Dù nhiều hơn về số lượng khí tài nhưng Trung Quốc vẫn bị đánh giá kém ưu thế so với Nhật Bản nếu hai bên xảy ra hải chiến.
Ngày 14.8, Tham mưu trưởng liên quân Lực lượng pḥng vệ Nhật Bản Shigeru Iwasaki ra lệnh các lực lượng chuẩn bị sẵn sàng đụng độ khi nhóm người Trung Quốc sắp đặt chân lên Senkaku/Điếu Ngư. Đáp lại, thiếu tướng Trung Quốc La Viện lập tức kêu gọi Bắc Kinh điều 100 tàu tới bảo vệ quần đảo, theo tạp chí Foreign Policy. Đến ngày 20.8, Hoàn Cầu thời báo viết bài xă luận kêu gọi Bắc Kinh chuẩn bị cho cuộc chiến có thể xảy ra. Trước t́nh h́nh này, cựu quan chức ngoại giao Nhật Kazuhiko Togo nhận định với báo The New York Times: “Một cuộc chiến thực sự có thể xảy ra nếu ngoại giao thất bại”.
Mạnh về chất
Giáo sư James Holmes thuộc Trường Chiến tranh hải quân Mỹ cho rằng lợi thế sẽ thuộc về Tokyo nếu hải chiến Nhật - Trung xảy ra. Trong bài b́nh luận đăng trên tạp chí Foreign Policy mới đây, ông Holmes nói rằng Tokyo không thể so sánh với Bắc Kinh về số lượng khí tài. Lực lượng pḥng vệ trên biển của Nhật (JMSDF) có 48 tàu chiến nổi và 16 tàu ngầm, c̣n Trung Quốc có tới 73 tàu chiến nổi cùng 63 tàu ngầm. Tuy nhiên, tàu chiến của Nhật được cho là “hàng thứ thiệt” nên chất lượng vượt qua đối thủ. Chẳng hạn, nhiều tàu khu trục Nhật được trang bị hệ thống pḥng thủ tên lửa tối tân Aegis cùng hệ thống radar, máy tính và kiểm soát hỏa lực tương tự các tàu chiến hàng đầu của Mỹ.
Trong khi đó, giới phân tích tỏ ra nghi ngờ về khả năng chế tạo cũng như ứng dụng vũ khí của Trung Quốc hiện nay lẫn tương lai gần. Hiện tại, tàu ngầm hạt nhân lớp Tấn, có thể phóng tên lửa mang đầu đạn hạt nhân, là chiến hạm hiện đại của Trung Quốc trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, tờ The Washington Post dẫn báo cáo từ Văn pḥng T́nh báo hải quân Mỹ lưu ư rằng tàu ngầm lớp Tấn rất dễ bị phát hiện v́ phát ra tiếng động to hơn các tàu ngầm do Liên Xô chế tạo cách đây 30 năm. Giám đốc Dự án thông tin hạt nhân của Hiệp hội Khoa học gia Mỹ Hans M.Kristensen nhận định tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của Trung Quốc “có thể chỉ là những con vịt ngồi” rất dễ bị tấn công.
Các tàu khu trục Nhật được trang bị hệ thống Aegis - Ảnh: AFP
Ngoài ra, xét về kinh nghiệm tác chiến và tinh thần chiến đấu, giới phân tích cho rằng JMSDF hơn hẳn hải quân Trung Quốc. Ông Holmes chỉ ra JMSDF tích lũy nhiều kinh nghiệm tác chiến từ thế chiến 2 và lính thủy đánh bộ nước này cũng rất nổi tiếng về tính chuyên nghiệp. JMSDF liên tục tập trận ở vùng biển châu Á.
Theo tiến sĩ Subhash Kapila, thuộc Tổ chức Phân tích Nam Á tại Ấn Độ, binh sĩ Nhật Bản được rèn luyện bài bản và có tinh thần chiến đấu bất khuất. Ông Kapila đánh giá JMSDF là lực lượng hải quân hùng mạnh nhất châu Á. Trong khi đó, hải quân Trung Quốc chỉ tham gia các chuyến hải hành, tập trận ngắn và tuần tra chống cướp biển ở vịnh Aden. V́ thế, binh sĩ nước này không có nhiều cơ hội rèn luyện khả năng tác chiến.
