Ở tuổi 40, ca sĩ Phi Nhung đã có được những thành công đáng kể trong cuộc đời: một sự nghiệp thành công, là ca sĩ được khán giả trong nước và hải ngoại yêu mến; trở thành trụ cột của cả gia đình khi thay mẹ nuôi 5 đứa em mồ côi nên người.
Chỉ có hạnh phúc riêng tư là chưa trọn vẹn, khi đến giờ chị vẫn đi về lẻ bóng. Nhiều người vẫn nói con đường thành công của chị là một câu chuyện mang màu cổ tích bởi những xếp đặt rất may mắn mà số phận dành cho chị. Nhưng những ai biết Phi Nhung đều biết, sẽ không có phép màu nào xảy ra, không có câu chuyện cổ tích nào trở thành hiện thực, nếu chị không có ý chí bền bỉ, nghị lực và sự cố gắng phi thường trong suốt cuộc đời mình.
Nỗi ám ảnh với thân phận “con lai”
Có thể nói Phi Nhung là một trong những ca sĩ đang sống và hát ở hải ngoại trở về Việt Nam nhiều nhất và đều đặn nhất. Chị cũng là một ca sĩ hải ngoại tích cực về quê hương làm từ thiện nhất, khi mà trong suốt mấy năm qua, chị đã xây nhiều ngôi nhà cho trẻ mồ côi, lang thang, có hoàn cảnh khó khăn.
Chị còn dành những khoản tiền tiết kiệm được từ tiền đi hát của mình để xây một ngôi chùa nuôi nấng, chăm sóc những em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt. 40 tuổi – Phi Nhung vẫn là một người đàn bà lẻ bóng, không gia đình, không chồng con, nhưng mỗi khi ai nhắc đến sự cô đơn của mình, Phi Nhung vẫn nói chị đã là mẹ từ rất lâu: mẹ của những đứa trẻ mà chị đã cưu mang, nuôi nấng.
Phi Nhung sinh năm 1972, là người chỉ cả trong gia đình có 6 chị em.
Tuy cùng do một mẹ sinh ra, nhưng nếu như 5 người em của Phi Nhung là kết quả của cuộc hôn nhân giữa mẹ và bố dượng thì Phi Nhung lại mang trong mình dòng máu lai. Những năm tháng tuổi thơ của Phi Nhung gắn liền với cuộc sống cơ cực, vất vả và nỗi ám ảnh về thân phận con lai, khi mà ngày bé đi đến đâu chị cũng bị người xì xào, chỉ chỏ về thân thế của mình. Chính vì thế ngày nhỏ, Phi Nhung luôn mang nhiều mặc cảm. Chị ít bạn, sống nhút nhát và khép kín.
Mang thân phận con lai vào thời điểm ấy là một điều không hề dễ dàng với bất cứ đứa trẻ nào. Phi Nhung cũng không là ngoại lệ. Giống như những đứa trẻ cùng hoàn cảnh, thời thơ ấu chị cũng rất muốn biết cha mình là ai. Nhưng câu chuyện về thân thế của Phi Nhung cũng như những gì liên quan đến cha của chị luôn là một đề tài được tránh nói đến với mẹ chị và gia đình nhà ngoại.
Lúc đó tuy chưa hiểu chuyện nhưng chị đã sớm cảm nhận được rằng đó là một phần nỗi đau mà mẹ chị muốn chôn chặt trong quá khứ. Vì thế từ nhỏ cho đến tận sau này, khi mẹ chị qua đời, chị cũng chưa một lần hỏi mẹ về cha mình bởi chị không muốn chạm vào vết thương của mẹ và đào bới nó lên.
Phi Nhung có 5 người em cùng mẹ khác cha, là kết quả của cuộc hôn nhân của mẹ chị với người chồng sau này. Sau khi mẹ lập gia đình, chị theo mẹ và cha dượng về sống ở Cam Ranh. Nhưng khi cuộc sống chưa hết chật vật thì mẹ chị đã sớm qua đời vì tai nạn giao thông năm 1982, khi chị mới 11 tuổi. Lúc đó, đứa em út của chị mới chào đời được vài tháng. Sự ra đi đột ngột của mẹ không chỉ để lại một nỗi đau mất mát không bao giờ xóa đi được trong lòng Phi Nhung, mà còn khiến chị vĩnh viễn mất đi cơ hội được biết sự thật về thân phận của mình và về người cha mà chị chưa từng biết mặt, biết tên. Giờ đây, khi đã trở thành một người đàn bà 40 tuổi, Phi Nhung vẫn không hề biết cha mình là ai.
