Hàng chục vụ thử tên lửa của Triều Tiên đã qua. Một điều mà mọi người thắc mắc, tại sao Nhật Bản trở thành 'bia ngắm' của tên lửa Triều Tiên?Tại sao không phải là Hàn Quốc?
Hạt nhân Triều Tiên đã trở thành mối đe dọa cận kề với Nhật Bản trong nhiều thập kỷ qua. Với Tokyo, đó là một vấn đề mà họ không có giải pháp hoàn hảo. Đó cũng là lý do quan trọng để buộc Thủ tướng Nhật Shinzo Abe phải cấp tốc bay tới New York chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump giành chiến thắng. Ông muốn tìm kiếm sự bảo đảm cho một liên minh phòng thủ Mỹ-Nhật vẫn luôn ổn định trong nhiệm kỳ mới.
3 lý do khiến Nhật Bản có thể thành nạn nhân “bất đắc dĩ”
Bản tin thông báo tên lửa Triều Tiên rơi xuống vùng biển Nhật Bản.
Khi nhìn vào diễn biến trên bán đảo Triều Tiên, nhiều người sẽ tự hỏi rằng, vì sao một quốc gia không liên quan như Nhật Bản lại trở thành mục tiêu ngầm đe dọa của Bình Nhưỡng trong mỗi vụ thử tên lửa? Chỉ trong vài năm qua, Triều Tiên đã thử hàng chục tên lửa và gần như luôn nhắm mục tiêu về hướng Nhật Bản. Hơn bao giờ hết, không chỉ những người dân Hàn Quốc mà hiện tại những người dân nước này cũng đang chuẩn bị cho mình tâm lý một cuộc chiến có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Theo lập luận của các chuyên gia thuộc viện nghiên cứu Chính sách châu Á, có 3 lý do khiến Tokyo trở thành nạn nhân bất đắc dĩ. Thứ nhất trong trường hợp một cuộc chiến tranh xảy ra trên bán đảo Triều Tiên - Nhật Bản theo Hiệp ước An ninh Nhật-Mỹ sẽ cho phép Mỹ sử dụng một số căn cứ trên lãnh thổ của mình để tiến hành các hoạt động quân sự. Do đó, về cơ bản Tokyo là bệ phóng nguy hiểm đối với Bình Nhưỡng.
Thứ hai, các mục tiêu dân sự và quân sự như các căn cứ Mỹ ở Okinawa sẽ là mục tiêu hoàn hảo nhất để các tên lửa đạn đạo của Triều Tiên dùng cho mục đích dằn mặt. Với động thái đe dọa này, Bình Nhưỡng sẽ có đủ sức nặng để thuyết phục Mỹ dừng lại các hoạt động tập trận với Hàn Quốc. Và lý do thứ ba, Nhật Bản là một quốc gia yếu về quân sự, không sở hữu vũ khí hạt nhân và “dễ bắt nạt” hơn rất nhiều so với Mỹ. Do đó, hành động dằn mặt kẻ yếu sẽ giúp Triều Tiên dễ đòi hỏi lợi ích hơn thay vì trực tiếp thách thức đến một siêu cường toàn cầu.
Hơn bất kỳ lúc nào, Tokyo hiểu rằng bên cạnh sự giúp đỡ từ Washington, họ phải tự bảo vệ lấy mình bằng những cách thức khác nhau. Vào năm 2015, Quốc hội Nhật Bản đã xem xét thông qua các dự luật mới cho phép quân đội nước này mở rộng quy mô và tham chiến ở nước ngoài trong một số trường hợp. Các quan chức Nhật Bản hy vọng đây sẽ là nút mở cho việc xây dựng lại lực lượng phòng vệ vốn bị hạn chế bởi hiến pháp trong quá khứ nhằm ứng phó trước các mối đe dọa đến từ Trung Quốc và Triều Tiên.
Nhật Bản đã có hệ thống phòng thủ tên lửa riêng như SM-3 và Patriot PAC-3. Nhưng với tiến bộ về tên lửa đạn đạo gần đây của Bình Nhưỡng. Một số chính khách đang kêu gọi Washington triển khai hệ thống phòng thủ tầm cao (THAAD) giống với Hàn Quốc.
Người Nhật Bản nghĩ gì?
Các nhà phân tích nói rằng, Nhật Bản dù sẵn sàng đáp ứng các yêu cầu về hậu cần quân sự nhưng thực tế nước này không muốn khuyến khích Mỹ hành động một cách không cân nhắc trên bán đảo Triều Tiên.
Ngư dân Nhật Bản là đối tượng dễ tổn thương nhất trong các vụ thử tên lửa của Triều Tiên.
Corey Wallace, chuyên gia phân tích an ninh thuộc đại học Freie ở Berlin, cho biết: "Hậu quả xảy ra khi Mỹ mạnh tay với Triều Tiên sẽ là rất khắc nghiệt đối với Nhật Bản. Nó còn có khả năng mở rộng quy mô khi xung đột với Trung Quốc cũng diễn ra đồng thời".
Trái với những gì Chính phủ lo ngại, các vụ phóng tên lửa nhắm vào vùng đặc quyền kinh tế nước này không hẳn đã khiến người dân cảm thấy lo lắng. Shunji Hiraiwa, một chuyên gia về ngoại giao Triều Tiên tại đại học Nanzan ở thành phố Nagoya nói rằng, trong khi nhiều người ở Nhật "cảm thấy có nguy cơ chiến tranh hiện hữu, nhiều người khác lại không cảm thấy điều này”.
Quan điểm này được lặp lại bởi Narushige Michishita, giáo sư thuộc viện Nghiên cứu Chính sách Quốc gia ở Tokyo Michishit: "May mắn thay, tình hình hiện tại không phải là một mối nguy hiểm rõ ràng và hiện nay khá ít người hoảng sợ”. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng "một số đối tượng khác lại cảm thấy mối đe dọa đang sát sườn”.
Washington Post dẫn lời Mitsuharu Suzuki, một nhân viên văn phòng 67 tuổi bày tỏ: "Chúng tôi đang đối mặt với Triều Tiên trên biển Nhật Bản, vì vậy lúc nào chúng tôi cũng cảm thấy căng thẳng". Sachiko Kaneko, một bà nội trợ 69 tuổi cũng chia sẻ mối lo chung. "Các tên lửa đến thường xuyên, vì vậy tôi cảm thấy rất lo lắng", bà nói.
Kiyoshi Sugimoto, người làm việc trên một chiếc thuyền đánh bắt mực ống thừa nhận: “Điều đáng sợ nhất là không biết tên lửa có thể rơi xuống đâu”. Ông Sugimoto từng có lần làm việc ngay gần vị trí một tên lửa của Triều Tiên rơi xuống vùng kinh tế của Nhật Bản. Những người ngư dân luôn là đối tượng lo ngại nhất bởi khi đang làm việc trên biển trong lúc tên lửa Triều Tiên phóng xuống, họ không biết phải làm cách nào để tránh khỏi. “Cư dân trên bờ biển là đối tượng rất dễ bị tổn thương”, Sugimoto nói.