News Library Technology Giải Trí Portals Tin Sốt Home

Go Back   VietBF > Other News|Tin Khác > History | Lịch Sử

Số bài trả lời (Reply's) : 3   -   Số người đă xem (Viewers) : 650
Reply
 
Thread Tools
  #1  
Old  Supseries Resize Người đặt tên đường phố Sài G̣n trước 1975
Click image for larger version

Name:	66.jpg
Views:	0
Size:	25.6 KB
ID:	1588937  
Nhưng thật là bất ngờ, bất ngờ đến kinh ngạc, khi qua tài liệu đính kèm của tác giả Nguyễn Văn Luân, chúng ta được biết kiệt tác của lịch sử này đă được hoàn thành bởi… một người. Người đó là ông Ngô Văn Phát, trưởng Pḥng Họa Đồ thuộc Ṭa Đô Chánh Sài G̣n.

—Nhà văn Ngô Văn Phát. Ảnh: T.

Từ lâu, tôi đă có dịp bày tỏ ḷng ngưỡng mộ và khâm phục về việc đặt tên cho các đường phố tại Sài G̣n vào năm 1956, ngay sau khi chúng ta dành được độc lập từ tay thực dân Pháp. V́ đây là một công việc quá xuất sắc và quá hoàn thiện, nên tôi vẫn đinh ninh rằng đó phải là một công tŕnh do sự đóng góp công sức và trí tuệ của rất nhiều người, của một ủy ban gồm nhiều học giả, nhiều sử gia, nhiều nhà văn, nhà báo…

Nhà văn Thuần Phong Ngô Văn Phát và việc đặt tên đường phố Sài G̣n

Trong những năm làm việc tại Ṭa Đô Chánh Sài G̣n, tôi có dịp góp phần trông coi việc xây dựng và tu bổ đường sá, lúc th́ tại Khu Kiều Lộ Sài G̣n Tây (Chợ Lớn) gồm 6 quận 5, 6, 7, 8, 10 và 11, lúc th́ tại Khu Kiều Lộ Sài G̣n Đông (Sài G̣n) gồm 5 quận 1, 2, 3, 4 và 9. Hàng ngày họp với các ông cai lục lộ phụ trách từng khu vực, nghe báo cáo đường th́ ngập nước sau cơn mưa, đường th́ có ổ gà, nhựa đường tróc hết trơ lớp đá xanh đá đỏ nền đường, đường th́ dân xây cất trên lộ giới tràn ra lề đường, nên tôi gần như thuộc ḷng tên hơn 300 con đường.

—Nhà văn Ngô Văn Phát. Ảnh: T.L.

Qua bao nhiêu năm lịch sử của thành phố, hầu hết đều có tên Tây như:

• Boulevard Charner

• Boulevard Galliéni

• Boulevard Kitchener

• Boulevard Norodom, v.v.

Sau hiệp định Genève tháng 7 năm 1954 chính quyền Pháp bàn giao cho Chính Phủ Bảo Đại, với Thủ Tướng Ngô Đ́nh Diệm.

Để đánh dấu việc giành độc lập từ tay người Pháp, Toà Đô Chánh Sài G̣n được lệnh gấp rút thay thế toàn bộ tên đường từ tên Pháp qua tên Việt trong khoảng thời gian ngắn nhất. Trong lịch sử của các thành phố có bao nhiêu lần đổi tên hàng loạt toàn bộ các con đường như thế này? Có lẽ vô cùng hiếm hoi.

Việc đối chiếu tên các danh nhân trong lịch sử 4.000 năm để đặt tên đường sao cho hợp lư không phải dễ. Chỉ nghĩ đơn thuần, khi dùng tên Vua “Trần Nhân Tôn” và Tướng “Trần Hưng Đạo”, người làm dưới trướng của Vua, để đặt tên cho 2 con đường th́ đường nào to và quan trọng hơn? Câu hỏi nhỏ như vậy c̣n thấy không đơn giản, huống chi cân nhắc cho ngần ấy con đường trong một thời gian gấp rút thật không dễ.

