Trung Quốc dẫn đầu việc tun tin đồn thất thiệt về Covid-19

[Romano]

Mất khoảng 3 tháng để tin đồn Covid-19 được thiết kế trở thành vũ khí sinh học lan truyền trên mạng Trung Quốc và ăn sâu vào suy nghĩ của nhiều người.

Tháng 3/2020, thông tin cho rằng virus gây ra Covid-19 là do con người tạo ra như một dạng vũ khí sinh học lan rộng, nhiều cuộc khảo sát cho biết. Chẳng hạn, cứ một trong 3 người Mỹ tin rằng, virus Corona mới được chế tạo ra trong phòng thí nghiệm; một trong 4 người cho rằng, loại virus này được tạo ra một cách có chủ đích, theo trung tâm nghiên cứu Pew.Những quan chức hàng đầu và các phương tiện truyền thông ở 4 quốc gia Trung Quốc, Mỹ, Iran, Nga hoạt động như những người siêu lan truyền thông tin sai lệch, sử dụng sức ảnh hưởng để gieo rắc nghi ngờ và khuếch đại các âm mưu chính trị rõ ràng, một cuộc điều tra kéo dài 9 tháng về thông tin sai lệch do nhà nước bảo trợ được thực hiện với sự hợp tác của Hội đồng Kỹ thuật số Đại Tây Dương Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Pháp y (DFRLab) ghi nhận.

Cuộc nghiên cứu được dựa trên việc xem xét hàng triệu post và bài viết trên Twitter, Facebook, VK, Weibo, Wechat, Youtube, Telegram và các nền tảng khác.

Khi đại dịch quét qua toàn cầu, chính là Trung Quốc, chứ không phải Nga, dẫn đầu trong việc truyền bá các thông tin sai lệch từ nước ngoài về nguồn gốc của Covid-19.

Bắc Kinh đã đáp trả nảy lửa các phát ngôn từ các đảng viên Cộng hòa của Mỹ, bao gồm cả tổng thống Donald Trump khi đó, người đã tìm cách gọi virus Corona thành "virus Trung Quốc".

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh đã làm việc để thúc đẩy tình hữu nghị và phục vụ sự thật, đồng thời tự bảo vệ mình trước các thế lực thù địch đang tìm cách chính trị hóa đại dịch.

"Tất cả các bên nên kiên quyết nói "không" với việc phổ biến thông tin sai lệch", Bộ Ngoại giao cho biết trong một tuyên bố, và nói thêm, "Đối mặt với những cáo buộc bịa đặt, điều hợp lý và đúng đắn để phá bỏ những lời nói dối và làm rõ những tin đồn là đưa ra sự thật".

Một ngày sau khi Tổ chức Y tế Thế giới chính thức xác nhận Covid-19 là đại dịch, Triệu Lập Kiên, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã tung ra một loạt các tweet đêm khuya, có thể coi là thử nghiệm kỹ thuật số đầu tiên với việc công khai thông tin sai lệch.

Các nhà ngoại giao Trung Quốc mới chỉ hoạt động trên các nền tảng truyền thông xã hội của phương Tây gần đây, tăng hơn gấp ba lần tài khoản Twitter và hơn gấp đôi tài khoản Facebook kể từ cuối năm 2019. Cả hai nền tảng đều bị cấm ở Trung Quốc.

"Bệnh nhân số 0 xuất hiện ở Mỹ khi nào?", ông Triệu Lập Kiên tweet vào ngày 12/3. "Có bao nhiêu người bị nhiễm bệnh? Tên của các bệnh viện là gì? Có thể là quân đội Mỹ đã mang đại dịch đến Vũ Hán. Hãy minh bạch! Công khai dữ liệu của bạn! Mỹ nợ chúng tôi một lời giải thích!"

Cỗ máy thông tin toàn cầu của Trung Quốc

Điều xảy ra tiếp theo cho thấy sức mạnh của cô máy thông tin toàn cầu của Trung Quốc.

Chỉ riêng trên Twitter, việc đăng tải 11 tweet mạnh mẽ của Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc vào ngày 12 và 13/3 đã được trích dẫn hơn 99.000 lần trong 6 tuần sau đó, bằng ít nhất 54 ngôn ngữ, theo phân tích do DFRLab thực hiện.

