Cứ tưởng đẻ một con là sướng, lúc nghỉ hưu tôi mới ân hậ

[pizza]

Cứ tưởng đẻ một con là sướng, lúc nghỉ hưu tôi mới ân hận: "Biết thế ngày xưa sinh thêm một đứa nữa". Ngày trước, vợ chồng tôi từng là niềm ghen tị của không ít người. Con gái học giỏi, công việc ổn định, lấy chồng tử tế. Chúng tôi không phải lo mua nhà cho con, cũng chẳng lo chuyện cưới xin.

Ai cũng nói có con gái là phước lành. Con gái là “chiếc áo khoác bông nhỏ” của cha, là người bạn tâm giao của mẹ. Tôi cũng từng tin như vậy, đã tin suốt mấy chục năm trời.

Nhưng đến khi chiếc áo khoác bông ấy phải một mình gánh cả hai vai nặng trĩu của tuổi già, tôi mới hiểu: phước lành ấy không chỉ có hơi ấm, mà còn đầy cát bụi, nặng nề đến nghẹt thở.

Tôi năm nay vừa tròn 70. Sống ở tầng dưới cùng khu nhà này. Chồng tôi bị đột quỵ năm ngoái, liệt nửa người. Còn tôi, cao huyết áp, chân tay yếu dần, đi lại khó khăn. Cả đời chúng tôi chỉ có một đứa con gái đang làm việc ở Thượng Hải, đã lập gia đình và có một cậu con trai học tiểu học.

Ngày trước, vợ chồng tôi từng là niềm ghen tị của không ít người. Con gái học giỏi, công việc ổn định, lấy chồng tử tế. Chúng tôi không phải lo mua nhà cho con, cũng chẳng lo chuyện cưới xin. Lương hưu đủ sống, mỗi năm còn có thể đi du lịch đôi chuyến. Tôi từng hay cười mà nói: “Có con gái là sướng, yên tâm, lại được chăm sóc chu đáo”.

Nhưng từ ngày chồng tôi ngã bệnh, tôi không nói câu đó nữa.

Cuộc sống của chúng tôi bây giờ xoay quanh cái giường. Chồng tôi không tự xoay người, không tự đi vệ sinh, ăn uống cũng phải có người đút. Tôi yếu, nhiều lúc đỡ ông không nổi, hai vợ chồng ngã lăn ra sàn. Tôi chỉ biết ngồi khóc, gọi hàng xóm sang phụ.

Còn con gái tôi thì sao? Cứ tối thứ Sáu là nó bắt chuyến tàu cao tốc muộn nhất từ Thượng Hải về. Người mệt rã rời, nhưng tay kéo vali đầy sữa dinh dưỡng, thuốc men, tã bỉm cho bố mẹ.

Cuối tuần đối với nó không phải là nghỉ ngơi, mà là một “chiến trường”. Nó đưa bố đi bệnh viện, dọn dẹp căn nhà cả tuần không ai lau kỹ, giặt đống ga giường bẩn, nấu sẵn vài bữa ăn để tôi hâm lại. Rồi nó còn phải kiểm tra bài tập cho con trai. Chồng nó và đứa trẻ, nói là đoàn tụ cuối tuần, nhưng phần lớn thời gian chồng nó phải đưa con đi học thêm hoặc ở lại Thượng Hải xoay xở việc nhà.

Chiều Chủ nhật, nó lại vội vàng xách vali quay về. Lần nào tôi cũng đứng tựa bệ cửa sổ nhìn theo cho đến khi bóng con khuất hẳn. Tôi không dám tiễn xuống nhà. Tôi sợ mình khóc, sợ con nhìn thấy lại mềm lòng.

Tôi từng nói với hàng xóm: “Nhìn lưng con bé bây giờ còn yếu hơn lúc tôi tiễn nó đi học đại học. Nó không đi, mà như đang trôi”.

Tôi không dám gọi điện cho con thường xuyên. Ban ngày nó họp, ban đêm nó kèm con học. Có lần nửa đêm, chồng tôi lăn khỏi giường, tôi không đỡ dậy được. Hoảng loạn, tôi gọi cho con. Đầu dây bên kia, giọng nó khàn đặc vì đang ngủ.

Hôm sau, tôi thấy điện thoại nó hiện hàng loạt tin nhắn công việc của sếp. Nó cười với tôi, nhưng lông mày nhíu chặt. Tôi hiểu, nhưng không dám nói gì.

Tiền bạc là điều nhạy cảm nhất. Thuê người chăm sóc toàn thời gian ở thành phố này ít nhất cũng hơn 20 triệu đồng một tháng, chưa kể ăn uống. Lương hưu của hai vợ chồng tôi cộng lại chỉ khoảng 28 triệu, trừ viện phí, thuốc men, sinh hoạt là gần như hết sạch.