Lúc bấy giờ công việc này được giao cho Ty Kỹ Thuật mà Pḥng Hoạ Đồ là phần hành trực tiếp. May mắn thay cho thành phố có được nhà văn Ngô Văn Phát**, bút hiệu Thuần Phong, có bằng Cán Sự Điền Địa lúc ấy đang giữ chức Trưởng Pḥng Họa Đồ.

Năm 1956, sau hơn ba tháng nghiên cứu, ông đă đệ tŕnh lên Hội Đồng Đô Thành, và toàn bộ danh sách tên đường ấy đă được chấp thuận. Khi tôi vô làm năm 1965 và hàng ngày lái xe đi công trường, đụng chạm với các con đường mới cảm nhận được sự uyên bác về lịch sử của ông. Nh́n những tên đường trên họa đồ, khu nào thuộc trung tâm thành phố, khu nào thuộc ngoại ô, đường nào tên ǵ và vị trí gắn bó với nhau, càng suy nghĩ càng hiểu được cái dụng ư sâu xa của tác giả.

Các đường được đặt tên với sự suy nghĩ rất lớp lang mạch lạc với sự cân nhắc đánh giá bao gồm cả công trạng từng anh hùng một lại phù hợp với địa thế, và các dinh thự đă có sẵn từ trước. Tác giả đă cố gắng đem cái nh́n vừa tổng quát lại vừa chi tiết, những khía cạnh vừa t́nh vừa lư, đôi khi chen lẫn tính hài hước, vào việc đặt tên hiếm có này. Tôi xin kể ra đây vài thí dụ, theo sự suy đoán riêng của ḿnh, bởi v́ ông có nói ra đâu, nhưng tôi thấy rơ ràng là ông có ư ấy:

• Đầu tiên là những con đường mang những lư tưởng cao đẹp mà toàn dân hằng ao ước: Tự Do, Công Lư, Dân Chủ, Cộng Hoà, Thống Nhất. Những con đường hoặc công trường này đă nằm ở những vị trí thích hợp nhất.

• Đường đi ngang qua Bộ Y Tế th́ có tên nào xứng hơn là Hồng Thập Tự.

• Đường de Lattre de Tassigny chạy từ phi trường Tân Sơn Nhất đến bến Chương Dương đă được đổi tên là Công Lư, phải chăng v́ đi ngang qua Pháp Đ́nh Sài G̣n. Con đường dài và đẹp rất xứng đáng. Ba đường Tự Do, Công Lư và Thống Nhất giao kết với nhau nằm sát bên nhau bên cạnh dinh Độc Lập.

• Đại Lộ Nguyễn Huệ nằm giữa trung tâm Sài G̣n nối từ Ṭa Đô Chánh đến bến Bạch Đằng rất xứng đáng cho vị anh hùng đă dùng chiến thuật thần tốc phá tan hơn 20 vạn quân Thanh. Đại Lộ này cũng ngắn tương xứng với cuộc đời ngắn ngủi của ngài.

• Những danh nhân có liên hệ với nhau thường được xếp gần nhau như Đại Lộ Nguyễn Thái Học với đường Cô Giang và đường Cô Bắc, cả ba là lănh tụ cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Hoặc đường Phan Thanh Giản với đường Phan Liêm và đường Phan Ngữ, Phan Liêm và Phan Ngữ là con, đă tiếp tục sự nghiệp chống Pháp sau khi Phan Thanh Giản tuẫn tiết.

• Những đại lộ dài nhất được đặt tên cho các anh hùng Trần Hưng Đạo, Trần Quốc Toản, Lê Lợi và Hai Bà Trưng. Mỗi đường rộng và dài tương xứng với công dựng nước giữ nước của các ngài.

• Đường mang tên Lê Lai, người chịu chết thay cho Lê Lợi th́ nhỏ và ngắn hơn nằm cận kề với đại lộ Lê Lợi.

• Đường Khổng Tử và Trang Tử trong Chợ Lớn với đa số cư dân là người Hoa.

• Bờ sông Sài G̣n được chia ra ba đoạn, đặt cho các tên Bến Bạch Đằng, Bến Chương Dương, và Bến Hàm Tử, ghi nhớ những trận thuỷ chiến lẫy lừng trong lịch sử chống quân Mông Cổ, chống Nhà Nguyên của Hưng Đạo Đại Vương vào thế kỷ 13.

