(PL&XH) - Ít ai có thể ngờ rằng giữa lòng thủ đô Paris lại xảy ra một vụ xả súng đẫm máu, làm 12 người thiệt mạng. Những kẻ tấn công nhằm vào tòa soạn báo Charlie Hebdo dường như đã được huấn luyện kỹ lưỡng và vạch ra hẳn một chiến thuật tấn công rồi rút lui bài bản. Liệu những tên này có liên quan đến al-Qaeda hay tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS)?
Phát biểu sau cuộc họp khẩn của nội các do Tổng thống Francois Hollande triệu tập, Bộ trưởng Nội vụ Pháp Bernard Cazeneuve tuyên bố lực lượng chức năng Pháp đang làm hết khả năng để truy bắt 3 kẻ trên trong thời gian nhanh nhất có thể, đồng thời cam kết bảo vệ người dân Pháp ở mức tối đa sau vụ khủng bố trên.Vụ xả súng tại tòa soạn tạp chí Charlie Hebdo ngày 7-1 là vụ tấn công đẫm máu nhất trong vòng bốn thập kỷ qua tại Paris. Số nạn nhân thiệt mạng trong vụ tấn công này là 12 người, trong đó có Tổng biên tập cùng 4 họa sỹ biếm họa của tờ báo này, ngoài ra còn có 2 cảnh sát. Các nhân chứng cho biết sau vụ xả súng, những kẻ tấn công đã tẩu thoát trên một chiếc ô tô đợi sẵn.
Các trụ sở tòa soạn báo, tòa nhà công cộng và phương tiện giao thông tại Paris đã được đặt dưới sự bảo vệ tăng cường. Các biện pháp an ninh nâng cao cũng được áp dụng cho toàn bộ TP. Các trường học tại Paris cũng đóng cửa để đảm bảo an toàn. Cảnh báo an ninh đã được áp dụng ở mức cao nhất tại Paris và vùng phụ cận, trong khi an ninh cũng được tăng cường tại các nhà ga, sân bay, bến tàu và những nơi tập trung đông người trên toàn lãnh thổ Pháp. Văn phòng Tổng thống Pháp cho biết, Tổng thống Hollande sẽ có bài phát biểu qua truyền hình gửi toàn thể người dân về vụ khủng bố trong tối 7-1, theo giờ địa phương.

Tổng thống Mỹ Barack Obama tới dự lễ tưởng niệm các nạn nhân vụ tấn công ở Đại sứ quán Pháp tại Washington . Ảnh: TL
Lãnh đạo cộng đồng người Hồi giáo tại Pháp đã lên án vụ xả súng tại tòa báo ở Paris là vụ tấn công nhằm vào dân chủ, tấn công vào tự do báo chí và ngôn luận. Cộng đồng quốc tế cũng tiếp tục lên án mạnh mẽ vụ xả súng trên. Liên minh châu Âu (EU) đã bày tỏ tình đoàn kết với Pháp và cam kết tiếp tục cuộc chiến chống khủng bố. Chủ tịch Hội đồng EU Donald Tusk khẳng định, cuộc chiến chống mọi hình thức khủng bố cần phải được đẩy mạnh.
Tổng thống Mỹ Barack Obama gọi đây là một vụ tấn công khủng bố nhằm vào nước đồng minh Pháp, đồng thời tuyên bố Washington sẽ cung cấp mọi sự hỗ trợ cần thiết để "giúp đưa các phần tử khủng bố ra trước pháp luật". Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cũng lên án vụ tấn công khủng bố trên và coi đây là hành động “đáng bị chỉ trích và hèn hạ”, nhấn mạnh New Delhi sẽ đoàn kết với người dân Pháp. Liên đoàn Arab cùng lãnh đạo nhiều nước đều bày tỏ chia buồn sâu sắc và lên án mạnh mẽ vụ tấn công khủng bố tại Paris. Trong khi đó, nhiều nước châu Âu cũng nâng mức báo động khủng bố sau vụ tấn công này. Italy đã đặt mức báo động khủng bố lên mức cao nhất, an ninh được tăng cường trước các cơ quan của chính phủ, Tòa thánh Vatican và các cơ quan đại diện nước ngoài ở thủ đô Rome và các TP lớn.

