếu tham ăn ăn quá nhiều th́ nhớ đem tă theo mà lót, không th́ sẽ làm xấu dọc đường v́ trứng có nhiều chất dầu”. Và tôi cũng xin thêm Vàm Tấn do tiếng Miên Péam Senn mà có. Từ “Peam” (cửa sông lớn) biến ra Vàm, không có trong tự điển Bắc Việt, và từ “Senn” biến ra “Tiến” trong Nam đọc “Tấn”, nay Vàm Tấn đă hoàn toàn Việt.

—Hiện nay vẫn có tour Vĩnh Long ăn cá cháy.

Nếu xứ Vĩnh Long có con cá thu nhiều thịt ít xương và rất ngon, th́ miệt Hậu Giang có con cá cháy đến mùa gần Tết có nhiều sa mù th́ cá ở biển lên sông Hậu Giang đẻ trứng sanh con, chỉ có trong mùa gần Tết và chỉ có nhiều từ Vàm Tấn (Đại Ngăi) đến Trà Ôn (Cần Thơ – nay là Vĩnh Long), và miệt Cái Côn Cau vùng Kế Sách (Sốc Trăng) chớ không lên xa hơn nữa. Cá cháy đặc biệt, vớt lên khỏi nước là chết tức khắc và lại mau ươn và mau trở mùi hơn những cá khác, v́ trong bụng nó no nóc những trứng nên mau śnh, con cá trống cũng thế, lên khỏi nước là cá bủn thịt phải ăn cấp kỳ không th́ mất ngon. Ngày nay nhờ ướp nước đá và nhờ có máy bay chuyên chở mau lẹ, nhưng khổ nổi bây giờ ít vớt được, chớ chầu xưa con cá quư này chỉ ăn tại chỗ và cũng không có cách rộng chứa hay làm cách nào đem xa được, trừ phi kho nấu sẵn là họa may nhưng cũng ít ngon rồi. Cá cháy phải ăn một lửa mới thấy hương vị của nó.

Mà ông Trời xanh cũng ngộ: như năm nào mới đây tôi ra biển Vũng Tàu mua được một con cá cháy trống, tưởng được lộc Trời dành, mừng húm, ngờ đâu khi nướng dầm nước mắm có trộn beurre, thế mà thịt cá chai ngắt, lạt phào, ăn không ngon lành như con cá Hậu Giang. Biết được, chẳng qua đó là con cá “trái mùa”, đang sống trong nước biển mặn, nên săn cứng thịt mất mùi béo không như con cá “đúng mùa” ở nước ngọt, đang khi trời vừa ráo mưa có sa mù dày đặc mỗi buổi sáng hay mỗi hoàng hôn, ấy là mùa cá cháy trứng lên sông cái để sanh đẻ và chỉ đẻ nội khúc sông từ Vàm Tấn đến Trà Ôn, chớ không đi xa hơn nữa. Đặc sắc nên phân biệt là con cá cháy ở Cần Thơ, giờ lưới cá và bắt cá là chạng vạng lúc nhá nhem tối vào con nước đầu hôm, khiến nên muốn ăn nó phải thức đợi đem cá về và như vậy chỉ nấu cháo và ăn gỏi. Cũng bởi thức chờ cá lâu lắc nên sanh ra thú phong lưu cắc tê cầm canh hay chà bài thín cầu sát phạt đồng tiền để chờ con cá. Khác với cá cháy vớt tại Vàm Tấn (Sốc Trăng) bắt vào lúc tang tảng sáng, trời vừa b́nh minh, nên thờ giờ thuận tiện, những bà nội trợ Sốc Trăng (Ba Xuyên) trở bữa dễ dàng hơn các bà mạng phụ Cần Thơ (Phong Dinh). Mua được cá về, nếu đó là cá đực trống th́ cứ để nguyên con cặp gắp nướng trên lửa than riu riu, cá gần chín thoa hai muỗng beurre Bretel thứ thiệt, xoa vào vẩy cho đều trước khi dầm cá vào nước mắm (phải kén đúng nước mắm Ḥn tức nước mắm Phú Quốc thượng hảo hạng), có nêm ớt tỏi cay thơm tùy thích, ấy là món ăn độc vị tuyệt diệu nhứt trên thế gian, và khi ăn nó xin nhớ đừng gỡ vẩy bỏ đi uổng lắm – nhứt là trong lúc sinh hoạt đắt đỏ như hiện nay, cô bác cứ tin tôi nhâm nhi thứ vẩy cá cháy có thoa beurre khi c̣n trên lửa, rồi nhắp chút rượu nhẹ (Sauterne tỷ dụ), chẳng những vẩy cá thơm ngon béo bổ không c̣n món sơn hào hải vị nào b́ kịp, thêm được khi ta nuốt chút ít vẩy khét vào bụng, chất thán khí này trị được mỡ dầu của trứng cá, “ngồi đâu muốn ngồi một chỗ, v́ nó rịn không hay!” Con cá nướng ăn chưa hết, để vài giờ sau cá thấm nước mắm có tỏi ớt, nếu sẵn xoài sống bằm gia vị vào, th́ thôi là ngon đến bưng đầu. Bữa ấy dầu bài xấu thua sạch túi, về nhà cha mẹ làm nghiêm, vợ con giận lẫy, cũng không phiền. Cổ nhơn có nói: “Khi lành cho nhau ăn cháy, khi dữ mắng nhau cạy nồi”. Mà cạy nồi thật v́ đă thua hết tiền, nhưng cơm nguội ăn với một miếng cá dư, mút mắp khi bụng đói hay múp một miếng xương xóc biết lừa đừng cho vướng cổ là một nghệ thuật chỉ có người thua bài mới biết thưởng thức! Ai cười tôi thô tục tôi xin chịu.

