USA Sôi động và kịch tính vào năm nay

[pizza]

Năm 2020 chức chắn là một năm đầy kịch tính với nước Mỹ. Đó là bầu cử tổng thống - sự kiện có ý nghĩa quan trọng không chỉ với người dân xứ cờ hoa, mà còn ảnh hưởng chính trị toàn cầu.



Ông Trump với khẩu hiệu tranh cử “Giữ cho nước Mỹ vĩ đại”. Ảnh: AP

Nếu không có bất ngờ, đường đua vào Nhà Trắng năm 2020 tiếp tục là màn cạnh tranh quyết liệt giữa Tổng thống đương nhiệm 74 tuổi của đảng Cộng hòa Donald Trump và đại diện phe Dân chủ. Tuyên bố ứng cử thêm một nhiệm kỳ bốn năm được ông Trump đưa ra hồi trung tuần tháng 6-2019. Điều này hoàn toàn nằm trong sở liệu bởi tỉ phú New York đã nộp hồ sơ tái tranh cử ngay sau lễ nhậm chức nhiệm kỳ đầu vào tháng 1-2017.

Từ thời điểm đó, ông Trump thường xuyên tổ chức các cuộc gặp theo “phong cách” chiến dịch vận động trên khắp các tiểu bang. Dù vậy, khảo sát của Gallup cho thấy tỷ lệ ủng hộ chủ nhân Nhà Trắng chưa bao giờ vượt quá 46%, thậm chí có thời điểm giảm xuống 40%. Nhưng nếu xét lại mùa bầu cử năm 2016, ông Trump cũng bị đối thủ phe Dân chủ Hillary Clinton dẫn trước trong hầu hết các lượt thăm dò. Vậy mà ông trùm bất động sản sau đó lại giành chiến thắng ở những bang công nghiệp mà đảng Dân chủ có truyền thống chiếm ưu thế. Tháng 9-2019, quỹ đóng góp cho chiến dịch tái tranh cử của ông Trump và đảng Cộng hòa từ tất cả 50 bang còn bất ngờ tăng vọt sau khi Hạ viện Mỹ khởi động tiến trình điều tra luận tội tổng thống. Tỷ lệ ủng hộ ông trong nội bộ đảng cũng tăng tới 90%.

Là nước cờ quan trọng của đảng Dân chủ nhằm chiếm ưu thế trong đường đua năm 2020, điều tra luận tội được tiến hành sau đơn khiếu nại tố cáo Tổng thống Trump dùng gói viện trợ quân sự trị giá 400 triệu USD làm đòn bẩy ép Ukraine điều tra hai cha con cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden- người nhiều khả năng sẽ đối mặt ông trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm nay.

Theo các nhà quan sát, dù đảng Dân chủ không hành động thì vẫn còn những yếu tố bất lợi đang bủa vây Tổng thống Trump. Một là dân Mỹ gần như không hài lòng khi Nhà Trắng liên tục dính bê bối. Kế đến là việc ông Trump chưa hoàn thành một số cam kết tranh cử. Những sách lược cứng rắn theo tư duy “nước Mỹ trên hết” cũng dấy lên tranh cãi, đặc biệt là chiến tranh thương mại với Trung Quốc. Tuy Washington tăng sức ép thuế quan lên Bắc Kinh, nhưng nông dân Mỹ - một bộ phận cử tri quan trọng với ông Trump ở các bang chiến trường – mới là đối tượng gặp khó. Thăm dò của Harvard CAPS/Harris cho thấy 63% cử tri Mỹ cho rằng thuế áp lên Trung Quốc sẽ gây thiệt hại trong nước nhiều hơn; trong khi 74% cử tri nói người tiêu dùng Mỹ đang chịu hầu hết gánh nặng thuế quan. Sự xuất hiện ngày càng nhiều những lời nhận định rằng thương chiến không lối thoát khiến kinh tế Trung Quốc suy sụp, nhưng Mỹ cũng chao đảo chính là điểm yếu lớn của ông Trump.

Nhưng giới phân tích cho rằng vẫn chưa có thách thức nào đe dọa khả năng tái đắc cử của Tổng thống Trump, bao gồm nỗi lo bị cử tri quay lưng khi thị trường nông sản sụp đổ với đòn trả đũa của Trung Quốc. Theo Harvard CAPS/Harris, người Mỹ tuy nhận thấy tác động tiêu cực của thuế quan đối với việc làm và giá cả nhưng vẫn tin đây là cuộc chiến đúng đắn. Có tới 67% nói cần phải “rắn” với Bắc Kinh trong các chính sách thương mại mà Tổng thống Trump cho là bất bình đẳng.

