Bí ẩn những căn nhà bằng gạch trổ nhiều lỗ trên sa mạc

[miro1510]

Hoá ra những căn nhà nhỏ xây bằng gạch được trổ nhiều lỗ nhỏ trên sa mạc của người Bedouin lại có lợi ích khiến người ta bất ngờ như vậy!

Trong sa mạc vô tận, đâu đâu cũng là những vùng đất khô cằn, vô cùng khắc nghiệt. Ở sa mạc, nước ngầm hiếm, thiếu nguồn nước mưa nên sự sống dường như rất khó để phát triển. Thế nhưng trên những con dốc ở sa mạc ở phía bắc bán đảo Sinai, Ai Cập lại xuất hiện nhiều căn nhà nhỏ bằng gạch kỳ lạ.

Mặc dù chúng đều đổ nát nhưng đây cũng là bằng chứng về sự hiện diện của con người tại những hoang mạc này. Sau khi tìm hiểu, các nhà nghiên cứu cho biết những căn nhà này được dựng lên với mục đích rất đặc biệt. Hãy cùng tìm hiểu lý do tồn tại của chúng nhé!

Trên những vùng đất trống trải của hoang mạc ở Sinai có nhiều căn nhà nhỏ bằng gạch khiến nhiều du khách băn khoăn vì sao chúng lại được dựng lên. (Ảnh: Alamy)

HẢI ĐĂNG TRÊN SA MẠC

Cũng theo các nhà khoa học, những căn nhà bằng gạch này là tác phẩm của người Bedouin. Vậy người Bedouin là tộc người nào? Tại sao họ lại xây những căn nhà bằng gạch giữa sa mạc rồi bỏ không?

Bedouin là tên gọi các bộ lạc của những người Ả Rập thích lối sống du mục trên sa mạc. Họ thường lang thang từ nơi này đến nơi khác trên sa mạc ở Jordan, Iraq, Arab Saudi, Oman, Yemen và Ai Cập. Bộ tộc này có lịch sử sống hàng ngàn năm trên sa mạc. Thuật ngữ Bedouin là phiên bản Anh hóa của từ Bedu trong tiếng Ả Rập. Nó có nghĩa là "người sống ở sa mạc" hoặc "người du mục".

Theo các chuyên gia, những căn nhà bằng gạch kỳ lạ đó là "tác phẩm" của người Bedouin. (Ảnh: Alamy)

Người Bedouin thường kiếm sống bằng cách chăn nuôi lạc đà. Họ cũng thường xuyên di chuyển theo mùa và theo những tuyến đường cố định. Quãng đường du mục của người Bedouin thường lên tới 1.000 km mỗi lần.

Người Bedouin ở Ai Cập chủ yếu sinh sống ở các hoang mạc thuộc bán đảo Sinai. Do các tộc người Bedouin đã sinh sống ở Sinai trong nhiều thế kỷ nên một số người còn gọi "sa mạc Bedouin".

Vì thời gian và quãng đường di chuyển dài như vậy nên người Bedouin ở Sinai đã nghĩ ra cách xây rất nhiều căn nhà nhỏ bằng gạch ở dọc ven đường. Hầu hết các căn nhà này đều có thân là khối chữ nhật và đỉnh hình vòm. Trên mái vòm căn nhà và thân được trổ rất nhiều lỗ hổng nhỏ. Chúng thường được xây cao khoảng hơn 2 m và nhìn khá cũ.

Những căn nhà này không lớn, bên trên thân được trổ rất nhiều lỗ nhỏ. (Ảnh: Alamy)

Số lượng các căn nhà bằng gạch này không quá nhiều, chúng nằm rải rác trên sa mạc. Quan sát kỹ có thể thấy, các căn có nhiều điểm khác biệt. Theo các chuyên gia, sự khác biệt này thể hiện rằng các căn nhà này do các nhóm người Bedouin khác nhau xây nên.

Những căn nhà gạch này được sử dụng để làm gì? Theo những người Bedouin thì những căn nhà gạch này được xây với mục đích để chỉ đường. Chúng ta có thể hiểu rằng chúng chính là những "ngọn hải đăng trên sa mạc". Chức năng của chúng cũng giống như hải đăng trên biển.