Các tài khoản dẫn lại phát ngôn có gần 275 triệu người theo dõi trên Twitter - một con số gần như chắc chắn bao gồm cả những người theo dõi trùng lặp và không phân biệt được tài khoản giả mạo.

Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc và ít nhất 30 tài khoản ngoại giao Trung Quốc, từ Pháp đến Panama, cũng ủng hộ ông Triệu. Ngoại trưởng Venezuela và phóng viên của RT tại Caracas, cũng như các tài khoản Ả Rập Saudi thân hoàng gia cũng mở rộng đáng kể phạm vi tiếp cận, giúp đưa các ý tưởng của ông Triệu sang tiếng Tây Ban Nha và Ả Rập.

Nhưng khán giả lớn nhất, cho đến nay, ở trong chính Trung Quốc - mặc dù thực tế là Twitter bị cấm ở quốc gia này.Các hashtag phổ biến về "bão tweet" của ông Triệu Lập Kiên đã được đọc 314 triệu lần trên mạng xã hội Weibo của Trung Quốc.

Vào đêm muộn ngày 13/3, Zhao đã đăng một thông điệp cảm ơn trên Weibo cá nhân của mình: "Cảm ơn các bạn đã ủng hộ tôi, chúng ta hãy làm việc chăm chỉ vì Tổ quốc!".

Vào tháng Giêng, truyền thông nhà nước Nga là những người đầu tiên hợp pháp hóa giả thuyết rằng Mỹ đã chế tạo ra loại virus này như một vũ khí sinh học.

Janis Sarts, giám đốc Trung tâm Truyền thông Chiến lược xuất sắc của Nato, có trụ sở tại Riga, Latvia, cho biết: "Các thuyết âm mưu thúc đẩy lẫn nhau… Càng được kiểm soát, nó càng có cơ hội".

Iran cũng nhảy vào cuộc. Cùng ngày, ông Triệu tweet rằng virus có thể đến từ quân đội Mỹ, lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei tuyên bố Covid-19 có thể là kết quả của một cuộc tấn công sinh học. Sau đó, viện dẫn điều này để biện minh cho việc từ chối viện trợ Covid-19 từ Mỹ.

Mười ngày sau dòng tweet âm mưu đầu tiên của Zhao, bộ máy truyền thông nhà nước toàn cầu của Trung Quốc đã bắt đầu hoạt động.

"Có phải chính phủ Mỹ cố tình che giấu thực tế của Covid-19 với bệnh cúm?", một bài báo do Đài Phát thanh Quốc tế Trung Quốc đăng tải vào ngày 22/3. "Tại sao Viện Nghiên cứu Y tế Quân đội Mỹ về các Bệnh Truyền nhiễm tại Fort Detrick ở Maryland, cơ sở xét nghiệm sinh hóa lớn nhất, đóng cửa vào tháng 7 năm 2019?"

Trong vòng vài ngày, các phiên bản của tác phẩm đã xuất hiện hơn 350 lần trên các ấn phẩm truyền thông của Trung Quốc, bằng tiếng Trung, Anh, Pháp, Ý, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Ả Rập, AP cho biết.

Mareike Ohlberg, một thành viên cấp cao trong chương trình Châu Á của Quỹ Marshall Đức, cho biết: "Rõ ràng người thúc đẩy các loại thuyết âm mưu, thông tin sai lệch này không phải chịu bất kỳ hậu quả tiêu cực nào".

Vào tháng 4, Nga và Iran đã từ bỏ thuyết âm mưu vũ khí sinh học trong thông điệp công khai của họ. Trung Quốc, tuy nhiên, vẫn tiếp tục.

Vào tháng 1 năm nay, khi nhóm điều tra của Tổ chức Y tế Thế giới xem xét các hồ sơ ở Trung Quốc để cố gắng xác định nguồn gốc của virus, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Xuân Oánh đã thúc giục Mỹ mở phòng thí nghiệm sinh học tại Fort Detrick, minh bạch hơn và mời các chuyên gia của WHO tiến hành tìm hiểu nguồn gốc tại Mỹ.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ kiên quyết phản đối việc truyền bá các thuyết âm mưu. "Chúng tôi chưa làm điều đó trước đây và sẽ không làm điều đó trong tương lai", Bộ này cho biết trong một tuyên bố. "Thông tin sai lệch là kẻ thù chung của nhân loại, và Trung Quốc luôn phản đối việc tạo ra và lan truyền thông tin sai lệch."