(ĐVO) - TS Nguyễn Thanh Phong, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cho biết, nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm năm nay cao hơn năm trước, nhưng trong đợt kiểm tra đầu tiên vẫn chưa phát hiện thực phẩm bẩn.
Không báo trước
Ngay từ đầu năm 2013 Bộ Y tế đã phối hợp cùng Bộ NN&PTNN công khai kiểm tra thực phẩm tại các chợ đầu mối ở Hà Nội.
Ông Phong điểm mặt những vấn đề nổi cộm như: Tình trạng nhập lậu gà thương phẩm chất lượng kém gia tăng đột biến. Giá loại gà thấp trong khi nhu cầu tích trữ cho Tết lại cao. Nạn trà trộn hàng hết hạn sử dụng vào hàng còn hạn, dán nhãn giả và nhất là, dán nhãn rượu giả, sản xuất rượu giả. Có hiện tượng dùng rượu không rõ xuất xứ, gây ngộ độc và tử vong nhiều hơn các năm trước. Rồi việc chưa kiểm soát được tình trạng rượu tự nấu, tự pha chế với nguyên liệu chính là cồn công nghiệp ở vùng sâu, vùng xa.
Bộ y tế và Bộ NN&PTNT vi hành kiểm tra thực phẩm tại chợ Đồng Xuân
Ngoài ra là bất thường về thời tiết tạo điều kiện cho nấm, mốc phát triển gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Theo ông Phong, đây là khởi đầu cho kế hoạch thanh kiểm tra liên tục từ nay đến Tết Nguyên đán. Trong đợt kiểm tra vừa rồi, các Bộ trưởng đều khẳng định các mẫu kiểm tra ở chợ Đồng Xuân không đại diện cho mẫu sản phẩm phục vụ cho dịp Tết; càng không đại diện cho các mẫu hàng ở tất cả các chợ và khu vực kinh doanh khác.
Ông cũng khẳng định, "Cục không báo trước cho bất kỳ cơ sở nào về đợt thanh kiểm tra vừa rồi, trừ Chi cục Thực phẩm Hà Nội. Nhưng cứ cho một số hộ biết trước đi, họ chỉ có thể đối phó được hôm ấy. Liệu họ có thể đối phó mãi được không? Thanh tra địa phương sẽ có trách nhiệm chà xát địa điểm đó nhiều lần từ giờ cho đến Tết", ông Phong cho biết.
Theo ông, sắp tới, Cục sẽ lập tám đoàn thanh tra tập trung vào 24 tỉnh thành. Còn 63 địa phương sẽ tiến hành thanh tra liên tục trên địa bàn. Tất cả các đợt thanh tra này, lần đầu tiên, Cục sẵn sàng mời các nhà báo cùng tham gia nếu có nhu cầu. Còn kết quả thanh tra sẽ được công khai ngay sau khi hoạt động thanh tra kết thúc. Đặc biệt, các cơ sở vi phạm và cả các cơ sở làm ăn tốt, các thương hiệu uy tín, đều được công khai danh tính.
Bộ trưởng vi hành
Ngày 5/1, Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng NN&PTNT đã có cuộc vi hành mở đầu cho đợt kiểm tra về ATTP chuẩn bị dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, nhiều kiot đã đóng cửa không bán hàng.
Đoàn kiểm tra tiến hành tại khu bán hàng khô, bánh kẹo, hàng tươi sống và phụ gia thực phẩm tại chợ Đồng Xuân. Đồng thời Bộ yêu cầu lấy mẫu tương ớt, bóng bì, màu điều, tôm nõn khô, tôm sú tươi… để kiểm tra bằng test nhanh ngay tại chợ, và chuyển mẫu về kiểm tra tại Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm.
Đoàn cũng kiểm tra ATTP tại Cty Cổ phần thực phẩm CP - chuyên cung cấp thịt gà, thịt lợn và thức ăn chín cho hệ thống siêu thị và các nhà hàng khách sạn ở Hà Nội và các tỉnh lân cận. Mặc dù lo ngại về tình hình phức tạp trong công tác xử lý sai phạm ATVSTP, nhưng kết quả kiểm tra khiến cả đoàn vỗ tay vì không phát hiện sai phạm nào.
Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh: “Bộ Y tế là cơ quan thường trực lo khâu quan trọng nhất là chất lượng bữa ăn người dân nhưng từ “trang trại đến bàn ăn” lại là trách nhiệm của Bộ NN-PTNT và Bộ Công Thương. Do vậy, cần có sự phối hợp hết sức chặt chẽ giữa các bộ - ngành và địa phương để làm tốt công tác này”.
Nêu tên thực phẩm bẩn
Tuy nhiên, tại hội nghị giao ban trực tuyến về ATVSTP, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát đưa ra con số khá choáng: 45% tỉnh thành bị xếp hạng C - có vi phạm nghiêm trọng trong giết mổ gia súc, gia cầm. Ông Cao Đức Phát thừa nhận các tỉnh đạt hạng A rất ít, còn các tỉnh tiến bộ từ hạng C lên B (vi phạm ít) rất hiếm và hiện mới chỉ có 32/63 tỉnh thành thực hiện quy hoạch về giết mổ. Ông Phát nhận định những lò mổ hạng C này chính là nguồn gốc của việc mất VSATTP, và với đà chuyển biến như thế này, cải thiện VSATTP là rất nan giải.
Bộ Công an còn đưa những ví dụ rùng rợn, trong năm 2012 hành vi chế biến thực phẩm bẩn đã được “nâng tầm” về thủ đoạn. Từ việc rộ lên dùng rhodamine B (chất nhuộm vải) tạo màu cho thực phẩm, dùng thịt heo thối trộn mắm tép đến sử dụng chất tạo nạc trong chăn nuôi... Đại diện Cục Quản lý thị trường Bộ Công thương thừa nhận: “Hoa quả của Trung Quốc mà dán mác của Mỹ thì cũng chịu, không phát hiện được”.
Thêm vào đó là nạn gà lậu, nhập về từ Trung Quốc nhưng vẫn đeo mác kiểm dịch của Lạng Sơn...
Theo thống kê của Bộ Y tế, 11 tháng của năm 2012 có 164 vụ ngộ độc và 33 người tử vong do ngộ độc thực phẩm, so với năm 2011 tăng cả về số vụ, số người mắc, số tử vong.
Bộ trưởng Y tế cũng phải thừa nhận, không thể nào cản được ngộ độc rượu và nỗi lo về ngộ độc trong bếp ăn gia đình.
Phát biểu trước báo chí, Bộ trưởng Bộ Y tế cho rằng để có bữa ăn an toàn cho mỗi người dân thì tiến tới phải có tem an toàn trên mỗi thực phẩm. Loại thực phẩm nào chưa có tem sẽ cố gắng phấn đấu đủ chất lượng để có.
Bà Tiến đề xuất: cơ sở nào có sản phẩm không đạt tiêu chuẩn về VSATTP cứ nêu tên trên báo chí và phạt thật nặng. Lúc đó, người dân sẽ tự biết không dùng loại thực phẩm đó nữa.
Một tuần sau chuyến “vi hành” của Bộ trưởng Bộ Y Tế và Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn , nhiều mặt hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ lại tràn ngập chợ Đồng Xuân.
Tại dãy bán hàng khô ở chợ, có nhiều sản phẩm tương ớt không rõ nguồn gốc được bày bán tràn lan. Sản phẩm tương ớt này được đựng trong những chai nhựa 5 lít. Phía ngoài, vỏ chai trắng trơn không có một dòng chữ. Theo chủ một cửa hàng, giá bán của mỗi chai là 30.000 đồng, tức là chỉ bằng một phần bảy giá các sản phẩm tương ớt có thương hiệu trên thị trường.
Ngoài tương ớt không rõ nguồn gốc, lạp xường, ớt bột không nhãn mác cũng được bày bán nhiều.
Hiếu Lam (tổng hợp)
Thực phẩm bẩn, độc đã ’nâng tầm thủ đoạn’
