Không quân Iran giáng cho Iraq đòn chí mạng: F-14 "quà quý" Mỹ dành tặng Tehran

[therealrtz]

Các chiến đấu cơ Không quân Iran đột kích táo bạo ở độ cao cực thấp đến mức một mảnh pano quảng cáo ở Iraq đã vướng vào cánh máy bay và chỉ được phát hiện khi trở về căn cứ.

Cuộc tấn công ồ ạt của 6 sư đoàn bộ binh cơ giới Iraq tưởng chừng sẽ đánh bại quân đội Iran đang thất thế, nhưng không, cuộc phản công của không quân Tehran khiến Baghdad dính đòn đau.

Sáng sớm ngày 22/9/1980, không quân Iraq bất ngờ mở cuộc tập kích vào 10 sân bay của Iran nhằm tiêu diệt sức mạnh không quân của Iran. Tuy nhiên, cuộc tấn công chỉ gây thiệt hại không đáng kể cho không quân Iran. Điều quan trọng hơn cả là phi đội máy bay chiến đấu hùng mạnh của Iran vẫn còn nguyên vẹn.

Việc không phá hủy được phi đội tiêm kích F-14 đã khiến Iraq phải trả giá về sau.

CUỘC TẤN CÔNG TRÊN BỘ

Sáng ngày 22/9/1980, 6 sư đoàn bộ binh cơ giới của Iraq đồng loạt mở cuộc tấn công tràn qua biên giới Iran. Cuộc tấn công trải rộng trên 644 km. Mục đích của cuộc tấn công nhằm làm lu mờ phong trào cách mạng của lãnh tụ tối cao Iran Khomeini, cản trở nỗ lực xuất khẩu cuộc cách mạng Hồi giáo của ông ta sang Iraq và các quốc gia vùng vịnh Ba Tư.

Trong số 6 sư đoàn tham gia cuộc tấn công, 4 sư đoàn được triển khai đánh chiếm tỉnh Khuzestan của Iran, cắt đứt khu vực này với phần còn lại của Iran và thiết lập một khu vực an ninh.

Hai sư đoàn còn lại xâm nhập qua phần phía bắc và trung tâm biên giới hai nước để ngăn chặn cuộc cuộc phản công của Iran. Hai sư đoàn thiết giáp được giao nhiệm vụ chiếm thành phố Khorramshahr, Ahvaz, Susangerd và Musian của Iran.

Ở mặt trận phía bắc, quân đội Iraq cố gắng thiết lập tuyến phòng thủ vững chắc đối diện Suleimaniya để bảo vệ khu liên hợp dầu mỏ của Iraq.

Khi quân đội Iraq tràn qua biên giới Iran, giao tranh ác liệt đã xảy ra ở thành phố Khorramshahr. Sức kháng cự của quân đội Iran mạnh hơn nhiều so với những gì mà Iraq dự đoán. Cuộc chiến ở thành phố Khorramshahr khiến 14.000 người thiệt mạng, chia đều cho cả hai bên.

Kế hoạch chiếm thành phố này bị chậm hơn một tháng so với kế hoạch ban đầu của quân đội Iraq. Điều mà Iraq không ngờ tới là người dân Iran, thay vì quay lưng với nước Cộng hòa Hồi giáo còn non yếu, họ đã tập hợp lại từ trên khắp đất nước.

Khoảng 200.000 lính mới đã gia nhập quân đội đến cuối tháng 11/1980. Khorramshahr cuối cùng vẫn thất thủ, nhưng sự kháng cự mạnh ở đây đã giúp Iran có thêm thời gian tổ chức lại lực lượng.

Trong 8 tháng tiếp theo, cuộc chiến lâm vào bế tắc với thương vong nghiêm trọng cho cả đôi bên.



ĐÒN HỒI MÃ THƯƠNG CỦA IRAN

Ngày 23/9/1980, Không quân Iran phát động chiến dịch Kaman 99 trả đũa đợt không kích trước đó của Iraq. Với sự tham gia của 200 máy bay chiến đấu, đây là chiến dịch tập kích đường không lớn nhất trong lịch sử mà Iran từng thực hiện.

Cuộc không kích được hình thành bởi 140-148 máy bay chiến đấu ném bom, cùng với 60 máy bay đánh chặn và tiếp dầu. Cuộc không kích được chia làm nhiều hướng và mục tiêu là tiêu diệt sức mạnh của không quân Iraq.

40 chiếc F-4 Phantom được trang bị bom Mk82, Mk83 và Mk84 cùng tên lửa không đối đất AGM-65 Maverick của Mỹ hướng đến thủ đô Baghdad tấn công các căn cứ không quân al-Rasheed, Habbaniyah và Kut.