• Cụ Nguyễn Du, mà thầy đồ Thiệp, người dạy học vỡ ḷng cho tôi, khi nói chuyện với cha tôi, bao giờ cũng gọi với danh xưng Cụ Thánh Tiên Điền. Cuốn truyện Kiều của cụ ngày nay được chúng ta dùng như là khuôn mẫu cho tiếng Việt, khi có sự tranh luận về danh từ hay văn phạm, người ta thường trích một câu Kiều làm bằng. Vậy phải t́m đường nào đặt tên cho xứng? Tôi thấy con đường vừa dài vừa có nhiều biệt thự đẹp, với hai hàng cây rợp bóng quanh năm, lại đi ngang qua công viên đẹp nhất Sài G̣n, vườn Bờ Rô, và đi ngang qua Dinh Độc Lập, th́ quá xứng đáng. Không có đường nào thích hợp hơn. Tuyệt! Vườn Bờ Rô cũng được đổi tên thành Vườn Tao Đàn làm cho đường Nguyễn Du càng thêm cao sang.

• Vua Lê Thánh Tôn, người lập ra Tao Đàn Nhị Thập Bát Tú, cũng cho mang tên một con đường ở địa thế rất quan trọng, đi ngang qua một công viên góc đường Tự Do, và đi trước mặt Toà Đô Chánh.

Bài cùng thể loại :


  • florida80
    R10 Vô Địch Thiên Hạ
    florida80's Avatar
    Release: 05-27-2020
    Reputation: 123451


    Profile:
    Join Date: Aug 2007
    Posts: 73,820
    Last Update: None Rating: None
    Attached Thumbnails
    Click image for larger version

Name:	66.jpg
Views:	0
Size:	25.6 KB
ID:	1588937  
    florida80_is_offline
    Thanks: 4,429
    Thanked 32,459 Times in 7,967 Posts
    Mentioned: 1 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 507 Post(s)
    Rep Power: 92 florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    The Following 2 Users Say Thank You to florida80 For This Useful Post:
    nph (05-27-2020), QQQ_Cake (05-27-2020)
    Old 05-27-2020   #2
    florida80
    florida80's Avatar
     
    R10 Vô Địch Thiên Hạ
    Join Date: Aug 2007
    Posts: 73,820
    Thanks: 4,429
    Thanked 32,459 Times in 7,967 Posts
    Mentioned: 1 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 507 Post(s)
    Rep Power: 92
    florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9florida80 Reputation Uy Tín Level 9
    Reputation: 123451
    Default

    • Trường nữ Trung Học Gia Long lớn nhất Sài G̣n th́, (trớ trêu thay?), lại mang tên ông vua sáng lập nhà Nguyễn. Trường nữ mà lại mang tên nam giới! Có lẽ nhà văn Thuần Phong muốn làm một chút ǵ cho trường nữ Trung Học công lập lớn nhất thủ đô có thêm nữ tính, nên đă đặt tên hai đường song song nhau cặp kè hai bên trường bằng tên của hai nữ sĩ: Bà Huyện Thanh Quan và Đoàn Thị Điểm. Chùa Xá Lợi nằm trên đường Bà Huyện Thanh Quan thấy cũng nhẹ nhàng.

    • Thẳng góc với hai đường Bà Huyện Thanh Quan và Đoàn Thị Điểm là đường Hồ Xuân Hương. Ba nữ sĩ nằm bên cạnh nhau, thật là có lư, nhưng có lư hơn nữa có lẽ là đường Hồ Xuân Hương đi ngang qua bệnh viện Da Liễu. Tác giả những câu thơ “Vành ra ba góc da c̣n thiếu, Khép lại hai bên thịt vẫn thừa” mà cho mang tên đường có bệnh viện Da Liễu có lẽ cũng xứng hợp.

    Ông Nhà Văn – Trưởng Pḥng Họa Đồ quả là sâu sắc.

