Lưu Bị nói 'vợ con như áo mặc', có phải là coi rẻ người đầu gối tay ấp?

[goodidea]

Câu nói "Huynh đệ như chân tay, vợ con như áo mặc" khiến Lưu Bị bị chỉ trích là coi rẻ vợ con; tuyên bố này của ông có thể lý giải thế nào?

Sau khi làm mất Từ Châu, bỏ quên vợ con Lưu Bị, Trương Phi ân hận, giơ kiếm lên định tự sát. Ngay lập tức, Lưu Bị chạy tới, ôm lấy người em kết nghĩa, giật thanh kiếm xuống đất rồi nói: "Anh em như tay chân, vợ con như áo mặc. Áo rách có thể vá lại, nhưng tay chân khi đứt lìa thì không thể nối lại được".

Sau đó, ba anh em nghĩ đến hoàn cảnh bi thảm hiện tại, không kìm được mà ôm chầm lấy nhau khóc nức nở.


Trương Phi - Lưu Bị - Quan Vũ.

Lưu Bị, Quan Vũ và Trương Phi thân thiết như anh em ruột và "lời thề vườn đào" đã trở thành câu chuyện bất hủ. Lưu Bị luôn mang khát vọng khôi phục nhà Hán và trong hành trình đó, ông luôn có sự ủng hộ của Quan Vũ, Trương Phi. Hai người này vì Lưu Bị mà hy sinh cả tính mạng. Tấm lòng của Lưu Bị với hai người em kết nghĩa cũng rất đáng được trân trọng, đặc biệt là với Trương Phi - người bản tính nóng nảy, lại có thói quen uống rượu quá đà, thường xuyên gây rắc rối.

Sau bao nhiêu gian nan khó nhọc, Lưu Bị mới có được mảnh đất đầu tiên là Từ Châu. Chẳng bao lâu sau đó, ông được lệnh đi đánh Viên Thuật. Vì không tiện, Lưu Bị để lại vợ con ở Từ Châu và giao phó cho Trương Phi bảo vệ. Biết tính người em kết nghĩa, Lưu Bị dặn dò kỹ là không được uống rượu. Tuy nhiên, Trương Phi không cưỡng lại được và đã phá vỡ lời hứa.

Khi Lữ Bố tấn công thành, Trương Phi vẫn say như thường lệ. Khi tỉnh rượu, ông thấy khắp nơi rơi vào tình trạng hỗn loạn. Biết mình không thể giữ được thành, Trương Phi bỏ chạy, vội vã đi tìm Lưu Bị. Khi thấy người anh kết nghĩa, Trương Phi mới nhận ra vợ con anh mình vẫn ở trong thành.

Trương Phi rất hối hận, dằn vặt vì để mất thành và thân quyến của huynh trưởng, nhưng Lưu Bị chỉ nói: "Ðược cũng chẳng nên mừng, mất cũng chẳng nên lo".

Trong khi đó, Quan Vũ giận dữ quở trách tam đệ, và Trương Phi trong nỗi ăn năn, hổ thẹn tột đỉnh đã rút kiếm định tự sát. Đúng lúc này, Lưu Bị chạy tới, ôm lấy người em kết nghĩa và nói: "Anh em như chân tay, vợ con như áo mặc. Áo rách còn dễ vá, chân tay gãy, chắp sao được? Ba huynh đệ ta kết nghĩa vườn đào, đã thề cùng sống chết với nhau.

Nay dù mất thành trì, mất vợ con đi nữa, sao nỡ để huynh đệ nửa đường chết đi cho đành. Huống chi, thành trì không phải của ta, vợ con ta bị hãm trong thành, nhưng ta chắc Lã Bố không nỡ giết, cũng còn nghĩ kế cứu được. Hiền đệ sai lầm một lúc, việc gì đã đến nỗi quyên sinh?".

Câu nói này khiến Lưu Bị bị nhiều người chỉ trích là coi thường vợ con. Tuy nhiên, nếu xét trong hoàn cảnh cụ thể, nó mang ý an ủi Trương Phi nhiều hơn. Lời nói của Lưu Bị giúp võ tướng này thoát ra khỏi mặc cảm tội lỗi, một lần nữa cho thấy tài thu phục lòng người của Lưu Bị. Nếu không, làm sao ông có thể khiến các nhân tài bậc nhất thiên hạ thời bất giờ như Quan Vũ, Gia Cát Lượng, Trương Phi, Triệu Vân, Hoàng Trung... hết mực phò tá!

Hơn nữa, đúng như Lưu Bị đã nói, thành trì đã mất, vợ con cũng bị thất lạc, giờ chả lẽ lại để mất đi một người em, một bề tôi rất mực trung thành? Mặt khác, Lưu Bị cũng dự đoán, Lã Bố chắc sẽ không hại vợ con ông. Mọi chuyện còn có thể giải quyết được.

Và quả thực, sau sai lầm đó, Trương Phi đã thay đổi. Ông bỏ rượu và lập được nhiều chiến công: Một mình chặn đại quân Tào trên cầu Trường Bản; giúp Lưu Bị chinh chiến giành quyền kiểm soát phần lớn Kinh Châu (sau trận Xích Bích), chiếm được Tây Xuyên...

Trương Phi là nhân tài hiếm có. Lưu Bị sớm đã nhìn thấu chuyện này nên không thể vì một sai lầm nhất thời mà để Trương Phi tự sát.

VietBF@sưu tập