58 chiếc F-5E Tiger II cất cánh từ căn cứ không quân Tabriz hướng đến mục tiêu là căn cứ không quân Mosul của Iraq, sau đó đánh phá tiếp vào căn cứ không quân Nasiriya. Gần như toàn bộ phi đội F-4 và F-5 của Iran được điều động cho chiến dịch, 60 chiếc tiêm kích F-14 được giao nhiệm vụ bảo vệ không phận Iran.

Các chiến đấu cơ Iran đã thực hiện cuộc đột kích táo bạo khi bay ở độ cao rất thấp đến mức một mảnh của tấm pano quảng cáo ở Iraq đã vướng vào cánh máy bay Iran. Chúng được phát hiện khi máy bay trở về hạ cánh ở căn cứ.

Cuộc tập kích đường không của Iran đã giáng cho quân đội Iraq một đòn chí mạng. Cuộc tấn công không chỉ phá hủy cơ sở hạ tầng quan trọng như sân bay, trung tâm chỉ huy, radar phòng không mà còn gây thiệt hại nặng cho phi đội chiến đấu của Iraq.

Sau chiến dịch Kaman 99, Iran tuyên bố sức mạnh trên không của Iraq đã giảm tới 55%. Điều này khiến các chiến dịch trên bộ của Iraq thiếu đi sự chi viện hỏa lực đường không, dẫn đến hiệu quả tấn công không như mong muốn.

Dù đòn "hồi mã thương" của Iran khiến không quân Iraq thiệt hại nặng nề, nhưng quân đội Iraq vẫn chiếm được tỉnh Khuzestan. Phải mất đến 2 năm sau, người Iran mới đánh đuổi được người Iraq ra khỏi lãnh thổ của họ.

Cuộc chiến mà Saddam Hunsein tưởng chừng nắm chắc phần thắng trở thành cuộc chiến giằng co và kéo dài đến 8 năm, đưa nó trở thành cuộc chiến quy ước dài nhất trong thế kỷ 20.

Cuộc chiến kết thúc vào ngày 20/8/1988 sau khi Iran chấp nhận lệnh ngừng bắn do Liên Hợp Quốc làm trung gian. Sau 8 năm chiến tranh, hai bên đều tổn thất nặng nề, Iraq không đạt được mục tiêu là lật đổ chế độ Hồi giáo của Iran.

Saddam Hunsein không thể đạt được cái mà ông mong muốn, trái lại Iraq bị Mỹ và Liên Hợp Quốc đưa vào tầm ngắm với nghi án phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt. Chính phủ của Tổng thống Saddam trở thành cái gai trong mắt của Washington.

3 năm sau khi kết thúc cuộc chiến tốn kém tiền tài và nhân mạng, Iraq phải hứng chịu thêm đòn đánh hội đồng từ liên quân do NATO dẫn đầu. Trong khi đó, Iran dù phải chịu nhiều lệnh cấm và sức ép của Mỹ, nhưng đã vượt lên và dần trở thành một thế lực hùng mạnh ở Trung Đông.

TỔN THẤT NẶNG NỀ CHO ĐÔI BÊN

Chiến tranh Iran - Iraq là cuộc chiến quy ước đẫm máu nhất giữa các nước đang phát triển. Theo các nguồn tin của chính phủ Iran, khoảng 200.000-220.000 người thiệt mạng. Các nguồn tin phương Tây ước tính con số thiệt mạng của Iran lên đến 262.000 người.

Một số nguồn tin khác ước tính tổn thất của Iran lên đến 600.000 người, bao gồm cả thường dân.

Tổn thất của Iraq vào khoảng 150.000 binh sĩ, lên đến 340.000 người, bao gồm thường dân. Một số nguồn tin phương Tây ước tính tổn thất khoảng 500.000 người mỗi bên.

Về kinh tế, cuộc chiến kéo dài 8 năm đã gây tổn thất khoảng 500 tỷ USD cho mỗi quốc gia. Phần lớn ngành công nghiệp dầu mỏ của hai nước đều thiệt hại nặng trong các cuộc không kích. Kinh tế trì trệ, hai nước đều lâm vào khủng hoảng kinh tế và nợ nần chồng chất.

Cả Iran và Iraq đều phải chịu những lệnh trừng phạt của Mỹ và Liên Hợp Quốc. Đối với Iraq nghi án sử dụng vũ khí hóa học, cùng những đồn đoán việc nước này phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt đã đẩy người dân nước này vào một tấn bi kịch khác, đó là Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ Nhất và nhiều hơn thế nữa.

VietBF @ Sưu tầm