Tương tự, ông Kristensen dẫn một tài liệu từ hải quân Mỹ cho hay 63 tàu ngầm Trung Quốc thực hiện hơn 10 cuộc tuần tra vào năm 2009, tức chỉ bằng 1/10 của Mỹ. “Thông qua các cuộc tuần tra, binh sĩ sẽ làm quen và thành thục cách điều khiển tàu chiến. Không tuần tra sẽ không thể chiến đấu”, tờ The Washington Post dẫn lời ông Kristensen.
Ngoài ra, theo chuyên gia Holmes, nếu Tokyo điều động hệ thống tên lửa chống hạm di động kiểu 88 và cùng binh sĩ đến Senkaku/Điếu Ngư lẫn các đảo kế cận sẽ tạo nên mạng lưới hỏa lực chặt chẽ khiến tàu của Bắc Kinh không thể tiếp cận. Đồng thời, hải quân Trung Quốc được chia thành 3 hạm đội đảm trách trên vùng biển rộng nên lực lượng bị phân tán khi xảy ra xung đột.
Lịch sử
Thực tế, Trung Quốc từng không ít lần “ăn đ̣n” khi đánh nhau với Nhật Bản trên biển. Trong cuộc hải chiến năm 1894-1895 giữa hai bên, Hạm đội hải quân Hoàng gia Nhật được thành lập vội vă nhưng đă đánh bại Hạm đội Bắc Dương của Trung Quốc, vốn được đánh giá mạnh hơn về khí tài quân sự, chỉ trong một buổi chiều. Ông Holmes nhận định Nhật Bản khi đó giành thắng lợi nhờ vào sự điều khiển thành thạo tàu chiến, kỹ thuật dùng pháo và nhuệ khí chiến đấu của binh sĩ. Do đó, ông Holmes khẳng định Nhật sẽ thắng khi xảy ra hải chiến với Trung Quốc nếu Tokyo tận dụng tốt yếu tố con người, vị thế địa lư và một số lợi thế khác. Ngoài ra, Nhật Bản sẽ nhận được sự hỗ trợ của Mỹ. Trước đó, Đài NHK dẫn lời giới chức Nhật cho hay Washington sẽ bảo vệ Tokyo, dựa trên hiệp ước an ninh chung, nếu có xung đột ở Senkaku/Điếu Ngư.
Theo tiến sĩ Kapila, Nhật đang tăng cường ứng phó mối đe dọa từ Trung Quốc, vốn được cho là sẽ không giảm. Tokyo đang thắt chặt liên minh quân sự với Washington bằng cách cho phép lực lượng Mỹ đồn trú ở nước này, đặc biệt là ở Okinawa. Mỹ - Nhật c̣n tăng cường tập trận và tiến hành các kế hoạch ứng phó chung. Nhật Bản cũng đang mở rộng quan hệ đối tác chiến lược với Ấn Độ và Úc. Đặc biệt, Tokyo ưu tiên thiết lập quan hệ chiến lược với New Delhi v́ Ấn Độ là cường quốc ở châu Á và đang có tranh chấp lănh thổ với Trung Quốc. Nhật cũng đang đẩy mạnh quan hệ đặc biệt đối các nước ASEAN vốn có vị trí chiến lược giữa Thái B́nh Dương và Ấn Độ Dương. Về mặt quốc pḥng, Nhật tập trung tăng cường khả năng đánh chặn trên biển pḥng ngừa mối đe dọa tên lửa và không quân từ Trung Quốc. Năm 2010, Nhật đề ra chương tŕnh quốc pḥng 10 năm, trong đó tập trung phát triển khả năng pḥng vệ ở phía tây nam thay v́ ở phía bắc như trước đó.
Bắc Kinh “phát triển tên lửa tối tân”
Hoàn Cầu thời báo ngày 22.8 đưa tin Bắc Kinh đang phát triển loại tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) có thể mang đầu đạn hạt nhân và đủ sức đánh bại hệ thống pḥng thủ tên lửa của Washington. Tạp chí Jane’s Defence Weekly dẫn lời cựu quan chức t́nh báo Mỹ Larry Wortzel cho rằng ICBM thế hệ 3 của Trung Quốc có thể phá hủy
các thành phố có dân số trên 50.000 người. Tuy nhiên, tạp chí này dẫn lời chuyên gia quốc pḥng Andrei Chang ở Canada đánh giá Trung Quốc chưa đủ sức vượt qua các vấn đề phức tạp của ICBM dù đă phát triển loại tên lửa này suốt 20 năm qua.
Văn Khoa/thanhnien.com
Viễn cảnh hải chiến Nhật - Trung