Ấy là khi nói về con cá cháy không trứng. Khi mua được con cá mái có trứng th́ món ngon nhứt là kho mẳn một lửa ăn xổi với bún lớn cọng của chợ Sốc Trăng có bán, hoặc kho nước dừa nêm vừa miệng để hâm đi hâm lại ăn được lâu ngày, ăn cho đă thèm, hoặc kho khô ít nước để tiện chuyên chở biếu xén họ hàng, khi gởi Sài G̣n hoặc gởi xa ra Huế chẳng hạn, nếu kịp chuyến bay, c̣n như bây giờ dẫu gởi đi Tây cũng dễ như chơi. Tôi thú thật sau nầy có bề nào tôi nhứt định không lên trển đâu v́ xét ḿnh không xứng đáng, lại nữa lên làm ǵ để ngó mặt nhau mà lần chuỗi hột buồn lắm, thà theo ông theo bà xin được về nằm tại xứ cá cháy trong rẫy mộ nhà, dẫu không ăn vào miệng, nhưng nội cái nhớ thèm và ăn bằng tưởng tượng cũng đủ sướng!

[…] Nhưng nói ǵ th́ nói, món cháo nhắc đời phải là cháo cá cháy ở Cần Thơ. Cách nay trên ba mươi năm tôi làm việc tại ṭa bố tỉnh nầy và được mời qua dùng một bữa cháo cá cháy nơi xóm Vạn Chài bên kia sông ngang chợ. Đă biết hễ cá cháy th́ xương nhiều thêm cái nạn xương cá cháy có nhánh đôi, y như cây giầm nạng hai của dân cấy dùng xóc mạ. Láo ăn và hốp tốp, xương cá xốc vào cổ th́ có môn trợn mắt buông đũa kêu trời. Nhưng ở xóm Vạn Chài năm ấy họ mời tôi đă một bữa gỏi cá cháy và cháo cá cháy thịnh soạn, cho đến nay tôi chưa ăn được lần thứ hai ngon như vậy. Ban đầu họ mời khai vị Martel – uống với nước Perrier, thấy họ dọn rau sống và mắm nêm, tôi hồ nghi và nói thầm trong bụng cá cháy xương không làm sao ăn gỏi chấm mắm nêm cho được? Ngờ đâu khi nhập tiệc tôi hân hạnh được cô chủ nhà tiếp đũa dạy cách ăn cá. Cá cháy vừa chai được luộc chín nóng hổi dọn ra nguyên con. Mỗi vị khách là có một con cá dọn trong dĩa bàn lớn h́nh bầu dục (trong Nam gọi là h́nh hột xoài). Cô chủ nhà dùng đũa gỡ vẩy cho sạch, rồi giụm hai chiếc đũa trên cổ con cá, nhấn mạnh cho đũa lút xuống thịt rồi kéo mạnh đôi đũa về hướng đuôi cá. Tức th́ thịt cá rẻ làm hai, xương theo xương và thịt theo thịt, bày ra hai đường thịt nuộc lưng (filet) trắng nỏn, không một chút xương dính theo. Khách lựa thịt nuộc ấy cặp với bánh tráng rau sống tha hồ thưởng thức món ăn đặc biệt nầy mà họ gọi là gỏi cá cháy. Ăn sơ ba miếng th́ nhà dưới đă lên triệt dĩa cá xuống, dọn cá khác lên, tha hồ đánh chén. Ăn hủy của, chỉ ăn thịt cá phi lê làm vầy th́ xa xỉ quá, thảo nào cô chủ nhà chẳng khoe có cách ăn cá cháy không mắc xương. Tôi đang rủa thầm và tiếc của, té ra trong khi khách nhâm nhi món gỏi cá th́ nhà dưới đă đem cá ăn mứa lúc ban năy xuống rúc (rút) xương tỉa thật kỹ rồi mới thả thịt cá lựa ấy vào nồi cháo.