Nhưng chị bảo, đã từ lâu chị không còn quan tâm đến điều đó nữa. Điều chị quan tâm và ghi nhận là mẹ chị đã vượt qua mọi áp lực dư luận, vượt qua mọi lời đàm tếu để sinh chị ra và cho chị được sống, được làm người. Chị quan tâm sao cho những đứa em của mình khôn lớn, thành người và có cuộc sống hạnh phúc, quan tâm sao cho sẽ làm được nhiều việc thiện hơn nữa và luôn được khán giả yêu mến mỗi lần cất tiếng hát trên sân khấu.
Sau khi mẹ mất, cha dượng của chị bỏ đi lấy vợ khác. Chị em Phi Nhung phải sống nhờ vào tình thương của bà ngoại và các cậu, các dì. Cuộc sống gia đình vốn khó khăn, chật vật giờ lại càng thêm khó khăn hơn. Phi Nhung phải nghỉ học ở nhà đi học may, kiếm tiền để đỡ đần bà ngoại nuôi 5 đứa em nhỏ mồ côi. Vài năm sau đó, bà ngoại – chỗ dựa cuối cùng của chị cũng qua đời. Hai mất mát quá lớn trong cuộc đời đã khiến tuổi thơ của Phi Nhung ngập tràn những ký ức buồn. Nhưng trách nhiệm của 1 người chị cả với 5 đứa em nhỏ mồ côi đã khiến chị không được phép bi lụy. Cô bé Phi Nhung mới 15 – 16 tuổi đã trở thành trụ cột chính cho cả gia đình.
Năm 1989, Phi Nhung quyết định sang Mỹ theo diện con lai, với hi vọng ở “miền đất hứa”, chị sẽ có cơ hội kiếm tiền để gửi về nuôi 5 đứa em ở quê nhà và chờ đợi một phép màu có thể thay đổi số phận của mình. 3 ngày đầu tiên, chị được một người dân định cư ở Florida cho ăn ở nhờ, nhưng đến ngày thứ 4, Phi Nhung đã buộc phải ra ngoài tự tìm nhà, tự đi xin việc làm để đảm bảo cho cuộc sống mưu sinh của mình.
Không được học hành, ngoại ngữ ít ỏi và hoàn toàn không biết làm thế nào để tồn tại trên đất Mỹ, cô gái trẻ 18 tuổi đã phải bắt đầu từ những công việc khó khăn, vất vả nhất để có thể tồn tại. Công việc đầu tiên của Phi Nhung trên đất Mỹ là làm bồi bàn cho một nhà hàng nhỏ ở Florida.
Suốt một thời gian dài sau đó, không một việc gì mà chị không trải qua, từ lau chùi, dọn dẹp nhà cửa thuê, dọn nhà vệ sinh, may vá quần áo cho người dân địa phương…Chị có thể làm bất cứ việc gì, không nề hà, không ngừng nghỉ, miễn là có thể kiếm ra tiền để tạo dựng cho cả gia đình mình một cuộc sống hạnh phúc hơn. Một mình nơi xứ người, vất vả nhiều, đắng cay cũng không ít, có không ít đêm chị rơi nước mắt vì tủi thân.
Nhưng mỗi khi yếu đuối, hình ảnh 5 đứa em côi cút ở quê nhà lại tạo ra sức mạnh và nghị lực cho Phi Nhung vượt qua những giây phút khó khăn nhất.
Công việc của một người lao động tay chân đơn thuần trên đất Mỹ thu nhập chẳng đáng là bao, nhưng chính từ những đồng tiền mồ hôi nước mắt nhọc nhằn mà chị đã dành dụm, tích cóp trong những ngày đầu lập nghiệp nơi xứ người đã giúp chị nuôi 5 đứa em ăn học thành người. Cũng chính từ những đồng tiền đó, chị đã xây ngôi nhà đầu tiên trong cuộc đời mình cho những người thân của mình. Ngôi nhà đó tuy nhỏ bé, giản dị, nhưng là sự cố gắng thần kỳ của cô gái nhỏ có nghị lực phi thường.