    Rất tiếc là lúc vào làm việc th́ Thuần Phong Ngô Văn Phát đă về hưu nên tôi không được hân hạnh gặp mặt. Măi sau này mới có dịp đọc tiểu sử của ông, mới hết thắc mắc làm sao chỉ là một công chức như tôi mà ông đă làm được việc quá xuất sắc và hi hữu này.

    Cũng chuyện đặt tên đường

    Vua Lê Thánh Tôn đă mở mang bờ cơi nước ta từ Quảng Nam, Quảng Ngăi và B́nh Định. Rồi sau đó, chúa Nguyễn Hoàng và con cháu đă vượt đèo Cù Mông, đánh chiếm Phú Yên, Khánh Ḥa, Ninh Thuận, B́nh Thuận, vĩnh viễn xóa sổ nước Chiêm Thành khỏi bản đồ thế giới. Rồi c̣n tiếp tục mang về cho dân tộc cả một đồng bằng Nam Phần mênh mông bao la, từ Đồng Nai đến Cà Mau, Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc…

    Cũng phải kể luôn cả “Hoàng Triều Cương Thổ” (vùng đất mà thực dân Pháp dành riêng cho các vua nhà Nguyễn) là vùng Cao nguyên Trung phần trù phú màu mỡ hiện nay. Dĩ nhiên công cuộc mở mang bờ cơi này cũng bao gồm cả các quần đảo Hoàng Sa và Truờng Sa nữa.

    Nghĩa là hơn một nửa diện tích đất liền của Việt Nam hiện nay là do ḍng họ của Chúa Nguyễn Hoàng đă mang về cho dân tộc Việt Nam!

    Riêng Chúa Hiền Vương Nguyễn Phúc Tần, là người đă có công rất lớn trong công cuộc Nam Tiến của dân tộc Việt Nam. Đặc biệt là Chúa Hiền Vương đă đóng góp rất nhiều công sức trong việc b́nh định và chinh phục vùng đất Gia Định ngày xưa. Gia định ngày xưa bao gồm Biên Ḥa, Long Khánh, Bà Rịa, Vũng Tàu, Tây Ninh, Phước Long, B́nh Long, Long An, Mỹ Tho, Gia Định, Sài G̣n… bây giờ. Cho nên chính phủ Việt Nam Cộng Ḥa đă lấy tên của Ngài để đặt cho một trong hai con đường chính từ hướng Bắc dẫn vào trung tâm Thành Phố Sài G̣n. (Chế độ sau này đă thay Hiền Vương bằng tên của Vơ Thị Sáu – Đường Nguyễn Hoàng bị đổi thành Trần Phú…).

    Loại bỏ tên của Chúa Nguyễn Hoàng, của Chúa Hiền Vương và các vị ân nhân của dân tộc trong công cuộc Nam Tiến ra khỏi bản đồ Sài G̣n và các thành phố Miền Nam là điều mà tục ngữ ca dao b́nh dân gọi là “ăn cháo, đá bát”.

    Đấy là chưa nói tới giấc mộng… Tây Tiến chưa thành. Hai vị trung thần nhà Nguyễn là Lê Văn Duyệt và Trương Minh Giảng đă mở mang bờ cơi nước ta tới tận biên giới… Thái Lan bây giờ, đă thiết lập thêm một Trấn mới là Trấn Tây Thành, (hai Trấn kia là Trấn Bắc Thành và Trấn Gia Định Thành). Phải chăng chính v́ vậy mà ngay từ khi vừa giành được chủ quyền từ tay thực dân Pháp, hai con đường lớn từ trung tâm Sài G̣n hướng về Bà Quẹo để sang thẳng đất Miên qua ngả G̣ Dầu, đă được mang tên hai vị Anh Hùng Tây Tiến nổi danh này. Đó là đường Trương Minh Giảng và đường Lê Văn Duyệt. Phải chăng đó cũng như là một nhắc nhở cho các thế hệ mai sau về một sứ mạng chưa thành, một “Mission unaccomplished”…


