Mỹ duyệt bán chip AI H200 cho Trung Quốc nhưng Nvidia vẫn chưa giao được hàng

[Romano]

Mỹ đã cho phép nhiều công ty Trung Quốc mua chip AI H200 của Nvidia nhưng chưa có lô hàng nào được giao, phản ánh căng thẳng ngày càng lớn trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung.

Mỹ đã cho phép khoảng 10 công ty Trung Quốc mua chip AI H200 – dòng chip mạnh thứ hai của Nvidia – nhưng cho tới nay vẫn chưa có lô hàng nào được giao, theo ba nguồn thạo tin. Điều này khiến một thỏa thuận công nghệ lớn rơi vào trạng thái đình trệ trong lúc CEO Jensen Huang đang tìm kiếm bước đột phá tại Trung Quốc trong tuần này.

Ông Huang – người ban đầu không có tên trong phái đoàn Nhà Trắng tới Trung Quốc – đã tham gia chuyến đi sau lời mời từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, theo một nguồn tin.

Ông Trump đã đón CEO Nvidia tại Alaska trên đường tới hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, làm dấy lên hy vọng rằng chuyến công du có thể giúp tháo gỡ các nỗ lực bị đình trệ nhằm bán chip H200 tại Trung Quốc.

Tầm quan trọng của vấn đề là rất lớn, cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung hiện đã làm tê liệt ngay cả các giao dịch đã được phê duyệt, khiến công ty giá trị nhất thế giới và nhà sản xuất chip thống trị thị trường bị kẹt giữa những ưu tiên quốc gia đối nghịch.

Trước khi Mỹ siết chặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, Nvidia từng nắm khoảng 95% thị trường chip tiên tiến tại Trung Quốc.

Trung Quốc từng đóng góp khoảng 13% doanh thu của Nvidia, và ông Huang trước đây ước tính riêng thị trường AI của nước này sẽ đạt giá trị 50 tỷ USD trong năm nay.

Theo các nguồn tin giấu tên vì tính nhạy cảm của vấn đề, Bộ Thương mại Mỹ đã phê duyệt cho khoảng 10 công ty Trung Quốc – bao gồm Alibaba, Tencent, ByteDance và JD.com – được mua chip H200 của Nvidia.

Một số nhà phân phối như Lenovo và Foxconn cũng được cấp phép.

Các khách hàng được phê duyệt có thể mua trực tiếp từ Nvidia hoặc thông qua các trung gian này, và mỗi khách hàng được phép mua tối đa 75.000 chip theo điều khoản cấp phép của Mỹ, theo hai nguồn tin.

Danh tính các bên mua được phê duyệt và bản chất mối quan hệ giữa họ với Nvidia cùng các nhà phân phối được cấp phép đối với dòng chip AI được săn đón này trước đây chưa từng được công bố.

Người phát ngôn Bộ Thương mại Mỹ – cơ quan giám sát các biện pháp kiểm soát xuất khẩu như với chip H200 – từ chối bình luận.

Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cùng Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc cũng không phản hồi yêu cầu bình luận.

Lenovo xác nhận với Reuters rằng công ty “là một trong số các doanh nghiệp được phê duyệt bán H200 tại Trung Quốc như một phần trong giấy phép xuất khẩu của Nvidia”.

Nvidia, Alibaba, Tencent, ByteDance, JD.com và Foxconn đều không trả lời yêu cầu bình luận.

Ông Huang nói với đài truyền hình nhà nước CCTV hôm 14/5 rằng ông hy vọng ông Trump và ông Tập sẽ phát huy mối quan hệ tốt đẹp trong các cuộc hội đàm tại Bắc Kinh nhằm cải thiện quan hệ song phương.

Chưa có thương vụ nào hoàn tất
Dù được Mỹ phê duyệt, các thỏa thuận vẫn bị đình trệ do các công ty Trung Quốc rút lui sau hướng dẫn từ Bắc Kinh, một nguồn tin cho biết.

Người này nói thêm rằng sự thay đổi từ phía Trung Quốc một phần xuất phát từ các thay đổi ở phía Mỹ, dù chưa rõ cụ thể điều gì đã thay đổi.

Tại Bắc Kinh, áp lực đang gia tăng nhằm chặn hoặc kiểm soát chặt các đơn đặt hàng này, theo một nguồn tin thứ tư.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cũng có quan điểm tương tự khi phát biểu tại phiên điều trần Thượng viện tháng trước rằng: “Chính phủ trung ương Trung Quốc cho tới nay vẫn chưa cho phép họ mua các con chip này vì họ muốn tập trung đầu tư vào ngành công nghiệp trong nước.”

Sự do dự của Bắc Kinh phản ánh tính toán chiến lược khi nước này lo ngại việc nhập khẩu có thể làm suy yếu nỗ lực phát triển chip AI nội địa.

Dù chip AI Trung Quốc vẫn tụt hậu so với Nvidia, các công ty như DeepSeek ngày càng nhấn mạnh việc sử dụng chip trong nước, bao gồm các sản phẩm do Huawei phát triển.

Việc chuyển hướng sang Huawei cho thấy vị thế mong manh của Nvidia tại Trung Quốc.

Ông Huang từng cảnh báo rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đang làm xói mòn chỗ đứng của Nvidia tại thị trường này, đồng thời cho biết thị phần chip tăng tốc AI của hãng ở Trung Quốc “gần như đã về 0”.

Những điều kiện phức tạp
Con đường hoàn tất giao dịch bị cản trở bởi hàng loạt yêu cầu từ cả hai phía.

Các quy định của Mỹ ban hành hồi tháng 1 yêu cầu bên mua Trung Quốc phải chứng minh họ đã triển khai “các quy trình bảo mật đầy đủ” và sẽ không sử dụng chip cho mục đích quân sự.

Nvidia cũng phải xác nhận có đủ lượng tồn kho tại Mỹ.

Ông Trump đã đàm phán một thỏa thuận theo đó Mỹ sẽ nhận 25% doanh thu từ việc bán chip – cơ chế yêu cầu các con chip phải đi qua lãnh thổ Mỹ trước khi được chuyển tới Trung Quốc, do luật Mỹ không cho phép áp phí xuất khẩu trực tiếp.

Cơ chế này khiến Bắc Kinh lo ngại về khả năng bị can thiệp hoặc cài lỗ hổng bảo mật, dù các nguồn tin mô tả đây chủ yếu là giải pháp nhằm vượt qua các ràng buộc pháp lý.

Việc giám sát tại Trung Quốc cũng gia tăng sau khi Quốc vụ viện nước này ban hành hai quy định mới về an ninh chuỗi cung ứng, dẫn tới chiến dịch trên toàn chính phủ nhằm xác định và loại bỏ các phụ thuộc nước ngoài tiềm tàng trong hạ tầng công nghệ trọng yếu, nguồn tin thứ tư cho biết.

Sự chậm trễ kéo dài này được phe cứng rắn về Trung Quốc tại Washington hoan nghênh. Họ bác bỏ tuyên bố của chính quyền Trump rằng việc cho phép bán chip sẽ ngăn các đối thủ Trung Quốc thu hẹp khoảng cách với các nhà thiết kế chip Mỹ.