Sau này khi đã trở thành ca sĩ nổi tiếng, Phi Nhung đã có thể xây được nhiều ngôi nhà đẹp hơn, đắt tiền hơn. Nhưng với chị, đó vẫn là ngôi nhà được chị trân trọng nhất. Chị kể, đến bây giờ chị vẫn cảm thấy sợ hãi khi nghĩ về quá khứ vất vả, nhọc nhằn đó. Nhưng chị mãi mãi biết ơn quãng thời gian đó, bởi nhờ có quãng thời gian đầy thử thách ấy, nên sau này khi gặp bất cứ thử thách nào, chị cũng luôn có đủ can đảm để vượt qua.
Cô ca sĩ của những bản nhạc buồn
Ngày nhỏ, Phi Nhung có 2 ước mơ là lớn lên sẽ trở thành một cô thợ may khéo léo hoặc một cô ca sĩ nổi tiếng. Nhiều bộ đồ diễn, đặc biệt là những chiếc áo dài cầu kì, lạ mắt mà chị mặc trên sân khấu hay trong các clip âm nhạc là do chính chị tự tay thiết kế. Sở dĩ Phi Nhung có khả năng “may vá” khéo léo thế là bởi ngay từ bé khi còn ở Việt Nam cho đến lúc sang Mỹ, đó chính là “cần câu cơm” giúp chị nuôi cả đàn em nhỏ.
Tuy gia đình không có ai biết hát hay có gien nghệ thuật, nhưng Phi Nhung lại sở hữu một giọng hát rất truyền cảm. Những năm đầu sống một mình trên đất Mỹ, đối mặt với cuộc sống mưu sinh chật vật, Phi Nhung vẫn thường hát những bài dân ca Việt Nam mà ngày xưa, khi mẹ chị còn sống, chị vẫn thường hát cho mẹ nghe. Những lúc hát những câu dân ca ngọt ngào, yêu thương đó, chị nhớ đến hình ảnh người mẹ hiền quá cố của mình và cảm thấy như được tiếp thêm sức mạnh.
Dù ước mơ như thế, nhưng thực tại của cuộc sống chật vật, khó khăn nơi xứ người không cho phép chị được phép mơ mộng về những điều mình yêu thích. Chị vẫn nghĩ rằng việc trở thành ca sĩ là một việc ngoài tầm tay của chị. Cho đến ngày chị gặp nữ ca sĩ hải ngoại Trizzie Phương Trinh.
Với Phi Nhung, Trizzie Phương Trinh vừa như một người chị em ruột thịt, vừa như một ân nhân lớn. Bởi nói theo một cách nào đó thì chính Trizzie Phương Trinh là người đã thay đổi con đường định mệnh của Phi Nhung. Phi Nhung tình cờ gặp Trizzie Phương Trinh trong một lần đi hát trong một buổi thiện nguyện ở nhà thờ.
Ấn tượng về giọng hát khàn khàn, đầy da diết của Phi Nhung, Trizzie Phương Trinh đã khuyên Phi Nhunng đi theo con đường ca hát và tạo mọi điều kiện có thể để giúp đỡ Phi Nhung trong những bước đi đầu đời. Trước đó dù thích ca hát Phi Nhung chưa bao giờ dám nghĩ rằng mình sẽ có cơ hội thực hiện ước mơ trên đất Mỹ. Nên lúc nhận lời đề nghị giúp đỡ của Trizzie Phương Trinh, chính chị cũng không hiểu mình đang quyết định đúng hay sai.
Với Phi Nhung khi ấy, từ bỏ công việc đang ổn định, dù vất vả của mình để theo đuổi một thứ vô hình, chưa biết thành công hay thất bại thực sự là một quyết định liều lĩnh và mạo hiểm. Nhưng cuối cùng chị đã thành công, nhờ một chút may mắn, một chút sự giúp đỡ của những người xung quanh và nhờ phần nhiều ở năng khiếu trời cho và ý chí bền bỉ của chính chỉ.
Những ngày đầu mới đến Cali theo sự giới thiệu của Trizzie Phương Trinh, Phi Nhung rất may mắn vì có sự giúp đỡ tận tình của người bạn tốt nhất mà cô quen trên đất Mỹ.