Chúng được xây trên đầu những con dốc của sa mạc với chức năng dẫn đường cho người bị lạc có thể tìm thấy đường qua ánh lửa được thắp lên bên trong. (Ảnh: Alamy)

Trước đây, khi hệ thống định vị vệ tinh chưa xuất hiện, tàu thuyền đi trên các vùng biển rộng lớn rất dễ bị lạc đường, đặc biệt là khi có bão đổ bộ. Nhưng chỉ cần có ngọn hải đăng, dù gió bão mạnh tới đâu, dưới sự hướng dẫn của đèn trong ngọn hải đăng, tàu thuyền đều có thể tìm về bến cảng. Sa mạc cũng rộng lớn như biển cả, nếu không cẩn thận, con người sẽ bị lạc. Vì thế, người Bedouin đã cho xây dựng những "ngọn hải đăng sa mạc" này. Chỉ cần có người đốt lửa bên trong, người đang bị lạc liền có thể theo ánh lửa tìm tới nơi an toàn.

LANG THANG TRÊN SA MẠC

Thế nhưng, sa mạc rộng lớn và nguy hiểm như vậy, tại sao người Bedouin lại chọn cuộc sống du mục ở đây?

Hiện nay, số người Bedouin đang sinh sống trên các sa mạc trên thế giới đã lên tới con số 4,5 triệu người. Syria là nơi đông nhất bởi có hơn 1.000.000 người Bedouin sinh sống tại đây. Tuy dân số đông như vậy nhưng người Bedouin vẫn chọn cuộc sống lang thang trên sa mạc bởi một phần là do họ muốn giữ lại truyền thống.

Người Bedouin được gọi là những người du mục thích lang thang trên các sa mạc. (Ảnh: Alamy)

Quê hương nguyên thuỷ của người Bedouin là Ả Rập Xê Út. Sau đó, vào thế kỷ thứ 7, những người Bedouin đã di chuyển tới nhiều nơi khác sau đó ổn định ở các vùng sa mạc và coi đây là ngôi nhà của mình. Trước đây, bộ tộc Bedouin rất hiếu chiến, họ thường đi chinh phục các vùng lãnh thổ mới. Vào cuối thế kỷ thứ 7, vùng đất của người Bedouin đã mở rộng từ Ba Tư đến Đại Tây Dương.

Những ngôi nhà của người Bedouin thường là những căn lều. Họ sống xa cách với xã hội hiện đại, sống tự cung tự cấp và xa lánh các khu định cư. Những người phụ nữ sẽ chăm sóc gia đình và chăn nuôi lạc đà, dê và cừu. Những người đàn ông sẽ săn bắn vào buổi tối để tránh nắng nóng còn ban ngày họ sẽ nghỉ ngơi trong lều. Người Bedouin có làm nông nhưng họ chỉ làm vậy khi tìm được nơi có nguồn nước ổn định.

Người Bedouin sống xa cách với cuộc sống hiện đại, họ chăn dê, cừu và lạc đà để sống. (Ảnh: Alamy)

Đối với người Bedouin, quan trọng nhất là sự tự do, họ thích và quen với cuộc sống không bị gò bó và thường xuyên di chuyển này. Vì chọn lối sống này nên người Bedouin đã lựa chọn lạc đà để vận chuyển hàng hóa qua sa mạc. Thậm chí, lều của họ cũng được thiết kế để có thể lắp ráp và tháo rời dễ dàng, nhanh chóng.

Đối với người Bedouin, những con lạc đà là loài động vật rất có giá trị. Họ gọi lạc đà là "Ata Allah" (món quà của Thánh Allah) và chúng được chăm sóc rất cẩn thận như những đứa trẻ. Bởi chúng là phương tiện đi lại, cung cấp sữa, giúp họ kiếm tiền mua quần áo, lương thực và thực phẩm.