Có người dạy tôi rằng lấy sợi chỉ trắng giăng hai tay rồi kéo trên thịt cá cháy lụn vụn khi năy th́ bao nhiêu xương xóc đều dính theo chỉ và ta sẽ có thịt hết xương thả vào nồi cháo, nghe vậy mà tôi chưa thí nghiệm bao giờ. Cũng có người đồn muốn nồi cá cháy thêm ngon, phải để một cục gạch mới trong nồi khi kho cá cháy, nhưng tôi không bảo đảm và chỉ sợ nồi cá kho có mùi gạch mới!

Nồi cháo chín, lại dọn ra và tô cháo nầy mới ngọt làm sao! Nhưng nếu nhà ít tiền th́ làm sao đăi khách một cách xa xỉ như thế ấy? Bữa đó mỗi vị khách được đăi hai con cá, ăn thịt phi lê cặp rau sống làm gỏi, và ăn cá rúc xương nấu cháo.

Mua cá cháy nếu ham rẻ tiền gặp thứ cá chợ trưa, đem về ăn, th́ không có món cá nào dở tệ bằng. Cái mùi tanh của con cá cháy ươn, khi ăn một lần th́ tởn tới già. Mùa nào gặp nó th́ trọn mùa ấy ăn cá cháy không c̣n thú vị nữa.

C̣n nói về trứng cá cháy, theo ư tôi, trứng cá muối đóng hộp, món ăn đặc biệt của người Nga, gọi là caviar, tuy ngon và rất đắt tiền, nhưng không sánh bằng trứng cá cháy và không khoái khẩu dân Việt đâu. Một khứa cá cháy có trứng, kho một lửa, ăn và với bún, ớt xoài chua với một mớ giá đậu xanh lót dưới tô th́ đối với hộp caviar tôi không đổi. Nói đến trứng cá cháy tôi bắt thèm. Tôi nay không sợ ăn nhiều phá bụng và ăn nhiều ngồi đâu trịnh đó! Ăn cho vừa phải th́ có làm sao.

Bài cùng thể loại :


  • florida80
    R10 Vô Địch Thiên Hạ
    florida80's Avatar
    Release: 05-27-2020
    Reputation: 123447


    Profile:
    Join Date: Aug 2007
    Posts: 73,820
    Last Update: None Rating: None
    Attached Thumbnails
    Click image for larger version

Name:	66.png
Views:	0
Size:	170.1 KB
ID:	1588941  
    florida80_is_offline
    Thanks: 4,429
    Thanked 32,457 Times in 7,967 Posts
    Mentioned: 1 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 507 Post(s)
    Rep Power: 92 florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    Old 05-27-2020   #2
    Diệt Chó Điên
    Diệt Chó Điên's Avatar
     
    R6 Đệ Nhất Cao Thủ
    Join Date: Jan 2013
    Posts: 3,908
    Thanks: 1,669
    Thanked 1,994 Times in 1,016 Posts
    Mentioned: 4 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 404 Post(s)
    Rep Power: 11
    Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6
    Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6Diệt Chó Điên Reputation Uy Tín Level 6
    Reputation: 19842
    Default

    Cái này Sốc nặng chứ Sóc Trăng cái con khỉ giề ..... hehehehehe ....
    Diệt Chó Điên_is_offline   Reply With Quote
    Reply

    User Tag List

    Thread Tools

    Posting Rules
    You may not post new threads
    You may not post replies
    You may not post attachments
    You may not edit your posts

    BB code is On
    Smilies are On
    [IMG] code is On
    HTML code is On


     
    iPad Tablet Menu

    HOME

    Breaking News

    Society News

    VietOversea

    World News

    Business News

    Other News

    History

    Car News

    Computer News

    Game News

    USA News

    Mobile News

    Music News

    Movies News

    Sport News

    Stranger Stories

    Comedy Stories

    Cooking Chat

    Nice Pictures

    Fashion

    School

    Travelling

    Funny Videos

    NEWS 24h

    HOT 3 Days

    NEWS 3 Days

    HOT 7 Days

    NEWS 7 Days

    HOT 30 Days

    NEWS 30 Days

    Member News
    Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. V́ một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hăy ghé thăm chúng tôi, hăy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.


    Page generated in 0.08788 seconds with 13 queries