Trizzie đưa Phi Nhung về sống cùng với gia đình mình, cho Phi Nhung một chỗ ăn ở ổn định. Không chỉ thế Trizzie còn giới thiệu cho Phi Nhung các mối quan hệ, các show diễn và cho Phi Nhung mượn cả váy áo đi diễn. Mẹ Trizzie cũng nhận Phi Nhung làm con nuôi và yêu thương chị thực sự như con cái trong nhà. Cũng chính trong gia đình Trizzie,, lần đầu tiên trong đời Phi Nhung được tặng một món quà noel và cảm nhận được sự ấm áp, hạnh phúc thực sự từ những người xung quanh giữa miền đất lạ.
Điều khiến chị cảm động và ghi nhận nhất ở Trizzie Phương Trinh và những người trong gia đình Trizzie là họ đã giúp chị với một sự nhiệt tình thực sự và không hề toan tính. 5 năm chị sống trong gia đình Trizzie, chưa bao giờ Trizzie và mẹ hỏi chị về những khoản tiền chị kiếm được hay có bất cứ đòi hỏi, yêu cầu gì với chị. Gia đình Trizzie đã giúp chị bằng tình người thực sự, cho chị một mái ấm và cho chị một cơ hội để chứng tỏ mình trên con đường chinh phục giấc mơ trở thành ca sĩ.
Phi Nhung chưa từng được đào tạo qua nhạc lý, nên những ngày đầu mới đi hát, Phi Nhung hoàn toàn hát theo bản năng. Chị hát những bài hát quen thuộc mà chị vẫn hát thời thơ ấu, theo cách cảm nhận rất bản năng của mình. Chị tự tay thu âm những bài hát đó và gửi đến các trung tâm băng nhạc để giới thiệu về giọng hát mình. Những lần đầu tiên, giọng hát của chị vẫn chưa được ai để ý, nhưng chị không vì đó mà nản lòng.
Mỗi lần như thế, chị lại gọi điện trực tiếp cho các nhà sản xuất âm nhạc đó để nhờ họ góp ý về khả năng thanh nhạc của mình, về những chỗ yếu trong cách xử lý bài hát của mình, rồi từ đó tự khắc phục nhược điểm của chính mình. Phi Nhung nói chị không bao giờ giấu dốt, không bao giờ xấu hổ khi thừa nhận sự yếu kém hoặc thiếu hiểu biết của mình. Cái gì chị chưa biết, chị không bao giờ ngần ngại hỏi cho bằng biết, để bù đắp những thiếu hụt, thiệt thòi của mình do không được học hành từ khi còn bé. Chính nhờ tinh thần cầu tiến, ham học hỏi đó, giọng hát của Phi Nhung như 1 viên ngọc thô những ngày đầu, đã bắt đầu tỏa sáng trên sân khấu hải ngoại.
Phi Nhung có một giọng hát rất da diết, tình cảm. Chất giọng khàn khàn, lúc nào cũng như sắp khóc của chị đặc biệt hợp với những bài hát dân ca, những bài hát về quê hương, xứ sở. Chị cũng đặc biệt được khán giả yêu thích với những bài hát mang âm hưởng buồn thương hay những bài hát về số phận con người. Nhiều người khi nghe chị hát đã khong cầm được nước mắt, khi tìm được cuộc đời mình trong chính những bài hát của chị.
Chính vì thế mà Phi Nhung nhanh chóng chiếm được cảm tình của khán giả hải ngoại và cả trong nước. Chị là một trong những ca sĩ hải ngoại trở về Việt Nam sớm nhất và nhiều nhất và không ngại đi đến những vùng quê xa xôi để phục vụ người dân nghèo.
Có lần về miền Tây Nam bộ - nơi những người dân miệt vườn tuy nghèo khổ nhưng rất chân chất và đặc biệt hâm mộ chị, Phi Nhung đã vô cùng xúc động về tình cảm thô mộc nhưng ấm áp mà khán giả dành cho mình. Có lần đi diễn ở miền Tây, chị ứa nước mắt khi biết có cả một gia đình ở rất xa nơi diễn đã mang chiếu đến ngồi chờ từ sáng sớm để đợi đến đêm diễn của chị .
Cũng có những người dân thể hiện sự hâm mộ với chị bằng cách tặng chị vài bịch hoa quả hoặc tìm cách chạm vào người chị véo vào tay chị xem chị có phải là Phi Nhung bằng da bằng thịt không. Sự yêu mến của khán giả là điều mà chị luôn cảm thấy cần phải trân trọng và tri ân.