*Bài viết được tổng hợp từ The National News, The Bedouinway, UNANSEA

Hóa ra đây là “bí quyết” giúp Lạc đà có thể sống và đi lại trên sa mạc nóng bỏng?
Lạc đà là tên gọi để chỉ một trong hai loài động vật guốc chẵn lớn trong chi Camelus, là Lạc đà một bướu và Lạc đà hai bướu. Cả hai loài này có nguồn gốc từ các vùng sa mạc của châu Á và Bắc Phi. Đây là loài động vật lớn nhất sống được trên sa mạc và các vùng khô cằn thiếu nước uống.
Cả ba loài lạc đà - Camelus dromedarius, Camelus bactrianus và Camelus ferus - đều đã tiến hóa để có thể sống trên sa mạc.
Đặc điểm sinh học của Lạc đà
Tuổi thọ trung bình của lạc đà từ 45 đến 50 năm. Một con lạc đà trưởng thành cao 1,85m đến bướu ở vai và 2,15m ở bướu ở lưng. Lạc đà có thể chạy 65 km/h ở vùng có cây bụi ngắn và duy trì tốc độ lên đến 65 km/h. Lạc đà 2 bướu nặng 300kg đến 1000kg và lạc đà một bướu nặng 300 đến 600 kg.
Bàn chân chúng có những chiếc móng to kềnh giúp nó đi vững trên con đường gồ ghề sỏi đá hoặc trên lớp cát mềm. Lạc đà chịu được sự khắc nghiệt của sa mạc vì chúng có lớp lông bờm để bảo vệ khỏi cái nóng và cái lạnh trong lúc trời nắng hoặc vào ban đêm trên sa mạc. Quan trọng hơn là chúng biết cách giữ nước trong cơ thể.
Cách giữ nước trong cơ thể của Lạc đà
Lạc đà có thể đi trong một thời gian dài trên sa mạc, khi đó trọng lượng của nó sẽ giảm đi khoảng 40%. Lạc đà không chảy mồ hôi và cũng mất rất ít nước trong quá trình bài tiết. Ngay cả chất lỏng ở mũi cũng được giữ lại thông qua một khe xuống miệng. Nhưng chủ yếu nó sống được trên sa mạc lâu là nhờ cái bướu.
Các bướu này không chứa nước như đa số người tin tưởng. Các bướu này là các nguồn dự trữ các mô mỡ, trong khi nước được lưu trữ trong máu của chúng. Điều này cho phép chúng sống được nhiều ngày mà không có thức ăn và nước uống.
Mỡ lạc đà sử dụng khi khan hiếm lương thực. Bướu lúc đó sẽ co lại và mềm đi. Đến khi có nước, nó có thể uống được liền một hơi 57lít nước để bù lại phần chất lỏng bị mất. Không giống như các động vật có vú khác, hồng cầu của chúng là hình bầu dục chứ không phải hình tròn. Điều này tạo điều kiện cho dòng chảy của các tế bào hồng cầu trong quá trình mất nước và làm cho chúng có sức thẩm thấu cao hơn và vỡ động mạch khi uống một lượng lớn nước: một con lạc đà có cân nặng 600kg (1.300 lb) có thể uống 200L (53 gal Mỹ) nước trong 3 phút.
Lớp da môi của Lạc đà rất dày
Ngoài một hoặc hai chiếc bướu trên lưng chứa đầy chất béo bổ dưỡng, hoạt động như một kho dự trữ năng lượng, chúng còn có đôi môi chuyên biệt để tận dụng tối đa nguồn thức ăn hiếm hoi trong môi trường khắc nghiệt.
Đôi môi linh hoạt cho phép lạc đà gặm cỏ mọc sát mặt đất và các loài thực vật đầy gai để sinh tồn trên sa mạc khắc nghiệt.
Môi trên của lạc đà chẻ làm đôi, với mỗi nửa có khả năng di chuyển độc lập, cho phép con vật gặm các loại cỏ ngắn mọc sát mặt đất, điều rất quan trọng ở sa mạc, nơi mọi thứ đều phát triển chậm.
Môi lạc đà có da dày nhưng vẫn mềm dẻo, giúp chúng bẻ gãy và ăn cả thực vật có gai. Ngoài ra, bên trong miệng của chúng còn có các nhú gai đóng vai trò như lớp lót để ngăn gai nhọn chọc vào, giúp lạc đà nhai và nuốt thức ăn dễ dàng hơn, theo Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London.
Nhìn chung, lạc đà ăn cỏ, lá và cành từ bất kỳ loài thực vật nào trên sa mạc, bao gồm cả cỏ khô và cây bụi chịu mặn. Vậy điều gì xảy ra tiếp theo sau khi chúng nuốt thức ăn?
Dạ dày của lạc đà có từ 3 đến 4 ngăn
Thức ăn bị nghiền nát một phần trong hai ngăn đầu tiên trước khi bị trào ngược ra ngoài để nhai lại. Ở lần nuốt thứ hai, thức ăn đi vào một hoặc hai ngăn dạ dày còn lại, nơi nó được tiêu hóa bởi vi khuẩn.
Lạc đà có thể tồn tại hơn một tuần mà không uống nước
Một khả năng đáng kinh ngạc khác là lạc đà có thể tồn tại hơn một tuần mà không uống nước và hàng tháng không cần gặm cỏ, do đó chúng có thể lang thang nhiều ngày với chiếc bụng đói để tìm kiếm thức ăn, theo PBS.
<<< Theo The TND News >>>
H1. Lạc đà biết cách giữ nước trong cơ thể.
H2. Lạc đà chịu được sự khắc nghiệt của sa mạc vì chúng có lớp lông bờm để bảo vệ khỏi cái nóng và cái lạnh.
H3. Lạc đà ăn cỏ, lá và cành từ bất kỳ loài thực vật nào trên sa mạc.