Mấy hôm nay, tôi cứ như người mất hồn khi vào một số trang mạng và nghe cả trên VTV (báo quốc doanh) về vụ xả súng bắn vào đầu quan chức nhà nước và sau đó "hung thủ" lại tự kết liễu đời ḿnh bằng chính khẩu súng trong tay.
Con gái nhỏ của anh Đặng Ngọc Viết ngồi trước linh cữu cha.
Nhiều người quan tâm, đặc biệt là những "cây viết" tên tuổi có học hàm, học vị giáo sư tiến sĩ phân tích rất sâu sắc vụ nổ súng Thái B́nh. Tôi rất đau ḷng về chuyện này, v́ trước hết, Thái B́nh đối với tôi có nhiều kỷ niệm thật sâu sắc mà suốt đời không thể quên. Trong những năm 1966, 1967, 1968, tôi mới có gần 5 "tuổi" phóng viên TTXVN (lúc đó gọi là VNTTX), được nhận xét là có "nghề" và được cử đi thường trú tại Thái Binh.
"Em ơi, Hưng thái hai nhà
Anh yêu tỉnh Thái như là quê hương !"
Hồi ấy, được ở sát với ông Nguyễn Ngọc Tŕu, Chủ tịch UBND t́nh Thái B́nh, thường được ông ấy cho bám xe "ăn theo nói leo" để làm nghiệp vụ của ḿnh. Ai cũng nhớ, năm 1966, Thái B́nh trong sản xuất lúa đă giành được năng suất cả năm trên 5 tấn thóc một hec-ta, là tỉnh đầu tiên trên miền Bắc "hậu phương lớn" đạt được "5 tấn". Mặc dù trong chiến tranh phá hoại, đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh ra nhiều địa phương trên miền Bắc với ư đồ "đưa miền Bắc Việt Nam về thời kỳ đồ đá" và thật sự đă ném bon bắn phá nhiều vùng ở Thái B́nh, kể cả tỉnh lỵ Thái B́nh, nay là thành phố Thái B́nh.
Thái b́nh nổi tiếng là đất lúa và thâm canh lúa. Lúc đó, cách đây gần 60 năm, từ chỗ hợp tác xă nông nghiệp bậc cao phấn đấu "toát mồ hôi" chỉ đạt 3 đến 4 tấn thóc/ha/năm. Cho nên, con số 5 tấn ha năm làm cho Thái B́nh "vang dội chiến công" trên đồng ruộng của minh. Chính thành tích ấy đă động viên hàng vạn người con Thái B́nh đang cầm súng chống xâm lược ở mọi miền Tổ quốc và các tỉnh "tiền tuyến lớn" miền Nam, trong đó có tỉnh Trà Vinh kết nghĩa với Thái B́nh. Ngoài các nhà báo của các cơ quan truyền thông đổ xô về Thái B́nh viết bài, đưa tin ca ngợi thành tích "5 tấn" của Thái B́nh, c̣n có nhiều văn nghệ sĩ tên tuổi cũng đă về Thái B́nh sáng tác văn nghệ động viên nhân dân và cán bộ Thái B́nh lập công đầu trên đồng ruộng thân yêu của ḿnh.
Thái B́nh, từ những năm 30 của thế kỷ trước đă vang lên "tiếng trống Xô-viết Tiền Hải" ở Đông Lâm, làm rạng danh truyền thống cách mạng của nông dân Thái B́nh dưới sự lănh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Với truyền thống ấy, nhân dân Thái B́nh nói chung và nông dân Thái B́nh nói riêng đă lập nên những kỳ tích ở hậu phương cũng như ở tiền tuyến, và trên nhiều lĩnh vực công tác khác nhau. Người Thái B́nh ghi nhớ năm 1945 là địa phương có nhiều người chết đối nhất trong số hơn 2 triệu người chết đói. Nhà nhiếp ảnh kỳ cựu và đáng kính Vơ An Ninh đă chụp được nhiều tấm ảnh để đời ghi lại h́nh ảnh những người Thái B́nh bị chết đói gục xuống tại chung quanh cột cây số "số 3" cách thị xă Thái B́nh. Những tấm ảnh lịch sử ấy được lưu giữ trong các Viện bảo tàng lớn của nước ta và một số Viện Bảo tàng thế giới.
Hơn ai hết người dân Thái B́nh trong đó tuyệt đại đa số là nông dân Thái B́nh thiết tha yêu ruộng đất nhất của ḿnh. V́ mảnh đất ấy mà đă có "Tiếng trống Tiền Hải" năm 1930, v́ mảnh đất ấy mà đă có nhiều chiến công xuất sắc trong 9 năm kháng chiến chông Pháp, xuất hiện nữ anh hùng quân đội Nguyễn Thị Chiên và suốt 20 năm tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, v́ sự nghiệp thống nhất nước nhà, hàng vạn hàng vạn thanh niên Thái B́nh, những người con ưu tú của nhân dân Thái B́nh đă lần lượt lên đường vào Nam đánh giặc. Rồi, người Thái B́nh lại rất tự hào khi có anh hùng vũ trụ Phạm Tuân là người Việt Nam đầu tiên, là chiến sĩ không quân đầu tiên "hạ gục" pháo đài bay của đế quốc Mỹ...Người Thái B́nh là như thế. Thị xă Thái B́nh nằm trên bờ sông Trà Lư là một thị xă đẹp nên thơ, có khách sạn 350 cửa sổ, được mệnh danh là "nhà máy cháo" của Thái B́nh đă bị bom Mỹ phá sập trong chiến tranh phá hoại. Thái B́nh có Bí thư Tỉnh ủy Ngô Duy Đông được mệnh danh là "Bí thư lúa xuân", một loại lúa ngắn ngày năng suất cao góp phần làm nên "tỉnh 5 tấn" đầu tiên. Bây giờ, ông bí thư ấy đă là người thiên cổ, nhưng nhân dân vạn địa của Thái B́nh vẫn là nhân dân của đất nước Việt Nam giầu truyền thống, giầu chiến công đang bị người ta coi thường, người ta coi như "mớ rẻ rách"...
