Phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc độc đáo trong cuộc khai quật lớn nhất khảo cổ Việt Nam

[miro1510]

Một cuộc khai quật lớn nhất lịch sử Khảo cổ học Việt Nam vừa được các nhà khoa học thực hiện tại Thành Nhà Hồ, qua đó phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc độc đáo, có quy mô lớn từ thời Trần – Hồ.

Ngày 14-12, Viện Khảo cổ học Việt Nam phối hợp với Trung tâm bảo tồn di sản Thành Nhà Hồ (Sở Văn Hóa - Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL) tỉnh Thanh Hóa) công bố kết quả khai quật nội thành di sản thế giới Thành Nhà Hồ.

Các nhà khoa học, khảo cổ học công bố kết quả khai quật ở Thành Nhà Hồ sáng nay 14-12

Cuộc khai quật này được thực hiện theo quyết định số 2327/QĐ-BVHTTDL ngày 19-8-2020 và quyết định số 896/QĐ-BVHTTDL ngày 16-3-2021 của Bộ VH-TT-DL.

Theo báo cáo, trong 2 năm, các nhà khoa học đã tiến hành 6 hố khai quật với tổng diện tích 25.000 m2. Đây là cuộc khai quật lớn nhất lịch sử Khảo cổ học Việt Nam tính về tổng số diện tích trong một lần khai quật. Qua đó, phát hiện được 4 cụm dấu tích có niên đại thời Trần - Hồ, 2 cụm kiến trúc thời Lê sơ, 1 cụm kiến trúc thời Lê Trung Hưng.

Cụ thể, dấu tích kiến trúc thời Trần - Hồ đã phát hiện được nhiều di tích kiến trúc thời Trần - Hồ tại các hố khai quật ở khu vực Trung tâm (nền Vua), khu vực Đông Nam và Tây Nam. Tại nền Vua đã phát hiện được 10 kiến trúc, tính từ phía Nam lên Bắc dài 200 m, rộng 80 m (tổng diện tích khoảng 16.000 m2).

Nhiều dấu tính quan trọng tại nội thành Thành Nhà Hồ đã được phát hiện

Theo các nhà khảo cổ học, đây là những dấu tích kiến trúc độc đáo, có quy mô lớn vào loại nhất cho đến nay trong lịch sử nghiên cứu kiến trúc cổ truyền Việt Nam ở khu vực Trung tâm Thành Nhà Hồ

Tại cụm kiến trúc phía Đông nền Vua, xuất hiện 2 cụm dấu tích kiến trúc nhiều gian phía Bắc và phía Nam với kết cấu móng cột gia cố phân bố đều nhau và trong phạm vi rộng lớn. Cụm kiến trúc phía Tây nền Vua xuất hiện dấu tích kiến trúc nhiều gian và xác định được 1 kiến trúc nhiều gian, nhiều vì, mỗi vì 4 cột…

Quá trình khai quật nội thành, các nhà khoa học cũng phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc thời Lê sơ và Lê Trung Hưng với đặc điểm xây bằng gạch vồ, ngói âm dương, kích thước móng cột được xây dựng bằng gạch ngói vụn (thời Lê sơ); phát hiện 2 dấu tích kiến trúc thời Lê Trung Hưng với đặc điểm xây bằng gạch vồ, ngói âm dương, kích thước móng cột trung bình 1,3mx1,4m được xây dựng bằng gạch ngói vụn.

Theo PGS, TS Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam, cuộc khai quật đã bước đầu thu được kết quả hết sức khả quan như: đã xác định dấu tích kiến trúc độc đáo, có quy mô lớn vào loại nhất cho đến nay trong lịch sử nghiên cứu kiến trúc cổ truyền Việt Nam ở khu vực Trung tâm Thành Nhà Hồ (hay còn gọi là nền Vua).

Đợt khai quật này phát lộ nhiều dấu tính quan trọng có thời Trần - Hồ

"Theo sự tính toán ban đầu cộng với địa danh nền Vua, các nhà khảo cổ học dự đoán đó có thể là dấu tích Chính điện của thành Tây Đô. Nếu đúng như vậy đây là dấu tích Chính điện cổ nhất trong lịch sử Kinh đô Việt Nam được phát hiện cho tới ngày hôm nay"- PGS, TS Tống Trung Tín, thông tin.

Đã xác định tổ hợp kiến trúc phía Đông Nam khá hoàn chỉnh được tương truyền đó là Đông Thái Miếu thờ tổ tiên của nhà Hồ. Nếu xác định điều này là chính xác thì đây cũng là một dấu tích Tổ miếu thuộc loại cổ nhất trong lịch sử Kinh đô Việt Nam.

Cũng theo PGS, TS Tống Trung Tín, cuộc khai quật cũng bộc lộ lòng đất Thành Nhà Hồ đang còn tiềm ẩn rất nhiều các di tích tích kiến trúc khác. Tất cả đều được quy hoạch, bố trí hết sức quy chuẩn, đồng bộ, hài hòa, bài bản, các kiến trúc được được xây dựng với nhiều tầng, nhiều lớp, nhiều loại hình kiến trúc, vật liệu xây dựng trong nhiều thời kỳ khác nhau… Điều đó góp phần làm sâu sắc thêm các giá trị nổi bật toàn cầu của di sản thế giới Thành Nhà Hồ đã được thế giới khẳng định và tôn vinh năm 2011.

Những phát hiện này góp phần rất lớn giúp Thanh Hóa xây dựng kế hoạch phục dựng, khôi phục và bảo vệ cảnh quan tại di sản Thành Nhà Hồ

Ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Trung tâm bảo tồn di sản Thành Nhà Hồ cho biết, trên cơ sở xác định bước đầu tiềm năng di sản cũng như xác định các giá trị của những di tích đã phát hiện, rất cần thiết phải có việc quy hoạch nghiên cứu tổng thể, chuyên sâu, xây dựng các kế hoạch bảo tồn và bảo vệ toàn vẹn khu di sản theo đúng các Công ước Quốc tế đối với một khu di sản thế giới tầm vóc như Thành Nhà Hồ.

"Từ những đợt khai quật này, đơn vị sẽ từng bước xây dựng kế hoạch phục dựng, khôi phục và bảo vệ cảnh quan, đa dạng hóa các giải pháp bảo tồn như trường hợp Nara (Nhật Bản). Nếu làm tốt và khoa học, dần dần chúng ta có thể hiểu được và khôi phục được một Kinh đô cổ nhất ở Đông Nam Á, từng bước biến Di sản trở thành một trong những di sản văn hóa có giá trị nổi bật nhất của Việt Nam có sức thu hút mạnh mẽ đối với công chúng trong nước và thế giới"- ông Linh nói.