    Tiểu sử nhà văn Ngô Văn Phát
    Nhà văn, nhà họa đồ Ngô Văn Phát, bút hiệu Thuần Phong, Tố Phang, Đồ Mơ, sinh ngày 16-10-1910 tại huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu. Thuở nhỏ ông học ở Bạc Liêu, Sài G̣n, đậu bằng Thành Chung rồi nhập ngạch họa đồ ngành công chánh. Ông ham thích văn chương từ ngày c̣n ngồi trên ghế nhà trường, từng có thơ đăng trên Phụ Nữ Tân Văn, họa mười hai bài Thập Thủ Liên Hoàn của Thương Tân Thị… Có lúc ông dạy Việt Văn tại trường Pétrus kư Sài G̣n. Năm 1957 ông có bài đăng trên bộ Tự điển Encyclopedia – Britannica ở Luân Đôn (Anh Quốc). Đó là chuyên đề Khảo cứu về thành phố Sài G̣n. Năm 1964 chuyên đề Ca dao giảng luận in trên tạp chí Trường Viễn đông Bác cổ ở Paris (sau in thành sách ở Sài G̣n). Cùng năm này Trường Cao học Sorbonne (Paris), ông cũng có chuyên đề Nguyễn Du et la métrique populaire (Nguyễn Du với thể dân ca) trong bộ sách nhan đề: Mélanges sur Nguyen Du (Tạp luận về Nguyễn Du). Những năm 70 ông được mời giảng môn Văn học dân gian tại Đại học Văn khoa, Sư phạm Huế và Cần Thơ. Ông mất trong năm 1983 tại Sài G̣n
    florida80_is_offline   Reply With Quote
    The Following 3 Users Say Thank You to florida80 For This Useful Post:
    bs098 (4 Weeks Ago), nph (05-27-2020), QQQ_Cake (05-27-2020)
    Old 05-27-2020   #3
    QQQ_Cake
    QQQ_Cake's Avatar
     
    R4 Cao Thủ Vơ Lâm
    Join Date: Oct 2009
    Posts: 719
    Thanks: 643
    Thanked 579 Times in 192 Posts
    Mentioned: 0 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 34 Post(s)
    Rep Power: 11
    QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6
    QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6QQQ_Cake Reputation Uy Tín Level 6
    Reputation: 16675
    Default

    Bai hay, Thank you sis FL
    QQQ_Cake_is_offline   Reply With Quote
    Old 05-27-2020   #4
    vn1111963
    vn1111963's Avatar
     
    R6 Đệ Nhất Cao Thủ
    Join Date: Dec 2011
    Posts: 3,304
    Thanks: 2,316
    Thanked 3,090 Times in 1,442 Posts
    Mentioned: 3 Post(s)
    Tagged: 0 Thread(s)
    Quoted: 498 Post(s)
    Rep Power: 12
    vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6
    vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6vn1111963 Reputation Uy Tín Level 6
    Reputation: 17245
    Default

    Đúng là nhửng người có ăn có học biết cách suy nghĩ và sắp xếp cho đúng tên những tiền nhân có công với đất nước , không phải như bọn cộng săn việt nam dùng những tên sát nhân giết người dân vô tội ,quân bán nước mà đặt tèn đường,
    vn1111963_is_offline   Reply With Quote
    Reply

    User Tag List

    Thread Tools

    Posting Rules
    You may not post new threads
    You may not post replies
    You may not post attachments
    You may not edit your posts

    BB code is On
    Smilies are On
    [IMG] code is On
    HTML code is On


     
    iPad Tablet Menu

    HOME

    Breaking News

    Society News

    VietOversea

    World News

    Business News

    Other News

    History

    Car News

    Computer News

    Game News

    USA News

    Mobile News

    Music News

    Movies News

    Sport News

    Stranger Stories

    Comedy Stories

    Cooking Chat

    Nice Pictures

    Fashion

    School

    Travelling

    Funny Videos

    NEWS 24h

    HOT 3 Days

    NEWS 3 Days

    HOT 7 Days

    NEWS 7 Days

    HOT 30 Days

    NEWS 30 Days

    Member News
    Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. V́ một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hăy ghé thăm chúng tôi, hăy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.


    Page generated in 0.10298 seconds with 13 queries