Con gái tôi đề nghị vợ chồng nó gánh một nửa. Con rể không phản đối, nhưng sau đó, con gái tôi nói nhỏ với tôi rằng suốt cả tháng, chồng nó không nhắc chuyện mua quần áo mới cho nó, và khi con trai xin đi trại hè, anh chỉ nói: “Để tính sau”.

Tôi hiểu hết. Con rể tôi không phải người xấu. Tiền của nó cũng không phải tự nhiên mà có, nó cũng còn bố mẹ ruột phải lo. Nhưng hiểu thì hiểu vậy, chẳng ai nói ra được. Cái sự phụ thuộc tài chính ấy như một cái xương mắc trong cổ họng, nuốt không trôi, nhổ không ra.

Khó khăn nhất lại là những chuyện không thể nói bằng lời. Có lần tôi đang tắm cho chồng thì con gái về. Thấy tôi loay hoay không xoay được ông, nó bước tới giúp. Không ai nói câu nào. Nhưng khi tay con chạm vào người bố, tôi thấy nó khựng lại, mắt bố nhắm chặt, mặt quay đi.

Đêm đó, tôi nghe con ở trong nhà tắm rất lâu.

Con bé cũng đổ bệnh vì kiệt sức. Mùa đông năm ngoái, đợt cúm nặng, nó sốt gần 39 độ, vẫn đeo khẩu trang về nhà nấu ăn cho bố mẹ. Tôi bảo nó nằm nghỉ, nó cười nói không sao. Rồi đang nấu thì trượt tay, cái chảo rơi xuống sàn.

Nhìn gian bếp bừa bộn và đôi mắt đỏ hoe của con, tôi ngồi bệt xuống đất bên chồng, nước mắt chảy dài. Tôi nói trong tiếng nấc: “Chúng ta kéo con mình vào hố lửa rồi”.

Tôi bắt đầu lén đi hỏi viện dưỡng lão. Nơi tạm ổn cũng phải 14–18 triệu đồng một tháng cho một người, chưa kể phụ phí. Nghe nói chồng tôi liệt, nhiều nơi còn ngập ngừng hoặc nâng giá. Tôi nhìn cuốn sổ tiết kiệm mỏng dính của mình mà thấy như cái ao thủng đáy.

Một người bạn cũ của tôi, chị Lưu, còn khổ hơn. Chị cũng chỉ có một con gái, đã ly hôn, một mình nuôi con. Khi chị Lưu bị đột quỵ, con gái phải nghỉ việc chăm mẹ. Hai mẹ con sống dựa vào lương hưu ít ỏi.

Vài hôm trước, tôi gặp họ ở trạm y tế. Con gái chị mới 35 tuổi, mà tóc bạc quá nửa. Chị Lưu nắm tay tôi, nói không ngừng: “Tôi hối hận lắm. Giá ngày xưa sinh thêm đứa nữa, để nó có người san sẻ. Bây giờ nhìn con thế này, tôi đau lắm”.

Tôi hiểu. Cái gọi là “số phận” không phải vì con gái bất hiếu. Ngược lại, chính vì con quá hiếu thảo nên gánh nặng ấy càng không có chỗ thoát. Cha mẹ không muốn làm phiền con, nhưng không còn ai khác để dựa vào. Con gái muốn gánh vác, nhưng càng gánh càng kiệt sức. Con rể đứng giữa, tiến cũng không xong, lùi cũng không được.

Vì thế, khi người ta nhẹ nhàng nói rằng “có con gái là đỡ áp lực”, tôi chỉ biết im lặng. Bởi với những gia đình như chúng tôi, con đường tuổi già giống như đi trong đêm tối, chỉ có một ngọn đèn mang tên “con gái”. Ngọn đèn ấy rất ấm, nhưng chúng tôi sợ gió mạnh.

Và tôi tự hỏi: khi quan niệm “nuôi con để nương cậy lúc về già” đã không còn phù hợp, khi xã hội vẫn chưa sẵn sàng chấp nhận chuyện con rể gánh trách nhiệm chăm sóc cha mẹ vợ, thì rốt cuộc ai sẽ chia sẻ gánh nặng chăm sóc người già?

Là các dịch vụ cộng đồng tốt hơn, bảo hiểm chăm sóc dài hạn phổ biến hơn, hay cuối cùng vẫn chỉ là một tiếng thở dài: “Thôi thì, số phận vậy rồi”?

Câu hỏi ấy, không chỉ dành cho gia đình tôi. Mà có lẽ, cho rất nhiều người trong tương lai.

VietBF@ sưu tập