Không những vậy, theo các nhà phân tích, ngay cả “ván cờ may rủi” của đảng Dân chủ cũng không đủ gây “sóng to gió lớn” bởi phe Cộng hòa kiểm soát Thượng viện chắc chắn sẽ bảo vệ tổng thống. Đó là chưa kể lịch sử cũng có vẻ đứng về phía ông Trump. Còn nhớ vụ luận tội Tổng thống đảng Dân chủ Bill Clinton hồi năm 1998 đã bị “phản tác dụng” khi tỷ lệ ủng hộ ông tăng cao, trong khi các ứng viên đảng Cộng hòa chịu tổn thất nặng nề trong cuộc bầu cử sau đó.

Theo điều tra của New York Times, với cử tri ông Trump tuy là người “bốc đồng” nhưng là một “tổng thống tốt” khi “đã làm trong khi những chính trị gia khác chỉ giỏi nói”. Với khẩu hiệu “Giữ cho nước Mỹ vĩ đại”, nhiều người tin ông Trump có thể “lội ngược dòng” và tiếp tục lãnh đạo đất nước sau ngày 3-11-2020.



Hơn 20 ứng viên tranh tấm vé đại diện đảng Dân chủ chạy đua vào Nhà Trắng năm 2020.

Đảng Dân chủ dốc toàn lực

Nếu phế truất tổng thống thất bại, giới phân tích cho rằng đảng Dân chủ sẽ buộc phải thay đổi chiến lược. Con số hơn 20 người với đủ mọi thành phần, lứa tuổi, giới tính tham gia cạnh tranh sơ bộ giành vé đại diện đã nói lên quyết tâm của đảng này.

Nhưng dù nhân số đông, phe này vẫn thiếu gương mặt sáng giá đủ khả năng đánh bại ông Trump. Vấn đề sức khỏe và tuổi tác của các ứng viên cũng gây tranh cãi khi nhóm dẫn đầu gồm ông Biden, hai thượng nghị sĩ Elizabeth Warren và Bernie Sanders đều ở độ tuổi 70-80.

Điều này khiến nhiều người lo ngại phe Dân chủ sẽ tiếp tục để lọt chiến thắng về tay đối thủ Cộng hòa. Đây cũng là động lực thúc đẩy cựu Thị trưởng New York Michael Bloomberg đến phút chót nhảy vào đường đua sau nhiều lần bác bỏ khả năng tranh cử. Nếu ông chủ tập đoàn truyền thông Bloomberg giành được tư cách ứng viên tổng thống, bầu cử Mỹ năm nay sẽ là “sàn đấu” giữa hai tỉ phú nổi tiếng nước này (ông Bloomberg giàu thứ 9 thế giới với tài sản 54 tỉ USD, gấp 17 lần ông Trump).

Yếu tố Trung Quốc

Tổng thống Trump từng lên án Trung Quốc vì những hoạt động thương mại không công bằng, gọi nước này là “mối đe dọa với thế giới” và coi Chủ tịch Tập Cận Bình là “đối thủ”. Việc Bắc Kinh giằng co không muốn ký thỏa thuận cũng bị chỉ trích là muốn “câu giờ” đến sau cuộc bầu cử năm 2020 với hy vọng đảng Dân chủ chiến thắng sẽ cho họ một thỏa thuận tốt hơn để tiếp tục “bắt nạt” Mỹ. Nếu có ý định này, ông Trump cảnh báo kịch bản chờ đợi Trung Quốc chỉ có khắc nghiệt hơn, thậm chí không có thỏa thuận nào.

Nhưng gần đây lại có nhiều đồn đoán rằng Trung Quốc hy vọng Tổng thống Trump chứ không ai khác chiến thắng. Nguyên nhân là vì chủ nhân Nhà Trắng tuy khó đoán nhưng cũng dễ “đọc vị” nhờ vào việc ông thoải mái tải thông điệp lên Twitter. Cách tiếp cận theo mô-típ “giao dịch” của người kinh doanh cũng khiến việc đàm phán với ông Trump dễ hơn so với một tổng thống nguyên tắc, bất kể thuộc đảng Dân chủ hay Cộng hòa. Giới học giả ở Bắc Kinh còn cho rằng nhờ ông Trump mà cường quốc châu Á có “cơ hội chiến lược tốt nhất” kể từ sau Chiến tranh Lạnh khi lãnh đạo Mỹ tự làm suy yếu hệ thống liên minh do họ dẫn đầu, giúp cải thiện môi trường quốc tế của Trung Quốc.

VietBF@ sưu tầm.