Mảnh đất Thái B́nh để lại trong tôi dấu ấn và những kỷ niệm không thể nào phai mờ. Tôi là một trong những phóng viên của hăng tin Nhà nước chứng kiến cuộc vật lộn trên đồng ruộng dưới tầm bom đạn của giặc Mỹ để giành được năng suất 5 tấn thóc b́nh quân ha/năm. Mới đấy mà đă 47 năm rồi. Từ một phóng viên tṛn tuổi 30 sung sức, xông xáo, chắc tay nghề, nay tôi đă gần 80 tuổi, vẫn nhớ như in những năm tháng sống ở Thái B́nh, nắm t́nh h́nh và đưa tin viết bài về thành tích "tỉnh 5 tấn" đầu tiên. Tiếng thơm của Thái B́nh làm cho tôi thơm lây và những kỷ niệm buồn vui ở Thái B́nh làm cho tôi không thể nào quên. Những sự lăn lộn của nông dân Thái B́nh dưới nhiều tầng bom đạn giặc Mỹ, nhưng trận bom trúng vào đê Trà Lư, vào Cống Lân vào một số làng mạc ở Thái B́nh, phá hủy nhiều công tŕnh ở thị xă Thái B́nh và những người Thái B́nh ngă xuống v́ mảnh đất thân yêu của ḿnh, v́ sự nghiệp giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc và thống nhất nước nhà. Khi tôi đi công tác miền Nam, trên nhiều nghĩa trang rải rác trên các tỉnh miền Trung, miền Nam đều có phần mộ của người Thái B́nh, nhất là các nghĩa trang lớn ở Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Tây Nguyên...
Vậy mà ngày nay, người Thái B́nh lại nổ súng vào đầu nhau v́ "đất". Ḥn đất không biết nói năng. Nếu mà biết nói th́ hàm răng (của những kẻ cướp đất) chẳng c̣n ! Vậy th́, năm 1930, nông dân Tiền Hải vùng lên để đ̣i đất từ trong tay đế quốc, phong kiến. Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng này, ông Trần Phú đă viết vào cương lĩnh hai nhiệm vụ của Đảng lănh đạo nhân dân là chống đế quốc giành độc lập tự do và chống phong kiến để giành lại ruộng đất cho dân cày, thực hiện "người cày có ruộng". Nhưng lịch sử đă chứng kiến, sau sửa sai CCRĐ năm 1957, nông dân miền Bắc được "vận động tự nguyện" vào hợp tác hóa nông nghiệp để xây dựng chủ nghĩa xă hội, ruộng đất được chia trong cải cách ruộng đất được huy động vào cái gọi là "tập thể hóa" nghĩa là ruộng đất tuột khỏi tay nông dân. Ba mươi năm "làm ăn trong hợp tác xă cả làng" không ngóc đầu dạy được, "5 tấn" một ha, chỉ là mơ ước. Vậy mà, sau ngọn cờ "đổi mời" Nguyễn Văn Linh, và thực hiện sâu hơn "Chỉ thị 100 TƯ" và "Khoán 10", nông dân được cởi trói, HTX cả làng coi như bị xóa sổ, ruộng đất được giao cho hộ nông dân sử dụng lâu dài, sức lao động và tinh thần làm chủ được huy động, không những chỉ đạt 5 tấn/ha/năm mà c̣n là 10 tấn, 12, 13, và hơn nữa một hec-ta để có tổng sản lượng năm 2012 là 45 triệu tấn thóc cả nước, không chỉ bảo đảm căn bản an toàn lương thực cho 90 triệu dân mà c̣n có 7,5 triệu tấn gạo xuất khẩu, nghĩa là "cứu đói" cho nhiều người anh em trên thế giới. Công lao ấy thuộc về nông dân và những người làm nông nghiệp. Giá như dứt khoát giao hẳn ruộng đất cho nông dân, giao quyền sở hữu cho họ th́ chắc chắn kết quả sản xuất nông nghiệp c̣n cao hơn nhiều...
V́ sao Đặng Ngọc Viết, một người mới hơn 40 tuổi, đă từng đi làm việc ở nước Nga, đă có nhận thức nhất định không đến nỗi c̣n là "chân đất mắt toét" phải xử sự như ngày 11-9 vừa rồi là do đâu. Phần suy nghĩ này dành cho cả các quan chức, cả các tầng lớp nhân dân, các nhà trí thức, con cháu chúng ta suy nghĩ và trả lời. Đối với tôi, mảnh đất và con người Thái B́nh nhiều kỷ niệm gắn bó, chỉ thấy có một nỗi đau nhói vào tim. Đă gần 80 tuổi, tôi đă chứng kiến nhiều giai đoạn đổ máu v́ đất đai. Bây giờ dưới sự lănh đạo của Đảng, tưởng rằng điều này không c̣n có thể xảy ra, hóa lại là nỗi đau xé ḷng. Ai sẽ làm cho dịu hoặc hết nỗi đau này ?...
Nguồn: Nguyễn Mộng Hoài/Quechoa
Nỗi đau của Thái B́nh