Hai nghi phạm đã tham gia vụ tấn công tòa soạn báo Charlie Hebdo.
Trong khi cuộc truy bắt thủ phạm vẫn đang ráo riết được triển khai trên đường phố Paris, đã có không ít người đặt câu hỏi rằng tổ chức nào đứng sau các tay súng? Bất ngờ, choáng váng rồi lo sợ, đó là cảm giác chung nhất mà người dân Pháp và cả châu Âu đã phải trải qua. Các tay súng tỏ ra quá chuyên nghiệp, từ cách ăn mặc, vũ khí trang bị, động tác di chuyển cho đến ngôn ngữ giao tiếp. Dù mọi việc xảy ra rất nhanh, nhưng theo các nhân chứng, nhóm khủng bố đã thể hiện sự bình tĩnh và tính kỷ luật khi ra tay. Đặc biệt, chúng sử dụng vũ khí khá thành thạo, lạnh lùng, điểm xạ chính xác và yểm trợ cho nhau rất chặt chẽ. Xuất phát từ những nhận xét ban đầu này, có thể đi đến một kết luận rằng cuộc tấn công ở Paris ngày 7-1 nhận được sự trợ giúp của một tổ chức khủng bố nước ngoài, chứ không đơn thuần là sự tham gia của "con sói đơn độc" ẩn mình trong xã hội Pháp. Thuật ngữ "con sói đơn độc" thường chỉ các cá nhân hay cả nhóm người có tư tưởng cực đoan và tiến hành những vụ tấn công đơn lẻ ở một số nước phương Tây. Mạng lưới khủng bố toàn cầu không nhất thiết phải huấn luyện hay chỉ đạo trực tiếp, nhưng lại là "nguồn cảm hứng" cho các cá nhân này.
Nếu nhìn vào vai trò của Pháp trong liên minh quốc tế chống phiến quân của tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) ở Iraq và Syria thì vụ việc dường như có thêm những manh mối rõ hơn. Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, IS chủ yếu tập trung vào khu vực Trung Đông, chứ chưa mở rộng phạm vi hoạt động ra toàn cầu. Thay vào đó, IS kích động những "con sói đơn độc" ra tay nhằm trả đũa phương Tây. Theo giới quan sát, chưa có nhiều bằng chứng cho thấy IS huấn luyện lực lượng ở Iraq, Syria rồi tung trở lại các nước phương Tây để tiến hành tấn công khủng bố. Cũng có ý kiến cho rằng vụ tấn công này liên quan đến mạng lưới khủng bố al-Qaeda. Theo một số nhân chứng, thủ phạm nói tiếng Pháp rất trôi chảy. Một tên còn nhận mình là thành viên của al-Qaeda và đến từ Yemen. Sau khi IS nổi lên và thâu tóm hầu hết các nhóm thánh chiến cực đoan, các thủ lĩnh al-Qaeda đã phải đánh giá lại vai trò của mạng lưới này. Patrick Skinner, cựu quan chức CIA và là chuyên gia chống khủng bố, cho rằng rất có thể al-Qaeda đã tiến hành cuộc tấn công táo bạo ngay tại Paris. Theo ông Skinner, cách thức lên kế hoạch, triển khai và đặc biệt là mục đích tấn công của al-Qaeda khác với IS.
Nhiều câu hỏi lớn còn để ngỏ, nhất là khi giới chức an ninh Pháp chưa bắt được thủ phạm. Ông Raffaello Pantucci - GĐ nghiên cứu quốc tế tại Viện RUSI của Anh - thừa nhận rằng vào thời điểm hiện nay, chưa thể đưa ra bất cứ kết luận chắc chắn nào. Tuy nhiên, theo ông, cách thức tiến hành vụ xả súng chứng tỏ mức độ cực đoan đang ngày càng gia tăng.
Bất cứ cá nhân hay nhóm nào đó bị cực đoan hóa và chịu ảnh hưởng từ những chiêu kích động của mạng lưới khủng bố toàn cầu đều có thể trở thành mối đe dọa tiềm tàng. Như vậy, châu Âu tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức về an ninh sau vụ tấn công ở Paris
Ngọc Anh
PLXH