Phi Nhung có một sức làm việc phi thường, khiến tất cả những người trong giới nghệ sĩ hải ngoại đều phải thán phục. Chị làm việc gấp đôi, gấp ba người khác. Có một thời gian chị đi diễn rất nhiều, nhận show liên tục, bay đi bay lại hết từ nơi này đến nơi kia để phục vụ khán giả khiến cho sức khỏe của chị suy kiệt nghiêm trọng. Có lần vì lịch diễn quá căng thẳng, Phi Nhung đã phải nhập viện vì kiệt sức. Phi Nhung nói chị là người ham công tiếc việc.
Chị làm việc không đơn thuần chỉ vì tiền, vì cát xê, mà vì niềm đam mê thực sự của mình. Chị vẫn luôn biết ơn những trung tâm nhạc quy mô nhỏ ở hải ngoại từng là nơi đầu tiên nhận chị về hát thuở hàn vi. Nên sau khi nổi tiếng, dù hoàn toàn xứng đáng hát ở những sân khấu lớn, nhưng khi nhận được lời mời từ những trung tâm cũ, chị vẫn vui vẻ nhận lời bởi chị quan niệm người ta sống cần phải biết trước, biết sau; biết cho, biết nhận. Chị tin rằng người ta gieo hạt, ắt sẽ nhận được trái ngọt.
Vẫn lẻ bóng trong cuộc đời riêng
Bạn bè trong giới nghệ sĩ ở hải ngoại luôn nói rằng Phi Nhung rất “khờ”. Dù bôn ba xứ người suốt mấy chục năm trời, dù lăn lộn mưu sinh từ khi còn bé, dù sống nhiều năm trong giới nghệ sĩ nổi tiếng phức tạp, nhưng Phi Nhung vẫn không mất đi cái chất phác, thật thà của một cô gái sinh ra ở vùng đất Tây Nguyên. Những người trong nghề biết cô đều nói Phi Nung thật thà đến mức dễ bị lừa. Chính Phi Nhung cũng nói chị bị lừa mãi mà vẫn luôn tin người. Bởi chị nghĩ cuộc đời có vay có trả, có nhân có quả. Chị tin mình sống thế nào sẽ nhận được lại những điều như thế.
Là một ca sĩ nổi tiếng ở hải ngoại trong nhiều năm trời, Phi Nhung có thể sống thoải mái bằng tiền cát xê của mình. Nhưng nếu những ca sĩ khác dùng tiền để mua sắm, trưng diện, để hưởng thụ thì Phi Nhung lại rất ít khi chi tiêu cho bản thân. Với cá nhân mình, chị rất căn cơ, tiết kiệm, ít mua sắm, tiêu pha.
Chị dùng tiền kiếm được để lo cho các em học hành lên người, rồi xây nhà cho từng đứa em, tạo dựng cho chúng một cuộc sống tốt. Trong những lần về Việt Nam, chị cũng dùng số tiền mình kiếm được để đi làm từ thiện. Chị đã xây một ngôi chùa ở Bình Phước làm nơi che chở cho 10 đứa trẻ có số phận lang thang, cơ nhỡ.
5 người em của Phi Nhung giờ đều đã có gia đình riêng và một cuộc sống hạnh phúc. Trong đó có công lao không nhỏ của Phi Nhung. Nhưng với riêng bản thân mình, chị vẫn là một người đàn bà lận đận. Phi Nhung đã từng yêu và hạnh phúc với tình yêu, nhưng những mối tình đó đều đổ vỡ. Với mối tình trước, đã có lúc chị muốn từ bỏ con đường nghệ thuật để trở thành người phụ nữ của gia đình. Nhưng cuối cùng chị cũng nhận ra đó là điều chị không thể làm được.
Là người phụ nữ đam mê nghệ thuật và sẵn lòng hi sinh hết mình cho nghệ thuật, chị không thể trọn vẹn với người mình yêu, không thể chu toàn vai trò trách nhiệm của một người phụ nữ trong gia đình. Chị chọn cách sống cô đơn, lẻ bóng, như một cách để không làm khổ người mình yêu, để có thể toàn tâm, toàn ý với sự nghiệp của mình. Vì thế đến tuổi này, chị vẫn là người đàn bà lận đận, đa đoan.
Theo Phunutoday
Phi Nhung - Cô ca sĩ của những bản nhạc buồn
